The object of research, development or design (in Russian) : исследования являются математические модели и методы решения задач, описывающих процессы теплообмена с фазовыми переходами в электроконтактных системах электрических аппаратов при их коммутации

The object of research, development or design (in Kazakh) : электр құрылғыларының электрлік контактілер жүйелеріндегі фазалық ауысулары бар жылу алмасу процестерін сипаттайтын есептерді шешудің математикалық модельдері мен әдістері болып табылады

Aim of work (in Russian) : разработка математических моделей, описывающих процессы теплообмена с фазовыми переходами в электроконтактных системах электрических аппаратов при их коммутации. Для их реализации были разработаны аналитические и приближенные методы решения соответствующих многопараметрических задач теплопроводности в областях с неизвестной свободной границей

Aim of work (in Kazakh) : мақсаты коммутация кезінде электр құрылғыларының электрлік контактілер жүйелеріндегі фазалық ауысулармен жылу алмасу процестерін сипаттайтын математикалық модельдерді жасау болып табылады. Бұл модельдерді енгізу үшін белгісіз еркін шекарасы бар облыстардағы сәйкес көппараметрлі жылу өткізгіштік есептерін шешудің аналитикалық және жуықтау әдістері әзірленді

Методы исследования (на русском) : аналитические и приближенные методы решения соответствующих многопараметрических задач теплопроводности в областях с неизвестной свободной границей

Методы исследования (на казахском) : белгісіз еркін шекарасы бар аймақтардағы сәйкес көп параметрлі жылу өткізгіштік есептерін шешудің аналитикалық және жуықтау әдістері

Obtained results and novelty (in Russian) : - Доказана теорема существования решения сферической задачи Стефана с нелинейными теплофизическими и электрофизическими коэффициентами и разработан метод ее решения; - Исследованы 1) задача Стефана для обобщенного уравнения теплопроводности с коэффициентами, зависящими от искомой температуры, показана ее разрешимость с помощью метода подобия;2) Исследована асимптотика решения электроконтактных задач теплопроводности со свободной границей при больших и малых значениях времени. На этой основе разработаны математическая модель и асимптотический метод расчета динамики полого жидкометаллического мостика при размыкании контактов электрической цепи, - Разработаны 1)математическая модель неидеального теплового контакта с оценкой влияния туннельного эффекта на его нагрев;2) метод решения задачи Стефана для температурного поля в жидкометаллическом электроконтактном мостике с учетом термоэлектрических эффектов; 3) численный метод приближенного решения обратной сферической задачи Стефана по определению теплового потока электрической дуги путем аппроксимации заданной свободной границы фазового перехода; 4) метод изотермических координат для решения сферической задачи Стефана с заданным тепловым потоком;

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Сызықтық емес термофизикалық және электрофизикалық коэффициенттері бар сфералық Стефан есебінің шешімінің бар екендігі туралы теорема дәлелденді және оны шешу әдісі жасалды; - 1) Белгісіз температураға тәуелді коэффициенттері бар жалпыланған жылу өткізгіштік теңдеуі үшін Стефан есебі зерттелді және оның шешілуі ұқсастық әдісін қолдана отырып көрсетілді; 2) Еркін шекарасы бар электрлік жанасу жылу өткізгіштік есептерінің шешімінің асимптотикалық мінез-құлқы уақыттың үлкен және кіші мәндері үшін зерттелді. Осыған сүйене отырып, электр тізбегінің контактілері ашылған кезде қуыс сұйық-металл көпірінің динамикасын есептеудің математикалық моделі және асимптотикалық әдісі жасалды. - 1) Туннель әсерінің оның қызуына әсерін бағалау арқылы идеал емес жылулық жанасудың математикалық моделі жасалды; 2) Термоэлектрлік әсерлерді ескере отырып, сұйық-металл электрлік жанасу көпіріндегі температура өрісі үшін Стефан есебін шешу әдісі; 3) Фазалық ауысудың берілген еркін шекарасын жуықтау арқылы электр доғасының жылу ағынын анықтауға арналған кері сфералық Стефан есебін жуықтап шешудің сандық әдісі. 4) берілген жылу ағыны бар сфералық Стефан есебін шешуге арналған изотермиялық координаттар әдісі;

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Нет, так как исследование является фундаментальным

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жоқ, себебі зерттеу іргелі.

Level of implementation (in Russian) : Результаты проекта используются в спецкурсах докторантуры Университета имени Сулеймана Демиреля и КазНУ имени аль-Фараби

Level of implementation (in Kazakh) : Жобаның нәтижелері Сүлеймен Демирел университеті мен Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің докторанттарына арналған арнайы курстарда қолданылады

Efficiency (in Russian) : Исследования носят теоретический и фундаментальный характер. Подобные результаты находят применения в исследовании динамики электродуговых процессов, что крайне важно для создания новых быстродействующих электроконтактных систем

Efficiency (in Kazakh) : Зерттеу теориялық және іргелі сипатта. Мұндай нәтижелер доғалық процесс динамикасын зерттеуде қолданылуда, бұл жаңа жоғары жылдамдықты электрлік байланыс жүйелерін әзірлеу үшін өте маңызды

Field of application (in Russian) : Анализ полученных результатов позволит дать практические рекомендации по созданию новых электроконтактных систем в электрических аппаратах, а также в других областях техники, где требуется исследовать электродуговые процессы и управлять ими, таких как плазмотроны, сварочная аппаратура, термическая обработка материалов, порошковая металлургия

Field of application (in Kazakh) : Алынған нәтижелерді талдау электр аппараттарында, сондай-ақ плазмалық алаулар, дәнекерлеу жабдықтары, материалдарды термиялық өңдеу және ұнтақ металлургиясы сияқты электр доғасы процестерін зерттеу және басқару қажет болатын технологияның басқа салаларында жаңа электрлік байланыс жүйелерін құру бойынша практикалық ұсыныстар беруге мүмкіндік береді.