The object of research, development or design (in Russian) : 1К-7L, 7K-2L,3K-24L, 4K-28L,7K-6L1, 7SH-41L, 8К-52L,5K-9L1, 10 SH-74L, 12K-78L, 13SH-83L, 14SH-87L, 15K-91L,7K-16L1, 17K-121L, 19SH-128K,17K-6L12 отобранные из 158 изолятов 21 молочнокислые бактерии. Пробиотический препарат из ассоциированных штаммов «Lactobact ARZ». Белые мыши, телята, кровь для исследования.

The object of research, development or design (in Kazakh) : 158 изоляттан іріктеп алынған 21 жаңа сүтқышқылды бактериялардың 1К-7L, 7K-2L, 3K-24L, 4K-28L,7K-6L1, 7SH-41L, 8К-52L,5K-9L1, 10 SH-74L, 12K-78L, 13SH-83L, 14SH-87L, 15K-91L, 7K-16L1, 17K-121L, 19SH-128K,17K-6L12, RN-01, TRk-09, TRk-03 штаммдары, ассоцирленген штамдардан даярланған пробиотикалық препарат «Lactobact ARZ», ақ тышқан, бұзаулар, зертеуге алынған қан.

Aim of work (in Russian) : Разработать отечественный пробиотический препарат на основе ассоциированного штамма молочнокислых бактерий для повышения иммунной системы у молодняка сельскохозяйственных животных.

Aim of work (in Kazakh) : Ауылшаруашылық төлдерінің иммундық жүйесін жоғарылатуға арналған сүтқышқылды бактериялардың ассоциацияланған штаммдарының негізінде отандық пробиотикалық препарат жасау.

Методы исследования (на русском) : В работе были использованы микробиологические, молекулярно-биологические, гематологические, физико-химические и органолептические методы исследования. Выделение, идентификацию и изучение морфологических, культуральных и физиолого-биохимических свойств молочнокислых бактерий проводили по стандартным методикам. Секвенирование фрагмента гена 16 sRNA проведено на AppliedBiosystems 3500 GeneticAnalyzer методом Регистрация отобранных штаммов с целью хранения в международной базе данных GeneBank, произведена программой BLAST. Сухой бактериальный концентрат получили из жидкого бактериального концентрата путем его сублимационной сушки. Для проведения гематологических исследований на молодняке использовали общеклинические, биохимические и иммунологические методы исследований.

Методы исследования (на казахском) : Жұмыста дәстүрлі микробиологиялық, молекулалық биологиялық, физика-химиялық және органолептикалық зерттеу әдістері қолданылды. Сүтқышқылды бактериялардың морфологиялық, культуралдық, физиологиялық биохимиялық қасиеттері зерттеліп, бөліп алу, идентификациялау стандартты әдістер бойынша жүргізілді. Штамдардың молекулалық биологиялық сипаттамасы DigDye Terminator v 3.1 жинағын пайдаланып Sanger әдісін қолдану арқылы Appilied Biosystems 3500 генетикалық анализаторында 16s RNA геннінің фрагментінің секвинерлеуі сипаттамасы арқылы жүзеге асырылды. Халықаралық гендік банк деректер базасына BLAST бағдарламасының көмегімен тіркелді. Сұйық бактерияльды биомассадан лиофильді кептіргіш арқылы құрғақ пробиотикалық препарат алынды. Бұзаулардың қанына гематологиялық зерттеулер жалпы клиникалық, биохимиялық және иммунологиялық әдістермен жүргізілді

Obtained results and novelty (in Russian) : Научной новизной проекта является разработка отечественного сухого пробиотического препарата комбинированного действия «Lactobact-ARZ», обогащенного новыми 9 перспективными штаммами молочнокислых бактерий.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Сүт қышқылды бактериялардың жаңа 9 перспективті штамдарымен байытылған құрама әсерлі отандық құрғақ пробиотикалық «Lactobact-ARZ» препаратын жасау болып табылады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : На основании анализа полученных результатов НИР можно отметить что на основе выявленных новых штаммов молочнокислых бактерий Lacticaseibacillus casei 7K-2L (В-RKM 1123), Lactobacillus casei 7K-6L1 (В-RKM 1124), Lactobacillus casei 5K-9L1 (В-RKM 1125), Lactobacillus casei 7K-16L-В (RKM 1126), Lactobacillus paracasei 17K-16L12 (В-RKM1127), Lactobacillus paracasei RN-01 (B-RKM 1198), Lactobacillus helveticus TRk-03 (B-RKM 1199), Lactobacillus acidophilus TRk-09 (B-RKM 1200), Lactobacillus casei Sh015 (B-RKM 1008) был получен новый ассоциированный пробиотический препарат «Lactobact-ARZ», который повышает иммунную систему у молодняка крупного рогатого скота. Технико-экономические показатели данного проекта указывают на ее высокий научно-производственный потенциал. На основе выявленных новых штаммов молочнокислых бактерий разработан ассоциированный пробиотический препарат «Lactobact-ARZ» нового поколения с высоким лечебно-профилактическими свойствами.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Ғылыми-зерттеу жұмысының нәтижелерін талдау негізінде анықталған Lacticaseibacillus casei 7K-2L (В-RKM 1123), Lactobacillus casei 7K-6L1 (В-RKM 1124), Lactobacillus casei 5K-9L1 (В-RKM 1125), Lactobacillus casei 7K-16L-В (RKM 1126), Lactobacillus paracasei 17K-16L12 (В-RKM1127), Lactobacillus paracasei RN-01 (B-RKM 1198), Lactobacillus helveticus TRk-03 (B-RKM 1199), Lactobacillus acidophilus TRk-09 (B-RKM 1200), Lactobacillus casei Sh015 (B-RKM 1008) сүт қышқылды бактерия штамдарының негізінде жасалған бұзаулардың иммундық жүйесін күшейтетін жаңа «Lactobact-ARZ» ассоциацияланған пробиотикалық препараты әзірленді. Осы жобаның техникалық-экономикалық көрсеткіштері оның жоғары ғылыми-өндірістік потенциялдығын айқындайды. Анықталған сүт қышқылды бактерияларының жаңа штамдары негізінде жоғары емдік-профилактикалық қасиеттері бар жаңа «Lactobact-ARZ» ассоциацияланған пробиотикалық препараты әзірленді.

Level of implementation (in Russian) : Полученные результаты были внедрены в крестьянском хозяйстве «Dostyk» Жамбылской области, Меркенского района, акт внедрения от 8 мая 2025г., ТОО «Жер-Қазына» Кызылординской области, Жанакорганского района, акт внедрения от 19 мая 2025г., в ТОО «Байсерке-Агро» Алматинской области, Талгарского района, акт внедрения от 02 июня 2025г., «СПК Талас» Алматинской области, Кегенского района, акт внедрения от 15 мая 2025г., К/Х «АСКАР-ТАС» Жамбылской области, Жуалинский района, акт внедрения от 21 июня 2025., ИП «Есимова» Кызылординской области, Жанакорганского района, акт внедрения от 09 июля 2025г., Жамбылской области, Мойынкумского района, акт внедрения от 19 сентября 2025г.

Level of implementation (in Kazakh) : Алынған нәтижелер Жамбыл облысы Меркі ауданындағы «Dostyk» шаруа қожалығына (2025 жылғы 8 мамырдағы 2025 енгізу актісі), Қызылорда облысы Жаңақорған ауданындағы «Жер-Қазына» ЖШС-не (2025 жылғы 19 мамырдағы енгізу актісі), Алматы облысы Талғар ауданындағы «Байсерке-Агро» ЖШС-не (2025 жылғы 2 маусымдағы енгізу актісі), Алматы облысы Кеген ауданындағы «СПК Талас» кәсіпорнына (2025 жылғы 15 мамырдағы енгізу актісі), Жамбыл облысы Жуалы ауданындағы «АСҚАР-ТАС» шаруа қожалығына (2025 жылғы 21 маусымдағы енгізу актісі), Қызылорда облысы Жаңақорған ауданындағы «Есімова» жеке кәсіпкерлігіне (2025 жылғы 9 шілдедегі енгізу актісі) және Жамбыл облысы Мойынқұм ауданына (2025 жылғы 19 қыркүйектегі енгізу актісі) енгізілді.

Efficiency (in Russian) : При выращивании телят, применение пробиотического препарата повышает эффективность улучшения их роста, здоровья и усвоения питательных веществ. Пробиотический препарат помогает восстановить баланс микрофлоры кишечника, что способствует укреплению иммунитета, улучшению пищеварения и повышению эффективности использования кормов. Применение пробиотика «Lactobact –ARZ» является экономически эффективным во всех четырех хозяйствах, обеспечивая положительный экономический эффект на каждую голову теленка.

Efficiency (in Kazakh) : Бұзауларды өсіру барысында пробиотикалық препаратты қолдану олардың өсімін жақсартып, саулығын нығайтып, қоректік заттарды сіңіруін арттырады. Пробиотикалық препарат ішек микрофлорасының тепе-теңдігін қалпына келтіруге септігін тигізеді, бұл өз кезегінде иммунитетті күшейтіп, ас қорытуды жақсартып, жемшөпті пайдалану тиімділігін арттырады. «Lactobact-ARZ» пробиотигін қолдану төрт шаруашылықта да экономикалық тұрғыдан тиімді болып, әрбір бұзау басына оң экономикалық нәтиже береді.

Field of application (in Russian) : Ветеринария, животноводство

Field of application (in Kazakh) : Ветеринария, мал шаруашылығы.