The object of research, development or design (in Russian) : Объект исследования – серпентинитовые побочные и техногенные отходы горнодобывающих компаний.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны – тау-кен компанияларының серпентиниттік жанама және техногендік қалдықтары.

Aim of work (in Russian) : Изучение научных, технологических и экономических аспектов проблем переработки серпентинитовых отходов и разработка на их основе технологии получения промышленноважных магний- и кремнийсодержащих продуктов.

Aim of work (in Kazakh) : Серпентинит қалдықтарын қайта өңдеу мәселелерінің ғылыми, технологиялық және экономикалық аспектілерін зерттеу және олардың негізінде өнеркәсіптік маңызды магний- және кремнийқұрамдас өнімдерді алу технологиясын әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Проведение термодинамической оценки и экспериментальных исследований термо- и кислотного поведения немалитсодержащего хризотил-асбеста (НХА) и серпентинитовых отходов (ПМУ) с использованием химических и физико-химических методов исследования (рентгенографии, термического анализа, ИК-спектроскопии и т.д.) и анализа. Определение влияний термоактивирования на процессы растворения НХА и ПМУ в кислотах и на очистку продуктивных растворов солей магния проведением экспериментальных и технологических исследований. Определение ресурсной и экономической эффективности разработанных технологических процессов получения магний-, кремнийсодержащих продуктов на основе техногенных отходов.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу мен талдаудың химиялық және физика-химиялық әдістерін (рентгенография, термиялық талдау, ИҚ-спектроскопия және т.б.) қолдана отырып, немалитқұрамдас хризотил-асбест (НХА) және серпентиниттік қалдықтардың (ӘМҰ) термо- және қышқылдық әрекетіне термодинамикалық бағалау және эксперименттік зерттеулер жүргізу. Тәжірибелік және технологиялық зерттеулер жүргізу арқылы, қышқылдарда НХА және ӘМҰ еріту процестеріне және магний тұздарының өнімді ерітінділерін тазартуға термиялық активтендірудің әсерін анықтау.

Obtained results and novelty (in Russian) : Получены новые данные о фазовых превращениях и изменениях при термо-, кислотной обработке серпентинитового отхода и немалитсодержащего хризотил-асбеста и о механизме трансформации силикат ионов в структуре серпентинита в аморфный кремнезем в зависимости от концентрации кислоты. Научной новизной работы является то, что впервые предложены новые схемы технологии комплексной переработки серпентинитового отхода и немалитсодержащего хризотил-асбеста, включающие их термоактивированные образцы как внутренние реагенты для нейтрализации и очистки продуктивных растворов кислотного выщелачивания магния, обеспечивающие получения соединений магния с высокими уровнями чистоты.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Серпентинит қалдықтары мен немалитқұрамдас хризотил-асбестің термиялық және қышқылдық өңдеу кезіндегі фазалық түрленулер мен өзгерістер туралы, сондай-ақ серпентинит құрылымындағы силикат иондарының қышқыл концентрациясына байланысты аморфты кремнеземге айналу механизмі туралы жаңа деректер алынды. Бұл жұмыстың ғылыми жаңалығы серпентинит қалдықтары мен немалитқұрамдас хризотил-асбесті кешенді өңдеудің жаңа технологиялық схемаларын ұсынуда, олардың термиялық белсендірілген үлгілерін магний қышқылын шаймалаудың өнімді ерітінділерін бейтараптандыру және тазарту үшін ішкі реагенттер ретінде енгізуде, жоғары тазалық деңгейі бар магний қосылыстарын өндіруді қамтамасыз етуде жатыр.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Малостадийность технологических процессов и экономическая выгода включающие затрат на химические реагенты.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Технологиялық процестердің аз сатылығы және химиялық реагенттерге кететін шығындарды қамтитын экономикалық пайда.

Level of implementation (in Russian) : Получен акт экспериментальной (испытаний) проверки реагента НХА(ТО)-450 и протоколы испытания (бишофита, магниевой селитры, оксида магния, кремнезема и стабилизирующих добавок) соответствующих аккредитованных лабораторий. Получены акт укрупненно-лабораторных испытаний по получению сульфата магния (MgSO4) и оксида магния (MgO) из серпентинитовых отходов АО «Костанайские минералы» и акт укрупненно-лабораторных испытаний по получению гидроксида магния (Mg(OH)2) и оксида магния (MgO) из серпентинитовых отходов АО «Оренбургские минералы». Получены 3 протокола испытаний по установлению удельной поверхности аморфного кремнезема (SiO2). Уровень зрелости исследований и разработок соответствует TRL – 6.

Level of implementation (in Kazakh) : НХА (TА)-450 реагентіне арналған эксперименттік (сынақ) сынақ актісі және сәйкес аккредиттелген зертханалардан сынақ хаттамалары (бишофит, магний нитраты, магний оксиді, кремний диоксиді және тұрақтандырғыш қоспалар) алынды. «Қостанай минералдары» АҚ-ның тәжірибелік-өндірістік базасында магний сульфатын (MgSO4) алу технологиясының ауқымды-зертханалық сынақтардан өткізу актісі және «Оренбург минералдары» АҚ-ның тәжірибелік-өндірістік базасында магний гидроксиді (Mg(OH)2) және магний оксидін магния (MgO) алу технологиясының ауқымды-зертханалық сынақтардан өткізу актілері алынды. Аморфты кремнеземнің (SiO2) меншікті бетінің ауданын анықтауға арналған үш сынақ хаттамалары алынды. Зерттеулер мен жасаулардың (разработок) жетілу деңгейі TRL бойынша 6-ға сәйкес келеді.

Efficiency (in Russian) : Достижение целей с минимальными затратами на материальные ресурсы и влияния на окружающую среду.

Efficiency (in Kazakh) : Қоршаған ортаға әсер ету және материалдық ресурстардың минималды шығындарымен мақсаттарға жету.

Field of application (in Russian) : Химическая промышленность, дорожные строительные материалы, агропромышленность, металлургия.

Field of application (in Kazakh) : Химия өнеркәсібі, жол құрылыс материалдары, агроөнеркәсіп, металлургия.