The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования является урбанистическая тематика в казахской литературе, которая приобретает все большую значимость на фоне интенсивных социально-экономических изменений и миграционных процессов в стране. Город, как многофункциональный социокультурный феномен, становится не только средой обитания, но и активным участником в формировании новой культурной идентичности. В условиях стремительного роста городского населения необходимо учитывать влияние городской среды на формирование не только индивидуальной, но и коллективной идентичности, культурных норм и литературных образов. В последние годы наблюдается рост интереса к городской тематике в казахской литературе, что обусловлено изменениями в социальной структуре общества и необходимостью осмысления новых реалий. Исследование различных аспектов городской жизни – от внутреннего мира персонажей до социокультурного контекста – становится необходимым для понимания современного литературного процесса. В этой связи важно отметить, что образ города в литературе служит зеркалом, отражающим как внутренние конфликты, так и социальные взаимодействия, происходящие в рамках городской жизни.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеудің нысаны – қазақ әдебиетіндегі урбанистика тақырыбы, бұл тақырып еліміздегі әлеуметтік-экономикалық өзгерістер мен көші-қон үдерісінің қарқынды дамуы себебінен үлкен маңызға ие болып отыр. Қала көпфункционалды әлеуметтік-мәдени феномен ретінде өмір сүру мекені ғана емес, сонымен қатар жаңа мәдени бірегейлікті қалыптастыратын белсенді қатысушы. Қала тұрғындары санының қарқынды өсімі барысында қалалық ортаның жеке тұлғаның бірегейлігі ғана емес, ұжымдық бірегейлік, мәдени нормалар мен әдеби бейнелердің қалыптасуына тигізер әсерін де ескерген жөн. Соңғы жылдары қазақ әдебиетінде қала тақырыбына қызығушылық артқаны байқалады, бұл қоғамның әлеуметтік құрылымының өзгеруімен, соған сәйкес жаңа әлеуметтік жағдайды түсінуге деген ұмтылыстан туындайды. Кейіпкерлердің ішкі әлемінен әлеуметтік-мәдени контекске дейінгі аралық, яғни қала өмірінің түрлі аспектілерін зерттеу – қазіргі әдеби үдерісті түсіну үшін аса қажет. Бұл тұрғыда әдебиеттегі қала бейнесі қала өмірінде болып жатқан ішкі қақтығыстар мен әлеуметтік өзара ықпалдастықты көрсететін айна іспетті екенін атап өткен жөн.

Aim of work (in Russian) : Основная цель исследования заключается в выявлении идейных и духовных исканий современных казахских писателей в описании городского пространства. Это включает анализ психологической ситуации и социальных взаимодействий, отраженных в их произведениях. Работа направлена на определение вклада казахской литературы в общемировой литературный процесс, при этом рассматривается, как город влияет на литературу и культуру в целом.

Aim of work (in Kazakh) : Зерттеудің басты мақсаты қазіргі қазақ жазушыларының қала кеңістігін суреттеудегі идеялық және рухани ізденістерін айқындау. Бұл қаламгерлер шығармаларында суреттелетін психологиялық жағдайлар мен әлеуметтік ықпалдастықты талдаудан көрінеді. Жұмыс қазақ әдебиетінің жалпыәлемдік әдеби үдеріске қосқан үлесін айқындауға бағытталған, сонымен қатар қаланың әдебиет пен мәдениетке тигізер әсері қарастырылған.

Методы исследования (на русском) : Исследовательская работа опирается на методы герменевтического, компаративистского, интердисциплинарного и психоаналитического анализа литературных произведений. В рамках герменевтического метода осуществляется интерпретация городского текста, что позволяет углубленно исследовать смысловые и культурные слои, заложенные в литературных произведениях. Компаративистский подход предполагает сопоставление образа города в контексте мировой литературы с его специфическим изображением в казахской литературной традиции, что способствует выявлению уникальных черт и общих тенденций в формировании урбанистических образов. Интердисциплинарный подход интегрирует идеи из смежных гуманитарных наук, что обогащает понимание социальных и культурных аспектов городской жизни. Психоаналитический анализ, в свою очередь, позволяет исследовать внутренние конфликты персонажей и их взаимодействие с городским пространством, углубляя понимание психологических механизмов, влияющих на формирование литературных образов.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу жұмысында көркем шығарманы герменевтикалық, компаративистикалық, интердисциплинарлық және психоаналитикалық талдау әдістері негізге алынған. Герменевтикалық әдіс аясында қала мәтінінің интерпретациясы жүзеге асады, сол арқылы әдеби туындының негізінде жатқан мағыналық және мәдени қабаттарды тереңірек зерттеуге болады. Компаративистикалық тәсіл қазақ әдеби дәстүріне сай өзіндік ерекшелігімен сипатталған қала бейнесін әлем әдебиеті контексінде салыстыра қарап, урбанистикалық бейнелердің қалыптасуындағы ерекше белгілер мен ортақ тенденцияларды анықтауға мүмкіндік береді. Интердисциплинарлық талдау аралас гуманитарлық ғылымдардың идеяларын бір-біріне кіріктіреді, бұл қала өмірінің әлеуметтік және мәдени қырын тереңірек түсінуге себеп болады. Өз кезегінде психологиялық талдау кейіпкерлердің ішкі қақтығыстары мен олардың қала кеңістігіндегі жай-күйін зерттеуге мүмкіндік береді, сол арқылы әдеби бейнелердің қалыптасуына мұрындық болатын психологиялық механизм ұғымының мәнін аша түседі.

Obtained results and novelty (in Russian) : 1) были сопоставлены произведения о городе в советской литературе и произведения на городскую тематику в казахстанской литературе периода независимости. Проанализированы психологическое и бытовое состояние горожан в зависимости от изменений времени и общества. В соответствии с календарным планом статья руководителя проекта М. Амангазыкызы «The motif of the urban environment’s influence on the individual» опубликована в Вестнике Евразийского гуманитарного института (№ 3/2024, с. 110-121), входящем в перечень научных изданий, рекомендованных Комитетом по обеспечению качества в сфере науки и высшего образования (ККСНВО). 2) на основе произведений, описывающих городскую тематику, были определены типы городских персонажей: фланёр (бродяга-наблюдатель), герой-медиаперсона, житель – рядовой горожанин, творец и богема, интеллектуал, футурист, городской утопист, детектив и авантюрист, маргинал. 3) был проведён анализ образа города в современной казахской литературе, в рамках которого рассмотрены изменения национального менталитета, проявления отчуждения и одиночества в городской среде, а также, напротив, стремление человека к успеху и самореализации. Проведён герменевтический анализ особенностей изображения проблем города и села. В результате была издана монография «Типология городских персонажей в художественной литературе».

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 1) кеңестік кезең әдебиетіндегі қала тақырыбындағы шығармалар мен тәуелсіздік кезең әдебиетіндегі қала туралы шығармалар салыстырылып, заман, қоғам өзгеруіне байланысты қала халқының психологиялық және тұрмыстық хал-ахуалы талданып, зерттелді. Күнтізбелік жоспарға сәйкес жоба жетекшісі М. Аманғазықызының «The motif of the urban environment’s influence on the individual» мақаласы БҒСҚК ұсынған ғылыми жарияланымдар тізіміне енетін «Еуразия гуманитарлық институтының Хабаршысында» жарық көрді (– №3/2024. – pp. 110-121.). 2) қала тақырыбын суреттейтін шығармалардан қалалық кейіпкерлердің типтері анықталды: фланёр (бос сенделуші-бақылаушы), герой-медиабейне, тұрғын – қатардағы қалалық, суреткер мен богема, интеллектуал, футурист, қалалық утопист, детектив пен авантюрист, маргинал. 3) қазіргі қазақ әдебиетінде қалыптасқан қала бейнесін сараптап, ұлттық менталитеттегі өзгерістер мен қаладағы жатсыну, адамдардың жалғызсырауы немесе керісінше жетістікке жетуі мен өмірден өз орнын табуы, қала мен ауыл мәселесін бейнелеу ерекшеліктеріне герменевтикалық талдау жасалды. Нәтижесінде «Көркем әдебиеттегі қалалық кейіпкерлер типологиясы» атты монография жарыққа шықты.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Результаты проекта позволят сформировать новые социальные и экономические инициативы. Результаты исследований по проекту опубликованы в отечественных научных журналах: 1. Амангазыкызы М., Оразбек М.С. Ракурсы интерпретации термина «городской текст» // Вестник Кокшетауского Университета им. Ш. Уалиханова. Серия филологическая. – №2, 2023. – С. 70-77. URL: https://vestnik.kgu.kz/index.php/kufil/article/view/204 2. Амангазыкызы М., Оразбек М.С. Образ города в современной казахской поэзии // Вестник Евразийского гуманитарного института. – №3, 2023. – С. 115-125. DOI: https://doi.org/10.55808/1999-4214.2023-3.08 3. Амангазыкызы М. Тема города в литературе постмодерна // Вестник Евразийского гуманитарного института. – №1/2024. – С. 118-132. URL: https://ojs.egi.kz/BULLETIN/article/view/472/233 4. Amangazykyzy M. The motif of the urban environment’s influence on the individual // Bulletin of the Eurasian humanities institute. – №3/2024. – pp. 110-121. DOI: https://doi.org/10.55808/1999-4214.2024-3.10 5. Baran C.K., Amangazykyzy M., Orazbek M.S., Gilea A.A. The city topos as a subject in the genre of urban fantasy // Bulletin of Toraighyrov University. – №4 (2024). – pp. 119-131. DOI: https://doi.org/10.48081/KOCS6706 6. Амангазыкызы М., Оразбек М.С. Типология персонажей в городской прозе // Известия КазУМОиМЯ имени Абылай хана. Серия: Филологические науки. –№1(76) 2025 – С. 478-494. DOI: https://doi.org/10.48371/PHILS.2025.1.76.032

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жоба нәтижелері жаңа әлеуметтік және экономикалық бастамаларды қалыптастыруға мүмкіндік береді. Жоба бойынша зерттеулердің нәтижесі отандық ғылыми журналдарда жарияланды: 1. Аманғазықызы М., Оразбек М.С. «Қалалық мәтін» термині интерпретациясының ракурстары // Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау университетінің хабаршысы. Филология сериясы. – №2, 2023. – Б. 70-77. URL: https://vestnik.kgu.kz/index.php/kufil/article/view/204 2. Аманғазықызы М., Оразбек М.С. Қазіргі қазақ поэзиясындағы қала бейнесі // Еуразия гуманитарлық институтының Хабаршысы. – №3, 2023. – Б. 115-125. DOI: https://doi.org/10.55808/1999-4214.2023-3.08 3. Аманғазықызы М. Постмодерн әдебиетіндегі қала тақырыбы // Еуразия гуманитарлық институтының хабаршысы. – №1/2024. – Б. 118-132. URL: https://ojs.egi.kz/BULLETIN/article/view/472/233 4. Amangazykyzy M. The motif of the urban environment’s influence on the individual // Bulletin of the Eurasian humanities institute. – №3/2024. – pp. 110-121. DOI: https://doi.org/10.55808/1999-4214.2024-3.10 5. Baran C.K., Amangazykyzy M., Orazbek M.S., Gilea A.A. The city topos as a subject in the genre of urban fantasy // Вестник Торайгыров университета. – №4 (2024). – С. 119-131. DOI: https://doi.org/10.48081/KOCS6706 6. Аманғазықызы М., Оразбек М.С. Қалалық прозадағы кейіпкерлер типологиясы // Абылай хан атындағы ҚазХҚ және ӘТУ Хабаршысы. “Филология ғылымдары” сериясы. – №1(76) 2025 – Б. 478-494. DOI: https://doi.org/10.48371/PHILS.2025.1.76.032

Level of implementation (in Russian) : Полученные в рамках проекта результаты представляют собой значимый вклад в реализацию стратегических ориентиров, обозначенных в публикациях Президента Республики Казахстан К. Токаева, размещённых в ведущих печатных средствах массовой информации. Эти достижения также способствуют эффективной реализации положений государственной программы «Обновление учебных программ, поддержка науки и электронное ЕНТ в Республике Казахстан», инициатив, предусмотренных в программе «Цифровой Казахстан», а также других ключевых программно-нормативных документов, направленных на модернизацию образовательной и научной сферы.

Level of implementation (in Kazakh) : Жоба аясында қол жеткізген нәтижелер Қазақстан Республикасының Президенті Қ. Тоқаевтың жетекші мерзімді баспасөздерде жарияланған мақаласында көрсетілген стратегиялық бағдарларды жүзеге асыруға өз үлесін қосады. Сондай-ақ, бұл жетістіктерді «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы аясында қарастырылған «Қазақстан Республикасында оқу бағдарламаларын жаңарту, ғылымды қолдау және электронды ҰБТ» мемлекеттік бағдарламасының ережелерін жүзеге асыруда тиімді пайдалануға болады, сондай-ақ білім беру және ғылым саласын модернизациялау бағытындағы басқа да бағдарламалық-нормативтік құжаттарды іске асыруда пайдалы болмақ.

Efficiency (in Russian) : Ожидаемые результаты проекта обладают комплексным эффектом, охватывающим социальные, экономические, экологические, научно-технические, мультипликативные и другие значимые аспекты. Это обусловлено тем, что в процессе детального анализа художественных произведений, отражающих урбанистическую специфику, исследуются такие элементы, как архитектурно-планировочные особенности города, климатические условия, ландшафтные характеристики, а также потребности и социальный статус различных групп городского населения. В результате такого анализа выявляются и систематизируются социальные, экономические, научно-технические и экологические проблемы, репрезентированные в литературе, что позволяет установить их взаимосвязь с реальными урбанистическими процессами и способствует разработке прикладных решений в рамках данных областей.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның нәтижелері кешендік сипатқа ие, ол әлеуметтік, экономикалық, экологиялық, ғылыми-техникалық, мультипликативтік және басқа да маңызды аспектілерді қамтиды. Урбанистикалық тақырыпқа арналған көркем шығармаларды талдау кезінде қаланың архитектуралық-жобалау ерекшеліктері, климаттық жағдайы, ландшафттық сипаты, сонымен қатар қала тұрғындарының әртүрлі топтарының әлеуметтік статусы мен олардың қажеттіліктері бірге зерттеледі. Мұндай талдаудың нәтижесінде әдебиеттегі әлеуметтік, экономикалық, ғылыми-техникалық және экологиялық мәселелер анықталып, жүйеленеді. Соның негізінде шынайы урбанистикалық үдерістермен байланыс орнап, әр сала бойынша шешім әзірлеуге мүмкіндік туғызады.

Field of application (in Russian) : Результаты, полученные в ходе реализации проекта, интегрируются в образовательный процесс на всех трёх уровнях высшего образования – бакалавриате, магистратуре и докторантуре – в рамках образовательных программ по направлениям «Филология» и «Казахский язык и литература». Кроме того, данные результаты находят практическое применение в педагогической практике при преподавании казахского языка и литературы в общеобразовательных учреждениях и гуманитарных колледжах, способствуя повышению качества языковой подготовки и углублению литературоведческих знаний на различных этапах профессиональной и довузовской подготовки.

Field of application (in Kazakh) : Жобаны жүзеге асыру барысында қол жеткізген нәтижелер жоғары білім берудің үш сатысында – бакалавриат, магистратура және докторантурада «Филология» және «Қазақ тілі мен әдебиеті» білім беру бағдарламаларында пайдаланылады. Сонымен қатар, жалпы білім беру ұйымдарында және гуманитарлық колледждерде қазақ тілі мен әдебиетін оқытуда, білім беру сапасын арттыру мен әдебиеттанулық білімін тереңдету мақсатында кәсіби және жоғары оқу орнына дейінгі білім сатысындағы дайындықты жақсартуда педагогикалық тәжірибеде қолдануға болады.