The object of research, development or design (in Russian) : верблюды, верблюжье молоко, верблюжье мясо, верблюжья шерсть

The object of research, development or design (in Kazakh) : түйе, түйе сүті, түйе еті, түйе жүні.

Aim of work (in Russian) : Разработка инновационных методов повышения генетического потенциала верблюдов казахстанских популяций, а также применение эффективных технологий производства и переработки продукции верблюдоводства

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстандық популяциялар түйелерінің генетикалық әлеуетін арттырудың инновациялық әдістерін әзірлеу, сондай-ақ түйе өнімдерін өндіру мен өңдеудің тиімді технологияларын қолдану

Методы исследования (на русском) : методы фенотипических и физиологических описаний пород верблюдов, генетические методы, биоинформационный анализ и хроматографические методы

Методы исследования (на казахском) : түйе тұқымдарын фенотиптік және физиологиялық сипаттау әдістері, генетикалық әдістер, биоақпараттық талдау және хроматографиялық әдістер

Obtained results and novelty (in Russian) : Были разработаны новые методы оценки племенной ценности верблюдов по направлениям продуктивности, что позволило впервые разработать шкалу оценок экстерьерных показателей и упитанности двугорбых верблюдов. Были выделены ДНК образцы от биоматериала 473 верблюдов с которыми далее проводились SNP-генотипирование с помощью набора Infinium Camels 60K BeadChip в популяции Сamelus dromedarius, а также Сamelus bactrianus. Была подана 1 (одна) заявка на получение новых селекционных достижений в верблюдоводстве по племенному хозяйству ТОО Первомайский Атырауской области. Были проведены комплексные анализы, которые служат для входа в новые стандарты количественных и качественных показателей молока верблюдов. Был проведен мониторинг количественных и качественных показателей индивидуального молока верблюдиц, а также сборного верблюжьего молока в течение лактационного периода по I-III и старше лактациям из соответствующих областей. Для использования к машинному доению были определены оптимальные морфологические параметры вымени и сосков верблюдиц. Для мониторинга качества машинной дойки верблюдиц был исследован химический и биохимический состав молочных фракций. Были разработаны критерии оценки и усовершенствования технологии производства верблюжьей шерсти желательных качеств и даны практические рекомендации. Была разработана технологическая схема и рекомендация по технологии производства кисломолочного напитка “шалап” из верблюжьего молока.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Түйе шаруашылығында өнімділік бағыттары бойынша түйелердің асыл тұқымдық құндылығын бағалаудың жаңа әдістері әзірленіп, алғаш рет қосөркешті түйелердің экстерьерлік көрсеткіштері мен қоңдылығын бағалау шкаласы жасалды. 473 түйеден алынған биоматериалдан ДНҚ үлгілері бөлініп, Camelus dromedarius және Camelus bactrianus популяцияларында Infinium Camels 60K BeadChip жиынтығы арқылы SNP-генотиптеу жүргізілді. Атырау облысындағы «Первомайский» асыл тұқымды шаруашылығына жаңа селекциялық жетістік алуға 1 (бір) өтінім берілді. Түйе сүтінің сандық және сапалық көрсеткіштері бойынша жаңа стандарттарға енгізуге негіз болатын кешенді талдаулар жүргізілді. Лактация кезеңі бойы жеке түйе сүті мен жинақталған түйе сүтінің сандық және сапалық құрамына мониторинг жүргізілді (I–III және одан жоғары лактациялар). Машиналық саууға пайдалану үшін інгендердің желін және емізік морфологиясының оңтайлы параметрлері анықталды. Машиналық сауу сапасын бақылау мақсатында сүт фракцияларының химиялық және биохимиялық құрамы зерттелді. Түйе жүнін қажетті сапада өндіру технологиясын бағалау критерийлері әзірленіп, тәжірибелік ұсынымдар берілді. Түйе сүтінен «шалап» қышқыл сүт сусынын өндіру технологиялық схемасы және технология бойынша ұсынымдар әзірленді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Развитие глубокой переработки молока, мяса и шерсти верблюдиц с учетом селекционной работы и паспортизации животных способствует экономическому росту и экспортному потенциалу отрасли.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Асыл тұқымды жұмыс пен малды сертификаттауды есепке ала отырып, түйе сүтін, етін және жүнін терең өңдеуді дамыту экономиканың өсуіне және саланың экспорттық әлеуетін арттыруға ықпал етеді.

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : Реализация программы повысит производство верблюдоводческой продукции в Алматинской, Туркестанской, Кызылординской, Атырауской и Мангистауских областях, обеспечив продовольственную безопасность и экономический эффект с учетом природно-климатических условий. Программа также создаст новые рабочие места, обеспечит сельское население аридных зон современными технологиями и продуктами, способствуя устойчивому развитию сельского хозяйства.

Efficiency (in Kazakh) : Бағдарламаны іске асыру Алматы, Түркістан, Қызылорда, Атырау және Маңғыстау облыстарында табиғи-климаттық жағдайларды ескере отырып, азық-түлік қауіпсіздігін және экономикалық тиімділікті қамтамасыз ететін түйе өнімдерін өндіруді ұлғайтуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ бағдарлама жаңа жұмыс орындарын ашуға, аридті аймақтардың ауыл тұрғындарын заманауи технологиялармен және өнімдермен қамтамасыз етіп, ауыл шаруашылығының тұрақты дамуына ықпал етеді.

Field of application (in Russian) : верблюдоводство, мясошерстное верблюдоводство, молочное верблюдоводство, мясное верблюдоводство

Field of application (in Kazakh) : түйе шаруашылығы, етті және жүнді түйе шаруашылығы, сүтті түйе шаруашылығы, етті түйе шаруашылығы