Inventory number IRN Number of state registration
0225РК00691 AP19679909-OT-25 0123РК00384
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Заключительный Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 1
International publications: 2 Publications Web of science: 1 Publications Scopus: 1
Number of books Appendicies Sources
1 4 125
Total number of pages Patents Illustrations
144 0 17
Amount of funding Code of the program Table
20438108.2 AP19679909 10
Name of work
Разработка информационного ресурса в сфере цифровой грамотности для выявления индикаторов некорректной информации и дезинформации в Казахстане
Report title
Type of work Source of funding The product offerred for implementation
Applied Метод, способ
Report authors
Султанбаева Гулмира Серикбаевна , Кулсариева Актолкын Турлукановна , Hanitzsch Thomas , Сейдеханов Санатбек Азатбекович , Тюлепбердинова Гульнур Алпыскызы , Акынбекова Алтын Бакашовна , Буенбаева Зарина Қайратқызы , Төлеген Берікбол Зәріпұлы , Ашимова Айтолкын Бериковна , Ложникова Ольга Петровна , Белгараева Ардак Тайгараевна , Бүркітбаева Айжан Шалабайқызы , Ілияс Мархаббат Ерғалиқызы , Қалибекұлы Дастан ,
0
1
4
1
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Некоммерческое акционерное общество "Казахский национальный университет имени аль-Фараби"
Abbreviated name of the service recipient НАО "КазНУ им. аль-Фараби"
Abstract

Объектом исследования является изучение и определение индикаторов некорректной информации и дезинформации в сфере социальных медиа и массовой коммуникации, расширение возможностей населения в изучении медиа и информационной грамотности, улучшение информационной культуры молодежи.

Жоба нысаны әлеуметтік медиа және бұқаралық коммуникация саласындағы жалған ақпарат пен дезинформация индикаторларын зерттеуге және анықтауға, тұрғындардың медиа және ақпараттық сауатын арттыру, жастардың ақпараттық мәдениетін жетілдіруге бағытталған.

Целью исследования является разработка информационного ресурса Rasinfo.kz в сфере цифровой грамотности для выявления индикаторов некорректной информации и дезинформации в Казахстане.

Жобаның мақсаты - Қазақстандағы жалған ақпарат пен дезинформация индикаторларын анықтауға арналған цифрлы сауат саласында Rasinfo.kz ақпараттық ресурсын ақпараттық ресурс әзірлеу.

Методы и методология: системный анализ, интегративное исследование, прикладные исследования, контент-анализ, количественный и качественный анализ.

Әдістері мен методология: жүйелік талдау, интегративті зерттеу, қолданбалы зерттеулеу, контент-талдау, сандық және сапалық талдау.

Изучены проблемы и динамика роста некорректной информации и дезинформации в социальных медиа и массовой коммуникации. Изучены проблемы и динамика роста ложной информации и дезинформации в социальных медиа и массовой коммуникации. Проведен контент-анализ материалов средств массовой информации, а также выявлены и классифицированы категории ложной и непроверенной информации в социальных сетях (Facebook, Instagram, TikTok, Telegram). На основе прикладных исследований проанализированы материалы для выявления индикаторов некорректной информации. Новизна работы заключается в создании модели аналитических инструментов, которая существенно расширяет и трансформирует существующие теорию и методы борьбы с некорректной информацией и дезинформацией.

Жұмыстың жаңалығы жалған ақпаратпен және дезинформациямен күресудің қолданыстағы теориясы мен әдістерін жетілдіру және трансформациялауда аналитикалық құралдар моделін әзірлеу саналады. Негізгі нәтижелер: Әлеуметтік медиа және бұқаралық коммуникациядағы жалған ақпарат пен дезинформацияның мәселелері мен арту динамикасы зерттелді. Бұқаралық ақпарат құралдары материалдарына контент-талдау жүргізіліп, сондай-ақ әлеуметтік желілердегі (Facebook, Instagram, TikTok, Telegram) жалған және тексерілмеген ақпарат категориялары анықталып, жіктелді. Қолданбалы зерттеулер негізінде жалған ақпарат индикаторларын анықтау үшін материалдар талданды.

Создана модель аналитических инструментов, предназначенная для усовершенствования методов верификации и противодействия дезинформации. Разработан информационный ресурс: доступна мобильная версия по ссылке: App store - https://apps.apple.com/us/app/rasinfo/id6751472691, Play market - https://play. google.com/store/apps/details?id=kz.rasinfo.app, также веб-сайт https://rasinfo.kz/.В результате исследования опубликованы 2 статьи в журналах, индексируемых в Scopus и Web of Science (DOI: https://doi.org/10.5325/jinfopoli.15.2025.0001, процентиль – 61, Scopus - Q2, Web of Science ESCI - Q3; DOI: https://doi.org/10.34623/b000-jg37, процентиль – 52, Q2), а также 5 статей - в изданиях, рекомендованных ККСОН МОН РК. Издана коллективная монография «Индикаторы некорректной информации и дезинформации в Казахстане» (Алматы: Қазақ университеті, 2025. – 384 с.) и методическое руководство «Показатели цифровой грамотности: система развития информационной культуры в Казахстане» (Алматы: Қазақ университеті, 2025. – 254 с.). Получено 10 свидетельств о внесении сведений в государственный реестр прав на объекты, охраняемые авторским правом.

Верификация әдістерін жетілдіру мен дезинформациямен күресуге арналған аналитикалық талдау құралдарының моделі жасалды. Ақпараттық ресурс әзірленді: App store - https://apps.apple.com/us/app/ rasinfo/id6751472691, Play market - https://play. google.com/store/apps/details?id=kz. rasinfo.app арқылы қолжетімді мобильді қосымшасы, сондай-ақ Rasinfo.kz веб-сайты әзірленді. Зерттеу нәтижесінде Scopus және Web of Science базаларында индекстелетін журналдарда 2 мақала (DOI: https://doi.org/10.5325/jinfopoli.15.2025.0001, Процентиль – 61, Scopus - Q2, Web of Science ESCI - Q3; DOI: https://doi.org/10.34623/b000-jg37, Процентиль – 52, Q2), сондай-ақ ҚР БҒМ БҒСБК ұсынған басылымдарда 5 мақала жарияланды. «Индикаторы некорректной информации и дезинформации в Казахстане» атты ұжымдық монография (Алматы: Қазақ университеті, 2025. – 384 с.) және «Показатели цифровой грамотности: система развития информационной культуры в Казахстане». Атты әдістемелік нұсқаулық (Алматы: Қазақ университеті, 2025. – 254 с.) жарық көрді. Авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізімілімге мәліметтерді енгізу туралы 10 куәлік алынды.

Результаты исследования применимы в областях медиа и коммуникаций, образования, социологии и государственной информационной политики. Практическая значимость заключается во внедрении результатов в прикладные исследования по цифровой грамотности, что способствует реализации задач Национального проекта и развитию информационной политики, основанной на достоверных данных.

Практическая значимость заключается во внедрении результатов в прикладные исследования по цифровой грамотности, что способствует реализации задач Национального проекта и развитию информационной политики, основанной на достоверных данных.

Влияние на развитие смежных областей за счет создания инструментов для выявления индикаторов дезинформации и укрепления информационной безопасности.

Дезинформация индикаторларын анықтау құралдарын әзірлеу және ақпараттық қауіпсіздікті нығайту арқылы сабақтас салалардың дамуына әсер етеді.

Результаты исследования применимы в областях медиа и коммуникаций, образования, социологии и государственной информационной политики. Практическая значимость заключается во внедрении результатов в прикладные исследования по цифровой грамотности, что способствует реализации задач Национального проекта и развитию информационной политики, основанной на достоверных данных. Прогнозируется существенное влияние на развитие смежных областей за счет создания инструментов для выявления индикаторов дезинформации и укрепления информационной безопасности.

Зерттеу нәтижелері медиа және коммуникация, білім беру, әлеуметтану және мемлекеттік ақпараттық саясат салаларында қолданылады. Практикалық маңызы шынайы деректерге негізделген ақпараттық саясатты дамытуға, Ұлттық жоба міндеттерін іске асыруға, сондай-ақ цифрлы сауат бойынша қолданбалы зерттеулерге нәтижелерді енгізу болып табылады. Дезинформация индикаторларын анықтау құралдарын әзірлеу және ақпараттық қауіпсіздікті нығайту арқылы сабақтас салалардың дамуына әсер етеді деп болжанады.

UDC indices
070.15 (574)
International classifier codes
19.01.07;
Readiness of the development for implementation
Key words in Russian
Цифровая грамотность; Индикаторы медиа- и информационной грамотности; Средства массовой информации; Информационная культура; Некорректная информация; Дезинформация;
Key words in Kazakh
Цифрлы сауат; Медиа- және ақпараттық сауат; Бұқаралық ақпарат құралдары; Ақпараттық мәдениет; Жалған ақпарат; Дезинформация;
Head of the organization Ибраимов Маргулан Касенович PhD / ассоциированный профессор (доцент)
Head of work Султанбаева Гулмира Серикбаевна Доктор политических наук / Профессор
Native executive in charge Ашимова Айтолкын Бериковна PhD