Inventory number IRN Number of state registration
0225РК00880 BR21882179-OT-25 0123РК01144
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Заключительный Gratis Number of implementation: 1
Implemented
Publications
Native publications: 14
International publications: 4 Publications Web of science: 4 Publications Scopus: 4
Number of books Appendicies Sources
1 4 101
Total number of pages Patents Illustrations
263 1 101
Amount of funding Code of the program Table
125109548.33 О.1167 15
Code of the program's task under which the job is done
01
Name of work
Разработка прогнозно-поисковых решений для геологического картирования рудных залежей наземно-космическими методами
Report title
Type of work Source of funding The product offerred for implementation
Applied Метод, способ,Модель,Базы, банки данных,Карты
Report authors
Орынбасарова Эльмира Орынбасаровна , Бекботаева Алма Анарбековна , Қайратов Дәулет Асқатұлы , Алпысбай Маруа Айболқызы , Абдуллаева Тоғжан Лесбекқызы , Адебиет Бахберде - , Ержанқызы Айнур - , Урманова Диляра Эльдаровна , Мусахан Назгүл Нұрланқызы , Садыкова Толкынай Сейткадыровна , Сыдық Нұрмахамбет Қанатұлы , Искаков Берик Амангельдыевич , Талгарбаева Динара Нурлановна , Серикбаева Эльмира Болатовна , Сағат Мәдина Сәкенқызы , Амангелді Әлима Азаматқызы , Мерекеев Айбек Айтоллаевич , Искалиева Гульнара Маратовна , Нұртас Марат , Зәкір Диана Нұрболатқызы , Ниязбеков Бексултан Лескерулы , Аймурзаев Кенес Толепович , Закария Мақсат Капезұлы , Ahmadi Hemayatullah ,
1
3
6
1
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Некоммерческое акционерное общество "Казахский Национальный Исследовательский технический университет имени К.И. Сатпаева"
Abbreviated name of the service recipient НАО «КазНИТУ им. К.И. Сатпаева»
Abstract

Объектами исследования являются месторождении твердых полезных ископаемых на территории области Абай.

Зерттеу объектілері Абай ауданындағы қатты пайдалы қазбалар кен орындары болып табылады.

Цель проекта заключается в разработке прогнозно-поисковой технологии для геологического картирования рудных залежей на основе методов ДЗЗ.

Жерді қашықтықтан зондтау әдістеріне негізделген кен орындарын геологиялық картаға түсірудің болжамды және іздестіру технологиясын әзірлеу

Методы исследований: Спектральный анализ данных ДЗЗ, лабораторные и полевые спектрометрические измерения, геологический анализ, мультиспектральная съемка с БПЛА построение цифровых моделей рельефа (DEM-производные, морфометрия), машинное обучение (Random Forest, SAM, PCA/SPCA) и Band ratio для классификации литологических комплексов и оценки перспективности, fuzzy logic, ГИС-моделирование и многокритериальный анализ.

Зерттеу әдістері: ЖҚЗ деректерінің спектралдық талдауы, зертханалық және далалық спектрометриялық өлшеулер, геологиялық талдау, ҰҰА көмегімен мультиспектралды түсірілім, бедердің цифрлық модельдерін (DEM-туындылары, морфометрия) құрастыру, машиналық оқыту әдістері (Random Forest, SAM, PCA/SPCA) және литологиялық кешендерді жіктеу мен перспективалылығын бағалау үшін Band ratio әдісі, fuzzy logic, ГАЖ-модельдеу және көпкритерийлі талдау.

Разработана инновационная гиперспектральная методология, интегрирующая данные спутника PRISMA с спектральными библиотеками, обеспечивающая высокоточную автоматизированную классификацию минеральных единиц (точность 85%). Интеграция гиперспектральных, мультиспектральных, и геохимических данных с применением методов логистической регрессии и машинного обучения позволила достоверно выделить литологические единицы и установить закономерности распределения рудной минерализации). Проведённые полевые спектрометрические измерения обеспечили уточнение спектральных характеристик пород и формирование региональной библиотеки «Kazakhstan Field Spectral Library» (DOI: 10.5281/zenodo.16892738). Разработаны модели оценки прогнозных ресурсов на основе интеграции данных дистанционного зондирования, геохимических и геофизических параметров с применением методов нечеткой логики и логистической регрессии. Разработанная модель стала основой для построения карты перспективности, выявившей новые рудоносные участки и подтвердившей эффективность методики для прогнозной оценки и геологоразведки в пределах Казахстана.

PRISMA жер серігінің деректерін спектрлік кітапханалармен біріктіретін инновациялық гиперспектрлік әдістеме әзірленді, ол минералдық бірліктерді жоғары дәлдікпен (85%) автоматтандырылған түрде классификациялауды қамтамасыз етеді. Гиперспектрлік, мультиспектрлік және геохимиялық деректерді логистикалық регрессия мен машиналық оқыту әдістерін қолдана отырып интеграциялау литологиялық бірліктерді сенімді түрде анықтауға және кен минералдануының таралу заңдылықтарын белгілеуге мүмкіндік берді. Дала жағдайында жүргізілген өлшеулер жыныстардың спектрлік сипаттамаларын нақтылауға және өңірлік «Kazakhstan Field Spectral Library» (DOI: 10.5281/zenodo.16892738) кітапханасын қалыптастыруға мүмкіндік берді. Қашықтықтан зондтау, геохимиялық және геофизикалық параметрлер деректерін бұлдыр логика мен логистикалық регрессия әдістерін қолдана отырып біріктіру негізінде болжамдық қорларды бағалау үлгілері жасалды. Әзірленген модель перспективалылық картасын құрудың негізі болып, жаңа кен орындарын анықтады және әдістеменің Қазақстан аумағындағы болжамдық бағалау мен геологиялық барлау үшін тиімділігін растады.

Проект имеет научно-исследовательский характер некоммерческой направленности

Жоба коммерциялық емес бағыттағы ғылыми-зерттеу сипатына ие.

Промежуточные результаты проекта были отражены в учебнике «Аэрофотосъёмка БПЛА: технологии и практики для междисциплинарных исследований», который внедрён в образовательный процесс Международной образовательной корпорации. Учебник используется при преподавании дисциплин «Дистанционное зондирование Земли» и «Аэрокосмические методы съёмки», что подтверждается соответствующим актом внедрения.

Жобаның аралық нәтижелері «БПЛА арқылы аэрофототүсірілім: пәнаралық зерттеулерге арналған технологиялар мен тәжірибелер» атты оқулықта көрініс тапты. Аталған оқулық Халықаралық білім беру корпорациясының оқу үдерісіне енгізіліп, «Жерді қашықтықтан зондтау» және «Аэрокосмостық түсірілім әдістері» пәндерін оқытуда пайдаланылуда. Бұл факт тиісті енгізу актісімен расталады.

Применение методов ДЗЗ упрощает и удешевляет геологоразведку в труднодоступных и удалённых местах значительно сужая круг поиска для проведения дорогостоящих наземных работ

Жерді қашықтықтан зондтау әдістерін қолдану үлкен және шалғай жерлерде орналасқан аудандардың геологиялық барлау жұмыстарын жеңілдетеді және арзандатады, қымбат жерүсті жұмыстарын жүргізу үшін іздеу ауқымын айтарлықтай кішірейтеді.

Результаты работ могут быть использованы организациями в области разведки и добычи твердых полезных ископаемых, образовательными и научно-исследовательскими организациями в сфере ДЗЗ и геологии

Жұмыс нәтижелерін қатты пайдалы қазбаларды барлау және өндіру саласындағы ұйымдар, жерді қашықтықтан зондтау және геология саласындағы білім беру және ғылыми-зерттеу ұйымдары пайдалана алады

UDC indices
528.8, 550,8
International classifier codes
36.23.31; 36.16.39; 36.16.35; 38.57.00; 89.00.00;
Readiness of the development for implementation
Key words in Russian
ДЗЗ; Спектральная библиотека; Геолого-геофизическое исследование; Геологическое районирование; Геология;
Key words in Kazakh
ЖҚЗ; Спектралды кітапхана; Геологиялық-геофизикалық зерттеу; Геологиялық аудандастыру; Геология;
Head of the organization Кульдеев Ержан Итеменович кандитат технических наук / профессор
Head of work Орынбасарова Эльмира Орынбасаровна Доктор PhD / нет
Native executive in charge