Inventory number IRN Number of state registration
0225РК01012 AP19676197-OT-25 0123РК00696
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Заключительный Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 2
International publications: 0 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 1
Number of books Appendicies Sources
1 2 23
Total number of pages Patents Illustrations
93 0 1
Amount of funding Code of the program Table
25068527 AP19676197 19
Name of work
«КВАНТИТАТИВНАЯ КАРТИНА ПРОИЗВЕДЕНИЙ АБАЯ: РАЗРАБОТКА ЧАСТОТНЫХ СЛОВАРЕЙ И ЛИНГВОСТАТИСТИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ»
Report title
Type of work Source of funding The product offerred for implementation
Fundamental Другая (укажите)
Report authors
Жанабекова Айман Абдильдаевна , Тлегенова Гульден Бакытказыевна , Кожахметова Актоты Кожахметкызы , Мурсал Айкерим - , Аязбаев Галымжан Маратович , Бесиров Еркин Бекжанович , Каршигаева Айнур Аралбековна ,
0
0
5
0
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного пользования "Институт языкознания имени А.Байтурсынова"
Abbreviated name of the service recipient РГП на ПХВ "ИЯ им. А.Байтурсынова" КН МОН РК
Abstract

произведения Абая Кунанбайулы и частотные словари.

Абай Құнанбайұлы шығармалары және жиілік сөздіктері.

создание частотного словаря на основе текстов произведений великого казахского поэта Абая Кунанбайулы, разработка их типов в соответствии с мировой практикой составления частотных словарей и проведение лингвостатистического анализа.

Қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбайұлы шығармалары мәтіндерінің жиілік сөздіктерін алу, әлемдік лингвистикадағы жиілік сөздіктер тәжірибесіне сәйкес типтерін әзірлеу және лингвостатистикалық талдау жасау.

в ходе работы применялись методы сбора текстов, их обработки, подготовки реестра, лемматизации (приведения к начальной форме), а также статистического анализа.

Зерттеу барысында мәтін жинақтау, мәтінді өңдеу, реестрді өңдеу, леммалау (түбірге келтіру), статистикалық талдау әдістері қолданылды.

В результате исследования был разработан частотный словарь произведений Абая Кунанбаева в трёх типах и двух вариантах (всего — 6 частотных словарей). Общее количество слов в частотном словаре составляет 6320 единиц. Кроме того, подготовлена рукопись коллективной монографии объёмом 8 печатных листов, в которой проведён статистический анализ частотных словарей. Научная новизна: впервые опубликован полный частотный словарь языка Великого Абая в шести типологических вариантах, а также выполнен анализ частотных данных с применением мировых лингвостатистических методов.

Зерттеу нәтижесінде Абай Құнанбайұлы шығармаларының жиілік сөздігі 3 типте, 2 түрде (барлығы – 6) әзірленді. Жиілік сөздіктегі сөз саны – 6320. Сонымен қатар жиілік сөздіктерге статистикалық талдау жасалған 8 баспа табақтан тұратын ұжымдық монография қолжазбасы әзірленді. Жаңалығы: Ұлы Абай тілінің толыққанды, 6 түрлі типтегі жиілік сөздігінің жарыққа шығуы және жиілік мәліметтер бойынша әлемдік лингвостатистикалық әдіспен талдау жасалуы.

результаты помогут сформировать благосостояние казахской духовности через развитие казахского языкознания в цифровом пространстве и, таким образом, эффективно реализовать коммерческие возможности. Лингвокультурологическое теоретическое исследование предоставляет широкие возможности в качестве важной научно-эмпирической базы для выявления ценной языковедческой информации, вывода выводов.

Алынған ғылыми нәтижелерді тікелей коммерцияландыру жүзеге асырылмайды. Бұл нәтижелер қазақ тіл білімін цифрлық кеңістікте дамыту арқылы қазақ руханиятының әл-ауқатын қалыптастыруға және осылайша коммерциялық мүмкіндіктерді тиімді іске асыруға көмектеседі. Лингвомәдениеттанымдық теориялық зерттеу құнды тілтанымдық ақпараттарды анықтауға, тұжырымдар жасауға маңызды ғылыми-эмпирикалық база ретінде мол мүмкіндік береді.

не рассматривается

қарастырылмаған

1) Дает конкретную информацию о статистике слов, использованных в произведениях Абая Кунанбайулы; 2) Позволяет сравнивать лингвостатистику произведений казахских писателей; 3) Предоставляет сведения об особенностях литературно-письменного языка эпохи, в которой жил Абай; 4) Отражает процесс проникновения в казахский язык книжной лексики и русских заимствований того периода; 5) Показывает понятийные концепты, характерные для мировоззрения Абая; 6) Общие частотные словари предоставляют перечень высокочастотных слов, которые должны входить в лексический запас пользователей и изучающих язык. Это имеет важное значение для составления лексических минимумов. Результаты исследования могут быть использованы в курсах по абаеведению.

1) Абай Құнанбайұлы шығармаларында қолданылған сөздердің статистикасынан нақты ақпарат береді; 2) Қазақ тіліндегі жазушылардың шығармаларының лингвостатистикасын салыстыруға мүкмкіндік береді; 3) Абай өмір сүрген әдеби жазба тілінің қолданысы туралы ақпарат береді; 4) Қазақ тіліне енген сол кезеңдегі кітаби лексика мен орыс сөздерінің ене бастаған кезеңінің көрінісін сипаттайды; 5) Абай танымындағы ұғымдық концептілерді көрсетеді; 6) Жалпы жиілік сөздіктер қолданушылардың, тіл үйренушілердің лексикалық қорында болуға тиіс жоғары жиілікті сөздердің қатарын береді. Бұл лексикалық минимумдар жасау үшін аса маңызды. Зерттеу нәтижелерін Абайтану курстарында қолдануға болады.

частотный словарь языка Абая может быть использован всеми, кто интересуется творчеством поэта. В частности, литературоведами, лингвистами, специалистами прикладных сфер, преподавателями вузов и школьными учителями – в научно-исследовательской деятельности, при преподавании курса «Абаеведение», а также на лекциях по прикладной и статистической лингвистике.

Абай тілінің жиілік сөздігін ақын шығармашылығына қызығушылық танытқан барша қауым пайдалана алады. Атап айтқанда, әдебиетшілер, тілші-мамандар, қолданбалы сала мамандары, жоғары оқу орындарының оқытушылары, мектеп мұғалімдері ғылыми-зерттеу жұмыстарында, Абайтану пәнін оқытуда, Қолданбалы лингвистика, Статистикалық лингвистика курсы дәрістерінде қолдануға болады.

UDC indices
81'33
International classifier codes
16.31.00;
Readiness of the development for implementation
Key words in Russian
квантитативная картина; статистический анализ; распределительный словарь; частотный словарь; количественные и качественные особенности;
Key words in Kazakh
квантитативтік бейне; статистикалық талдау; үлестірімді сөздік; жиілік сөздік; сандық-сапалық ерекшеліктер;
Head of the organization Фазылжанова Анар Муратовна Кандидат филологических наук / нет
Head of work Жанабекова Айман Абдильдаевна Доктор филологических наук / бар
Native executive in charge