The object of research, development or design (in Russian) : тушки птицы, субпродукты (печень, сердце, желудок), кости, шейки, лапы, кожа, коллагенсодержащее сырье, наночастицы серебра, фитоэкстракты, пробиотики и пребиотики

The object of research, development or design (in Kazakh) : құс ұшалары, қосалқы өнімдер (бауыр, жүрек, қарын), сүйектер, мойындар, аяқтар, тері, коллагенге бай шикізат, күміс нанобөлшектері, фитоэкстракттар, пробиотиктер мен пребиотиктер

Aim of work (in Russian) : Комплексная переработка тушек птицы с использованием биотехнологических методов обработки малоценных частей тушек для получения белково-минеральных добавок и дальнейшее их использование в производстве мясопродуктов.

Aim of work (in Kazakh) : Құс ұшаларын кешенді өңдеу арқылы олардың төмен бағаланған бөліктерін биотехнологиялық әдістермен өңдеп, ақуыз-минералды қоспалар алу және оларды ет өнімдерін өндіруде пайдалану.

Методы исследования (на русском) : Исследования включали синтез наночастиц серебра методом химического восстановления, токсикологическую оценку и определение их антимикробных свойств; физико-химические, функционально-технологические, реологические методы исследований; экстракционные и ферментативные методы получения белково-минеральных продуктов; гидролиз коллагенсодержащего сырья; биотехнологическую обработку мяса птицы пробиотиками, пребиотиками и фитоэкстрактами. Анализы выполнялись по утвержденным методикам (ГОСТ, ISO, МВИ, AOAC), с использованием современного оборудования.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеуге күміс нанобөлшектерін химиялық қалпына келтіру арқылы синтездеу, токсикологиялық бағалау және олардың микробқа қарсы қасиеттерін анықтау; физика-химиялық, функционалдық, технологиялық және реологиялық зерттеу әдістері; ақуыз-минералды өнімдерді алудың экстракциялық және ферментативті әдістерін; құрамында коллаген бар шикізаттың гидролизі; және құс етін пробиотиктермен, пребиотиктермен және фитоэкстракттармен биотехнологиялық өңдеу. Талдаулар бекітілген әдістер бойынша (МЕСТ, ХСҰ, ӨОӘ, РАЫҚ) заманауи жабдықты пайдалана отырып жүргізілді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Разработан упрощённый способ синтеза наночастиц серебра (15–30 нм) на основе нитрата серебра, глюкозы и цитрата натрия без токсичных реагентов. Определена минимальная токсическая концентрация (0,27 мг/л) и подтверждено антимикробное действие при 25 мг/кг. Создан прототип биопрепарата «Коллаген + AgNPs», повышающий микробиологическую безопасность мясных продуктов. Обоснованы параметры экстракции и биоконверсии мясо-костного сырья (pH 2,0–2,2; 40 °С; 2,5–3 ч), обеспечивающие получение белково-минеральных масс с содержанием белка до 55 %. Разработаны технологии глубокой переработки малоценных частей тушек с использованием тонкоизмельчённой мясо-костной массы, повышающие влагосвязывающую способность до 97,8 %. Созданы гидролизаты и протеиновые продукты из коллагенсодержащего сырья с выходом белковой фракции до 87,7 % и содержанием белка 52 %. Оптимальное добавление 18 % белково-минеральной массы и 4 % гидролизата улучшило структуру изделий и снизило потери при варке до 3,2 %. Разработаны белковые обогатители и белково-жировые эмульсии с применением кавитационной активации, отличающиеся высокой жиро- и водоудерживающей способностью (82 % и 66 %) и сбалансированным аминокислотным составом. Биотехнологическая обработка мяса птицы пробиотиками, пребиотиками и фитоэкстрактами (розмарин, шиповник) обеспечила снижение pH до 5,7, активности воды до 0,8 и продление сроков хранения сырокопчёных изделий до 40 суток.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Күміс нитраты, глюкоза және натрий цитраты негізінде улы реагенттерсіз күміс нанобөлшектерін (15–30 нм) синтездеудің жеңілдетілген әдісі жасалды. Ең төменгі улы концентрация (0,27 мг/л) анықталды және 25 мг/кг кезіндегі микробқа қарсы әсер расталды. Ет өнімдерінің микробиологиялық қауіпсіздігін жақсартатын «Коллаген + AgNPs» биопрепаратының прототипі жасалды. Ет және сүйек шикізатын экстракциялау және биоконверсиялау параметрлері (рН 2,0–2,2; 40 °C; 2,5–3 сағат) негізделді, бұл ақуыз мөлшері 55%-ға дейін болатын ақуыз-минералды массалардың өндірілуін қамтамасыз етеді. Ұсақталған ет және сүйек массасын пайдаланып, ұшалардың төмен құнды бөліктерін терең өңдеу технологиялары жасалды, ылғал байланыстыру қабілетін 97,8%-ға дейін арттырды. Гидролизаттар мен ақуыз өнімдері коллаген бар шикізаттан жасалды, олардың ақуыз фракциясының шығымы 87,7%-ға дейін және ақуыз мөлшері 52%-ға дейін жетеді. 18% ақуыз-минералды масса мен 4% гидролизаттың оңтайлы қосылуы өнімнің құрылымын жақсартты және пісіру кезіндегі шығындарды 3,2%-ға дейін азайтты. Ақуызды байытушылар мен ақуыз-май эмульсиялары кавитацияны белсендіруді қолдану арқылы жасалды, олар май мен суды жоғары ұстау қабілетімен (82% және 66%) және теңгерімді аминқышқылдық құрамымен ерекшеленеді. Құс етін пробиотиктермен, пребиотиктермен және фитоэкстракттармен (розмарин, итмұрын) биотехнологиялық өңдеу рН деңгейін 5,7-ге дейін, су белсенділігін 0,8-ге дейін төмендетті және кептірілген өнімдердің сақтау мерзімін 40 күнге дейін ұзартты.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработанные технологии обеспечивают повышение выхода готовой продукции с единицы сырья на 20–25 %, снижение отходов переработки птицы до 3–5 %, сокращение энергозатрат на 15 % за счёт использования кавитационной и ферментативной обработки. Внедрение технологических решений позволяет увеличить рентабельность производства на 15–20 %, повысить срок хранения мясной продукции до 40 суток и обеспечить экономию сырья и материалов до 10 %.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Әзірленген технологиялар шикізат бірлігіне шаққандағы дайын өнімнің өнімділігін 20-25%-ға арттырады, құс етін өңдеу қалдықтарын 3-5%-ға азайтады және кавитация мен ферментативті өңдеуді қолдану арқылы энергия шығындарын 15%-ға қысқартады. Бұл технологиялық шешімдерді енгізу өндірістің пайдалылығын 15-20%-ға арттырады, ет өнімдерінің сақтау мерзімін 40 күнге дейін ұзартады және шикізат пен материалды 10%-ға дейін үнемдейді.

Level of implementation (in Russian) : Проект на стадии лабораторных и опытно-промышленных испытаний. Внедрение запланировано на 3 год реализации.

Level of implementation (in Kazakh) : Жоба қазіргі уақытта зертханалық және пилоттық сынақ кезеңдерінде. Іске асыру үшінші жылында жоспарланған.

Efficiency (in Russian) : внедрение технологий переработки субпродуктов и коллагенсодержащего сырья позволяет снизить отходы производства на 30–35%, повысить выход готовой продукции с единицы сырья, увеличить рентабельность на 15–20% и расширить ассортимент мясных изделий функционального назначения.

Efficiency (in Kazakh) : қосалқы өнімдер мен құрамында коллаген бар шикізатты қайта өңдеу технологияларын енгізу өндіріс қалдықтарын 30-35% - ға төмендетуге, шикізат бірлігінен дайын өнімнің шығымдылығын арттыруға, рентабельділікті 15-20% - ға арттыруға және функционалдық мақсаттағы ет өнімдерінің ассортиментін кеңейтуге мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : результаты исследований применимы в технологических процессах предприятий птицеперерабатывающей и мясоперерабатывающей промышленности, в цехах по производству колбасных и консервных изделий, а также в научных и образовательных организациях при разработке и апробации новых технологий переработки пищевого сырья

Field of application (in Kazakh) : зерттеу нәтижелері құс өңдеу және ет өңдеу өнеркәсібі кәсіпорындарының технологиялық процестерінде, шұжық және консерві өнімдерін өндіру цехтарында, сондай-ақ ғылыми және білім беру ұйымдарында тамақ шикізатын қайта өңдеудің жаңа технологияларын әзірлеу және сынақтан өткізу кезінде қолданылады