The object of research, development or design (in Russian) : Объект исследования – процесс интеграции медиаобразования и языкового образования в системе высшего образования Республики Казахстан

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны – Қазақстан Республикасының жоғары білім беру жүйесінде медиа-білім мен тілдік білім берудің интеграциялану үдерісі.

Aim of work (in Russian) : Цель исследования состоит в теоретическом обосновании, практической разработке и экспериментальной апробации в учебном процессе педагогической модели интеграции языкового и медиаобразования с целью формирования медиаграмотности у казахстанской молодежи как ключевого фактора их социализации и межкультурного взаимодействия.

Aim of work (in Kazakh) : Зерттеудің мақсаты – қазақстандық жастардың әлеуметтенуінің және мәдениетаралық өзара әрекеттесуінің негізгі факторы ретінде медиасауаттылықты қалыптастыру мақсатында тілдік және медиа-білім беруді интеграциялау педагогикалық моделін теориялық тұрғыдан негіздеу, іс жүзінде әзірлеу және оқу үдерісінде эксперименттік тұрғыдан сынақтан өткізу.

Методы исследования (на русском) : Методы исследования включали: теоретический анализ зарубежных и отечественных источников, моделирование интегративной структуры медиаграмотности, педагогическое проектирование, анкетирование и экспериментальное обучение с последующей оценкой эффективности внедрения разработанной модели.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу әдістеріне шетелдік және отандық дереккөздерді теориялық талдау, медиасауаттылықтың интегративтік құрылымын модельдеу, педагогикалық жобалау, сауалнама жүргізу және әзірленген модельді енгізудің тиімділігін бағалаумен қатар жүретін эксперименттік оқыту кірді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведён системный анализ состояния и тенденций развития медиаобразования в Казахстане и за рубежом. Разработана концептуальная и структурно-функциональная модель интеграции языкового и медиаобразования. Сконструированы и апробированы онлайн-курсы на трёх языках («Қазақ тілі және медиасауаттылық», «Русский язык и медиаграмотность», «English for Media Literacy»), внедрённые в учебный процесс в экспериментальном порядке. Подготовлена и издана коллективная монография «Теория и практика интеграции медиаобразования в языковое обучение в контексте ЦУР». Разработаны Методические рекомендации по созданию дидактических материалов для интеграции языкового и медиаобразования. Опубликованы две статьи в рецензируемых изданиях, индексируемых в базе Scopus (CiteScore ≥ 35), одна статья в издании Web of Science (Arts & Humanities Citation Index) и семь статей в журналах, рекомендованных КОКСОН МНВО РК. Организована деятельность методической лаборатории Media Integrated Education, в рамках которой проведены семинары и мастер-классы по результатам проекта на базе Южно-казахстанского университета им. М. Ауезова, Атырауского университета имени Халела Досмухамедова; Евразийского национального университета имени Л. Н. Гумилёва, Таразский университет им. М.Х.Дулати. В рамках проекта осуществляется подготовка одного докторанта PhD по профилю образования Габдуллиной Жанаргуль Едилбаевны (обучение продолжается на втором году докторантуры).

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Қазақстанда және шетелде медиа-білім берудің жағдайы мен даму үрдістеріне жүйелі талдау жүргізілді. Тілдік және медиа-білім беруді интеграциялаудың тұжырымдамалық және құрылымдық-функционалдық моделі әзірленді. Үш тілде («Қазақ тілі және медиасауаттылық», «Русский язык и медиаграмотность», «English for Media Literacy») онлайн-курстар жасалып, тәжірибелік түрде оқу үдерісіне енгізілді. «Тұрақты даму мақсаттары контексінде медиа-білімді тілдік оқытуға интеграциялау теориясы мен практикасы» атты ұжымдық монография дайындалып, жарыққа шықты. Тілдік және медиа-білім беруді интеграциялау бойынша дидактикалық материалдарды әзірлеуге арналған Әдістемелік ұсынымдар жасалды. Scopus базасында (CiteScore ≥ 35) индекстелетін журналдарда екі мақала, Web of Science (Arts & Humanities Citation Index) базасындағы журналда бір мақала және ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым мен жоғары білім сапасын қамтамасыз ету комитеті ұсынған журналдарда жеті мақала жарияланды. Media Integrated Education әдістемелік зертханасы құрылып, оның аясында жобаның нәтижелері бойынша М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университетінде, Халел Досмұхамедов атындағы Атырау университетінде, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде және М.Х. Дулати атындағы Тараз университетінде семинарлар мен шеберлік сабақтары өткізілді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : «Методология интеграции языкового и медиаобразования для формирования медиаграмотности у казахстанской молодежи» выполнена в 2023–2025 годах на базе НАО «Казахский национальный университет имени аль-Фараби» под руководством к.пед.н., и.о. профессора Елубаевой П.К. Разработана и теоретически обоснована интегративная модель формирования медиаинтеркультурной коммуникативной компетенции (МИКК). Созданы три онлайн-курса на казахском, русском и английском языках («Қазақ тілі және медиасауаттылық», «Русский язык и медиаграмотность», «English for Media Literacy»), издана коллективная монография, подготовлены методические рекомендации и организована деятельность лаборатории Media Integrated Education. Опубликованы 10 научных статей, включая публикации в Scopus (CiteScore ≥ 35) и Web of Science (A&HCI). Экспериментальная база проекта — КазНУ, ЕНУ, ОҚУ, Атырау және Тараз университеттері. Подготовка PhD-докторанта продолжается, патентная заявка находится на этапе регистрации. Результаты внедрены в магистерские и PhD программы по направлению «Образование», размещены на платформе mlle.kz. Проект способствует развитию медиаграмотности, критического мышления и межкультурных компетенций студентов, укреплению научно-методического потенциала вузов.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : «Қазақстан жастарының медиасауаттылығын қалыптастыру мақсатында тілдік және медиа-білім беруді интеграциялау әдіснамасы» атты ғылыми-зерттеу жұмысы 2023–2025 жылдары Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті базасында жүзеге асырылды. Жоба жетекшісі – пед.ғ.к., профессор м.а. Елубаева П.К. Медиасауаттылықты қалыптастырудың интегративтік моделі әзірленіп, үш тілде онлайн-курстар дайындалды («Қазақ тілі және медиасауаттылық», «Русский язык и медиаграмотность», «English for Media Literacy»). Ұжымдық монография мен әдістемелік ұсынымдар жарық көрді, Media Integrated Education зертханасы құрылды. Жоба нәтижелері бойынша Scopus (CiteScore ≥ 35) және Web of Science (A&HCI) базаларында мақалалар жарияланып, жалпы 10 ғылыми жұмыс жарық көрді. Эксперименттік база ретінде ҚазҰУ, ЕҰУ, ОҚУ, Атырау және Тараз университеттері пайдаланылды. Бір PhD докторант даярлануда, патентке өтінім рәсімделуде. Жоба нәтижелері магистратура және PhD бағдарламаларына енгізіліп, mlle.kz платформасына орналастырылды. Жоба студенттердің медиасауаттылығын, сыни ойлау және мәдениетаралық құзыреттерін дамытуға, сондай-ақ жоғары оқу орындарының ғылыми-әдістемелік әлеуетін арттыруға бағытталған.

Level of implementation (in Russian) : Результаты научно-исследовательской работы внедрены в образовательный процесс высших учебных заведений Республики Казахстан — КазНУ им. аль-Фараби, ЕНУ, ЮКНУ, Атырауского университета и Таразского университета. Разработанные онлайн-курсы «Қазақ тілі және медиасауаттылық», «Русский язык и медиаграмотность» и «English for Media Literacy» внедрены в качестве экспериментальных учебных дисциплин на платформе mlle.kz. Интегративная модель формирования медиаграмотности используется при подготовке магистрантов и докторантов по направлениям «Образование» и «Иностранный язык: два иностранных языка». Элементы модели применяются в дисциплинах по медиаобразованию и цифровой педагогике, а также в программах повышения квалификации преподавателей. Методические рекомендации и материалы проекта распространены через деятельность методической лаборатории Media Integrated Education и используются в практической работе преподавателей вузов при разработке учебных программ и дидактических ресурсов.

Level of implementation (in Kazakh) : Ғылыми-зерттеу жұмысының нәтижелері ҚРың жоғары оқу орындарының оқу үдерісіне енгізілді — ҚазҰУ, ЕҰУ, ОҚУті, Атырау университеті және Тараз университеті. «Қазақ тілі және медиасауаттылық», «Русский язык и медиаграмотность» және «English for Media Literacy» атты әзірленген онлайн-курстар mlle.kz платформасында эксперименттік оқу пәндері ретінде енгізілді. Медиасауаттылықты қалыптастырудың интегративтік моделі «Білім беру» және «Шет тілі: екі шет тілі» бағыттары бойынша магистратура және PhD бағдарламалары аясында қолданылады. Модель элементтері медиа-білім мен цифрлық педагогика пәндерінде, сондай-ақ оқытушылардың біліктілігін арттыру бағдарламаларында пайдаланылады. Жоба аясында әзірленген әдістемелік ұсынымдар мен материалдар Media Integrated Education әдістемелік зертханасының қызметі арқылы таратылып, жоғары оқу орындары оқытушыларының оқу бағдарламалары мен дидактикалық ресурстарды әзірлеу тәжірибесінде қолданылуда.

Efficiency (in Russian) : Социально-экономическая значимость работы состоит в том, что предложенная модель способствует формированию медиаграмотной, критически мыслящей личности, готовой к продуктивному участию в межкультурной коммуникации и цифровом обществе. Результаты исследования имеют прикладное значение для совершенствования содержания высшего образования и повышения качества подготовки специалистов в условиях цифровизации. Прогнозные предположения о развитии объекта исследования связаны с дальнейшим расширением применения интегративной модели в онлайн- и смешанном обучении, созданием когнитивно-технологической модели проектирования адаптивных онлайнкурсов для развития компетенций устойчивого развития у студентов, а также с интеграцией медиаобразования в профессиональные стандарты педагогов и образовательные программы нового поколения.

Efficiency (in Kazakh) : Жұмыстың әлеуметтік-экономикалық маңыздылығы ұсынылған модельдің медиасауатты, сыни тұрғыдан ойлай алатын, мәдениетаралық коммуникация мен цифрлық қоғамға белсенді қатысуға дайын тұлғаны қалыптастыруға ықпал етуінде көрініс табады. Зерттеу нәтижелері жоғары білім мазмұнын жетілдіру және цифрландыру жағдайында мамандарды даярлау сапасын арттыру үшін қолданбалы мәнге ие. Зерттеу нысанының дамуына қатысты болжамды тұжырымдар интегративтік модельді онлайн және аралас оқыту форматтарында кеңінен қолданумен, студенттердің тұрақты даму құзыреттерін қалыптастыруға бағытталған бейімделген онлайн-курстарды жобалаудың когнитивтік-технологиялық моделін жасаумен, сондай-ақ медиа-білімді педагогтердің кәсіби стандарттары мен жаңа буынның білім беру бағдарламаларына енгізуді кеңейтумен байланысты.

Field of application (in Russian) : Результаты исследования могут быть использованы в системе высшего и дополнительного образования Республики Казахстан при реализации образовательных программ педагогического, филологического и социогуманитарного профилей. Интегративная модель формирования медиаграмотности применяется в подготовке бакалавров, магистрантов и докторантов по направлениям «Образование» и «Иностранный язык: два иностранных языка», а также в программах повышения квалификации преподавателей вузов и учителей школ. Разработанные онлайн-курсы, методические рекомендации и дидактические материалы могут быть использованы при проектировании дисциплин, связанных с цифровой педагогикой, медиаобразованием, межкультурной коммуникацией и академическим письмом. Кроме того, результаты проекта представляют интерес для научных центров, методических лабораторий и организаций, занимающихся развитием медиаграмотности, цифровой компетентности и межкультурного взаимодействия в образовательной среде.

Field of application (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері Қазақстан Республикасының жоғары және қосымша білім беру жүйесінде педагогикалық, филологиялық және әлеуметтік-гуманитарлық бағыттағы білім беру бағдарламаларын іске асыру барысында пайдаланылуы мүмкін. Медиасауаттылықты қалыптастырудың интегративтік моделі «Білім беру» және «Шет тілі: екі шет тілі» бағыттары бойынша бакалавр, магистратура және PhD докторантура бағдарламаларында, сондай-ақ жоғары оқу орындары оқытушылары мен мектеп мұғалімдерінің біліктілігін арттыру курстарында қолданылады. Әзірленген онлайн-курстар, әдістемелік ұсынымдар мен дидактикалық материалдар цифрлық педагогика, медиа-білім, мәдениетаралық коммуникация және академиялық жазылымға байланысты пәндерді жобалау кезінде пайдалануға болады. Сонымен қатар, жоба нәтижелері медиасауаттылықты, цифрлық құзыреттілікті және білім беру ортасындағы мәдениетаралық өзара әрекеттесуді дамыту мәселелерімен айналысатын ғылыми, әдістемелік зертханалар мен ұйымдар үшін маңызды болып табылады.