The object of research, development or design (in Russian) : территории Туркестанской и Мангистауской областей и г. Тараз

The object of research, development or design (in Kazakh) : Түркістан және Маңғыстау облыстарының аумақтары мен Тараз қаласы

Aim of work (in Russian) : Оценка сейсмической опасности территорий областей и городов Казахстана на современной научно-методической основе и разработка комплектов карт детального сейсмического зонирования Туркестанской и Мангистауской областей и комплектов карт сейсмического микрозонирования города Тараз Республики Казахстан.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстанның облыстары мен қалалары аумақтарының сейсмикалық қауіптілігін заманауи ғылыми-әдістемелік негізде бағалау, сондай-ақ Түркістан және Маңғыстау облыстары үшін егжей-тегжейлі сейсмикалық аудандастыру карталарының жинақтарын және Қазақстан Республикасы Тараз қаласының сейсмикалық микроаудандастыру карталарының жинақтарын әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Создание геолого-геофизической и сейсмотектонической основ оценки сейсмической опасности; расчет параметров сейсмического режима и сейсмотектонической деформации земной коры; изучение макросейсмики; изучение гидрогеологических особенностей; определение системы моделей прогнозирования колебаний грунта; моделирование и параметризация площадных и линейных сейсмических источников; вероятностный анализ сейсмической опасности; оценка и учет грунтовых условий (при микрозонировании), создание карт сейсмического районирования территорий.

Методы исследования (на казахском) : • сейсмикалық қауіптілікті бағалаудың геологиялық-геофизикалық және сейсмотектоникалық негіздерін қалыптастыру; • сейсмикалық режим мен жер қыртысының сейсмотектоникалық деформация параметрлерін есептеу; • макросейсмикалық мәліметтерді талдау; • гидрогеологиялық ерекшеліктерді зерттеу; • топырақ тербелістерін болжаудың модельдер жүйесін анықтау; • алаңдық және сызықтық сейсмикалық көздерді үлгілеу және параметрлеу; • сейсмикалық қауіптілікті ықтималдық әдісімен талдау; • микрозонирлеу кезінде топырақ жағдайларын бағалау және ескеру; • зерттелетін аумақтардың сейсмикалық аудандастыру карталарын жасау.

Obtained results and novelty (in Russian) : Научная новизна полученных результатов заключается в реализации на мировом уровне результатов многолетних научно-исследовательских работ ведущих казахстанских ученых в области оценки сейсмической опасности и сейсмического районирования.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Сейсмикалық қауіпті бағалау және сейсмикалық аудандастыру саласында жетекші қазақстандық ғалымдардың көпжылдық ғылыми-зерттеу жұмыстарының нәтижелерін әлемдік деңгейде іске асыруында көрініс табады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Приобретение 8 широкополосных сейсмометров для установки на территории Туркестанской области и 10 акселерометров для установки на территории города Тараз.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Түркістан облысының аумағында орнату үшін 8 кең жолақты сейсмометр және Тараз қаласының аумағында орнату үшін 10 акселерометр сатып алу.

Level of implementation (in Russian) : Основным конечным результатом проекта будут комплекты карт детального сейсмического зонирования Туркестанской и Мангыстауской областей и комплект карт сейсмического микрозонирования г. Тараз. Разработка карт является внедрением проводимого в проекте комплекса исследований. После разработки карт и обсуждения их с основными пользователями – специалистами по сейсмостойкому строительству и учета замечаний, карты будут утверждены и переданы заинтересованным уполномоченным организациям. Такие карты являются основой для создания и корректировки строительных нормативных документов для сейсмически опасных районов, а также позволяют оценить вероятность и районы возникновения разрушительных сотрясений грунта для разработки соответствующей стратегии снижения риска и смягчения последствий. Такое использование является внедрением уже самих карт, которое будет возможно после официального утверждения готовых карт после окончания проекта.

Level of implementation (in Kazakh) : Жобаның негізгі түпкі нәтижесі Түркістан және Маңғыстау облыстарының егжей-тегжейлі сейсмикалық аймақтарға бөлу карталарының жиынтығы және Тараз қаласының сейсмикалық микрозондау карталарының жиынтығы болады. Карталарды әзірлеу жобада жүргізіліп жатқан зерттеулер кешенін енгізу болып табылады. Карталарды әзірлеп, оларды жер сілкінісіне төзімді құрылыс және ескертулерді есепке алу жөніндегі негізгі пайдаланушы – мамандармен талқылағаннан кейін карталар бекітіліп, мүдделі уәкілетті ұйымдарға берілетін болады. Мұндай карталар сейсмикалық қауіпті аудандар үшін құрылыс нормативтік құжаттарын жасау және түзету үшін негіз болып табылады, сондай-ақ тәуекелді азайту және салдарларды азайтудың тиісті стратегиясын әзірлеу үшін топырақтың жойқын сілкіністерінің ықтималдығы мен аймақтарын бағалауға мүмкіндік береді. Мұндай пайдалану жоба аяқталғаннан кейін дайын карталарды ресми мақұлдағаннан кейін мүмкін болатын карталардың өзін енгізу болып табылады.

Efficiency (in Russian) : Эффективность проведения комплексных исследований (геолого-геофизических, сейсмотектонических, гидрогеологических, деформационных, сейсмических, инженерно-геологических), запланированных в проекте, заключается в возможности выполнить на их основе вероятностный анализ сейсмической опасности и разработать карты ДСЗ и СМЗ. Выполненные в 2025 г. исследования и полученные данные позволили разработать основные модели для территории Туркестанской и Мангистауской областей и г. Тараз, выполнить вероятностную оценку опасности для Туркестанской и Мангистауской областей, разработать карты сейсмического зонирования Туркестанской области и карты фоновой сейсмичности г. Тараз.

Efficiency (in Kazakh) : Жобада жоспарланған кешенді зерттеулердің (геологиялық-геофизикалық, сейсмотектоникалық, гидрогеологиялық, деформациялық, сейсмикалық, инженерлік-геологиялық) тиімділігі олардың негізінде сейсмикалық қауіптілікті ықтималдық тұрғысынан талдау мен ДСА және СМА карталарын жасау мүмкіндігінде болып табылады. 2025 жылы жүргізілген зерттеулер мен алынған деректер Түркістан және Маңғыстау облыстары мен Тараз қаласының аумақтарына арналған негізгі модельдерді әзірлеуге, Түркістан және Маңғыстау облыстары үшін қауіптілікті ықтималдық бағалауды орындауға, сондай-ақ Түркістан облысының сейсмикалық аудандастыру карталарын және Тараз қаласының фондық сейсмикалық белсенділік карталарын жасауға мүмкіндік берді.

Field of application (in Russian) : Полученные в ходе исследования результаты могут быть использованы при проектировании, реконструкции и строительстве объектов народного хозяйства на современной научно-методической базе, с учетом государственной градостроительной политики и долгосрочных стратегических интересов развития страны. Созданные карты явятся важным инструментом повышения сейсмической безопасности и подготовленности к сейсмическим бедствиям, будут способствовать интеграции страны в мировую экономику, созданию условий для инвестиционных проектов и страхования, послужат основой для обновления ранее действовавших строительных правил.

Field of application (in Kazakh) : Зерттеу барысында алынған нәтижелер халық шаруашылығы нысандарын жобалау, қайта жаңарту және салу кезінде заманауи ғылыми-әдістемелік негізде, мемлекеттік қала құрылысы саясаты мен елдің ұзақмерзімді стратегиялық мүдделерін ескере отырып пайдаланылуы мүмкін.