The object of research, development or design (in Russian) : Природные пастбищные угодья Центрального Казахстана

The object of research, development or design (in Kazakh) : Орталық Қазақстанның табиғи жайылымдық алқаптары

Aim of work (in Russian) : Разработка научно-методических основ оценки, картографического моделирования и прогнозирования продуктивности пастбищ Центрального Казахстана с последующей выработкой рекомендаций по устойчивому управлению в условиях климатической изменчивости.

Aim of work (in Kazakh) : Климаттың өзгермелілігі жағдайында Орталық Қазақстан жайылымдарының өнімділігін бағалау, картографиялық модельдеу және болжаудың ғылыми-әдістемелік негіздерін әзірлеу, әрі қарай тұрақты басқаруға арналған ұсынымдар әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Анализ многолетних спутниковых рядов (NDVI, LST), использование климатических и агроклиматических данных, геоботаническая инвентаризация, почвенно-морфологические описания ключевых участков, картографирование и ГИС-анализ, индексация состояния растительных сообществ, статистическое и геостатистическое моделирование и алгоритмы картографического прогнозирования.

Методы исследования (на казахском) : Көпжылдық спутниктік суреттерді (NDVI, LST) талдау, климаттық және агроклиматтық деректерді пайдалану, геоботаникалық түгендеу, негізгі учаскелердің топырақ-морфологиялық сипаттамалары, картографиялау және ГАЖ талдау, өсімдік қауымдастықтарының жағдайын индекстеу, статистикалық және геостатистикалық модельдеу мен картографиялық болжаудың алгоритмдерін қолдану.

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведена интегральная оценка современного состояния пастбищ Центрального Казахстана; выполнены классификация уровней продуктивности и степеней деградации; рассчитаны индексы состояния пастбищ и критерии нарушенности растительных сообществ; проанализирована 30-летняя динамика NDVI и выявлены устойчивые пространственно-временные тренды. Разработаны алгоритмы картографического моделирования и прогнозирования продуктивности, выполнено прогнозно-рекомендательное картографирование. Создан геопортал «Пастбища Центрального Казахстана» для поддержки управленческих решений. Научная новизна. Предложена комплексная методика прогнозно-картографического моделирования продуктивности пастбищ, совмещающая многолетние спутниковые индикаторы, климатические предикторы и полевые наблюдения; обоснованы количественные и качественные критерии нарушенности и деградации с привязкой к типам пастбищ и почвенным условиям; реализована интеграция результатов в виде геопортала для сценарного планирования пастбищеоборота и восстановительных мероприятий.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Орталық Қазақстан жайылымдарының қазіргі жағдайына кешенді баға берілді; өнімділік деңгейлері мен деградация дәрежелері бойынша жіктеу жүргізілді; жайылым жағдайының индекстері мен өсімдік жамылғысының бұзылу критерийлері есептелді; NDVI-дің 30 жылдық динамикасы талданып, тұрақты кеңістіктік-уақыттық трендтер анықталды. Өнімділікті картографиялық модельдеу мен болжаудың алгоритмдері әзірленді, болжаулық-ұсынымдық карталар жасалды. «Орталық Қазақстан жайылымдары» геопорталы құрылып, басқарушылық шешімдерді қолдау құралы ретінде іске асырылды. Ғылыми жаңалығы: Жайылымдардың өнімділігін болжау мен картографиялық модельдеудің кешенді әдістемесі ұсынылды. Ол көпжылдық спутниктік индикаторларды, климаттық предикторларды және далалық бақылауларды біріктіреді. Жайылым түрлері мен топырақ жағдайларына байланысты бұзылу мен деградацияның сандық және сапалық критерийлері негізделді. Нәтижелер жайылым айналымын және қалпына келтіру іс-шараларын сценарийлік жоспарлау үшін геопортал түрінде біріктірілді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : нет

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : жоқ

Level of implementation (in Russian) : Предложены регламенты по оптимизации пастбищных нагрузок, внедрению сезонно-трехлетних пастбищеоборотов, созданию «культурных» пастбищ на деградированных участках, а также перечень приоритетных природоохранных мероприятий с картографической локализацией.

Level of implementation (in Kazakh) : Жайылымдық жүктемелерді оңтайландыру, маусымдық-үшжылдық жайылым айналымдарын енгізу, деградацияға ұшыраған учаскелерде «мәдени» жайылымдар құру, сондай-ақ картографиялық локализациясы бар басым экологиялық іс-шаралардың тізбесі ұсынылды.

Efficiency (in Russian) : Результаты могут быть использованы акиматами и отраслевыми ведомствами для нормирования пастбищных нагрузок и планирования устойчивого использования, сельхозтоваропроизводителями для оперативного управления выпасом и скашиванием, природоохранными структурами для приоритезации восстановительных мер; геопортал обеспечивает доступ к актуальным картам и показателям для принятия решений.

Efficiency (in Kazakh) : Нәтижелерді жайылымдық жүктемелерді нормалау мен тұрақты пайдалануды жоспарлау мақсатында әкімдіктер мен салалық ведомстволар, мал жаю мен шабуды жедел басқару үшін ауыл шаруашылығы тауар өндірушілері, ал қалпына келтіру шараларын басымдыққа қою үшін табиғатты қорғау құрылымдары пайдалана алады. Геопортал шешім қабылдауға арналған өзекті карталар мен көрсеткіштерге қолжетімділікті қамтамасыз етеді.

Field of application (in Russian) : МСХ РК, местные органы власти, фермерские/крестьянские хозяйства и научные организации.

Field of application (in Kazakh) : ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі, жергілікті атқарушы органдар, фермерлік және шаруа қожалықтары, сондай-ақ ғылыми ұйымдар.