The object of research, development or design (in Russian) : В научном проекте «Транскрипция, транслитерация и перевод кыпчакских текстов армянской графикой (на основе первоисточников)» древние кыпчакские пословицы и поговорки, написанные армянской графикой, читаются, транскрибируются и переводятся на казахский язык. В ходе исследования данные тексты анализируются по сравнению с пословицами и поговорками древнетюркских и современных тюркских народов, в том числе казахского народа. Проект направлен на выявление фольклорных, литературных и лингвистических особенностей кыпчакских текстов, написанных армянской графикой.

The object of research, development or design (in Kazakh) : «Армян жазулы қыпшақ мәтіндерін транскрипциялау, транслитерациялау және тәржімалау (түпнұсқа дереккөздері негізінде)» ғылыми жобасында армян графикасымен жазылған қыпшақ мақал-мәтелдері көне жазба нұсқаларынан оқылып, транскрипцияланып, қазақ тіліне тәржімаланады. Зерттеу барысында аталмыш мәтіндер көне түрк және қазіргі түркі халықтарының, соның ішінде қазақ халқының мақал-мәтелдерімен салыстырыла талданады. Жоба қыпшақ тіліндегі армян графикалы мәтіндердің фольклорлық, әдеби және лингвистикалық ерекшеліктерін айқындауды мақсат етеді.

Aim of work (in Russian) : Цель работы – транскрипция, транслитерация и перевод кыпчакских пословиц и поговорок, написанных армянской графикой, с чтением из первоисточника, а также фольклорный, литературный, лингвистический анализ с сопоставлением пословицами и поговорками тюркских народов, в том числе казахского народа.

Aim of work (in Kazakh) : Жұмыстың мақсаты – армян графикасымен жазылған қыпшақ мақал-мәтелдерін түпнұсқа дереккөзінен оқи отырып, транскрипциялау, тәржімалау, сондай-ақ түркі, оның ішінде қазақ халқының мақал-мәтелдерімен салыстыра отырып, фольклорлық, әдеби, лингвистикалық тұрғыда талдау жасау.

Методы исследования (на русском) : При реализации проекта в полной мере использовались основные принципы и научные методы, заложенные в современном языкознании. В частности, руководствовались общей методологией научного анализа, такой как индукция, дедукция, сравнение, сопоставление, суммирование. Использовались также основные лингвистические методы – метод семантического анализа, диахронии и синхронии сравнительного исследования, описания, систематизации, группировки, необходимой обработки данных, дифференциации, сбора понятий.

Методы исследования (на казахском) : Жобаны жүзеге асыру барысында қазіргі тіл білімінде қалыптасқан негізгі принциптер мен ғылыми əдіс-тəсілдер толық қолданылды. Нақты айтқанда, индукция, дедукция, салыстыру, теңестіру, жинақтау секілді ғылыми талдаудың жалпы əдіснамасы басшылыққа алынды. Негізгі лингвистикалық əдістер – семантикалық талдау əдісі, диахрония жəне синхрониядағы салыстырмалы-салғастырмалы зерттеу, сипаттау, жүйелеу, топтау, қажетті мəліметтерді өңдеу, саралау, ұғымдарды жинақтау əдістері де пайдаланылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Кыпчакские пословицы были транскрибированы, транслитерированы из древнеармянской графики; армянские кыпчакские пословицы были расшифрованы на основе транскрипции; были определены содержание и особенности употребления кыпчакских пословиц и поговорок, прочитанных из древней графики, рассмотрены их эквиваленты на тюркских языках с разбивкой на тематические группы. Опубликовано 1 статья в отечественных изданиях, рекомендованных КОКСНВО МНВО РК, опубликовано 4 статей в сборниках материалов конференций международного и республиканского уровней. Темы, ставшие основой научных исследований, и изучение армяно-кыпчакских памятников представляют собой важное открытие для науки.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Қыпшақ мақал-мәтелдері көне армян графикасынан транскрипцияланды, транслитерацияланды; армян жазулы қыпшақ мақал-мәтелдері транскрипция негізінде тәржімаланды; көне графикадан оқылған қыпшақ мақал-мәтелдерінің мазмұны мен қолданыс ерекшеліктері анықталды, олар тақырыптық топтарға бөліне отырып, түркі тілдеріндегі баламалары қарастырылды. ҚР ҒЖБМ ҒЖБССҚК ұсынған отандық басылымдарда 1 мақала жарияланды, халықаралық және республикалық деңгейдегі конференция материалдары жинақтарында 4 мақала жарияланды. Ғылыми ізденістерге арқау болған тақырыптар жəне армян-қыпшақ жəдігерлерінің зерттелуі ғылым үшін маңызды жаңалық саналады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Результаты исследования темы имеют большой вклад в науку. Тщательное изучение армяно-кыпчакского наследия позволяет определить историческое развитие тюркских языков, в том числе казахского языка.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Зерттеу тақырыбы нәтижелерінің ғылымға қосар үлесі мол. Армян-қыпшақ мұраларының тыңғылықты зерттелуі түркі тілдерінің, оның ішінде қазақ тілінің тарихи даму жолын айқындауға мүмкіндік береді.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілген жоқ

Efficiency (in Russian) : Для казахского народа, являющегося прямым наследником кыпчаков, изучение армяно-кыпчакского наследия открывает путь к исследованию и историко-сравнительному анализу кыпчакского языка, позволяет восстановить модельную структуру древнекыпчакского языка.

Efficiency (in Kazakh) : Қыпшақтардың тікелей мұрагерлері саналатын қазақ халқы үшін армян-қыпшақ мұраларының зерттелуі қыпшақтанудағы соны ізденістер мен тарихи-салыстырмалы зерттеулерге жол ашып, көне қыпшақ тілінің модельдік құрылымын қалпына келтіруге мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : В соответствии с целями и задачами проекта приоритет отдается методологии, основанной на междисциплинарной комплексности в области исторической лексикологии, этнолингвистики, текстологии, лексикографии. Публикации, опубликованные в рамках проекта, могут быть целенаправленно использованы учеными, научными работниками, PhD докторантами, магистрантами и студентами при проведении гуманитарных исследований.

Field of application (in Kazakh) : Жобаның мақсат-міндеттеріне сәйкес тарихи лексикология, этнолингвистика, текстология, лексикография салаларында пәнаралық кешенділікке негізделетін әдіснамаға басымдылық беріледі. Жоба бойынша жарық көрген жарияланымдарды гуманитарлық ғылыми ізденістер кезінде ғалымдар, ғылыми қызметкерлер, PhD докторанттар, магистранттар, студенттер мақсатты түрде пайдалана алады.