The object of research, development or design (in Russian) : Коллекция зерновых (290 рекомбинантно-инбредных линий (RILs) пшеницы, 273 образцов ячменя, 51 гибридов/сортов кукурузы, 2 картирующих популяции мягкой пшеницы) и зернобобовых (252 линий/сортов сои и 184 линий/сортов гороха) культур. Гибридные линии зерновых и зернобобовых культур разных поколений.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Дәнді (бидайдың 290 рекомбинантты-инбредтік линиясы (RILs), арпаның 273 линиясы, жүгерінің 30 гибридті линиясын/сорттары және жаздық жұмсақ бидайдың екі карталанатын популяциясы) және бұршақ дақылдарының (252 соя линиясы/сорттары және 184 бұршақ линиясы/сорттары) коллекциясы. Әр түрлі ұрпақтағы дәнді және бұршақ дақылдарының будандар линиясы.

Aim of work (in Russian) : Практическое внедрение современных молекулярно-генетических, физиолого-биохимических, биотехнологических методов и цифрового фенотипирования в селекцию экономически значимых сельскохозяйственных культур для улучшения эффективности и модернизации системы создания высоко конкурентоспособных сортов и высококачественной сельскохозяйственной продукции.

Aim of work (in Kazakh) : Жоғары бәсекеге қабілетті сұрыптар мен жоғары сапалы ауыл шаруашылығы өнімдерін алу жүйесінің тиімділігін арттыру және жаңғырту үшін экономикалық маңызы бар ауыл шаруашылық дақылдарының селекциялық процесіне заманауи молекулярлық-генетикалық, физиологиялық-биохимиялық, биотехнологиялық әдістер мен цифрлық фенотиптеуді тәжірибелік енгізу.

Методы исследования (на русском) : Выделение ДНК, электрофорез в 1 % агарозном геле, генотипирование с использованием KASP маркеров. Полевые опыты, структурный анализ урожайности по Доспехову (1985), цифровое фенотипирование с использованием БПЛА, фитопатологические методы, GWAS, методы ускоренной селекции: получение дигаплоидов и технология Speed Breeding. Статистические методы с применением пакетов прикладных программ Structure 2.3.4, TASSEL 5.2.90, GenAlex, GraphPad, GenStat, SPSS.

Методы исследования (на казахском) : Толық ДНҚ бөлу, 1 % агарозды гельдегі электрофорез, KASP маркерлерін қолдана отырып генотиптеу. Далалық тәжірибелер, өнімділіктің құрылымдық талдауы – Доспехов бойынша (1985), ҰҰА қолдана отырып цифрлық феноотиптеу, өсімдіктерді бағалаудың фитопатологиялық әдістері. Жеделдетілген селекция әдістері: дигаплиодты линияларды алу және Speed Breeding технологиялары. GenAlex, GraphPad, GenStat, SPSS түрлі қолданбалы бағдарламалар пакеттерін қолданатын статистикалық әдістер.

Obtained results and novelty (in Russian) : Осуществлено широкомасштабное фенотипирование коллекций трех зерновых (мягкая пшеница, ячмень, кукуруза) и двух зернобобовых культур (горох и соя) по комплексу хозяйственно-ценных показателей с использованием современных технологий. Выделены перспективные линии зерновых и зернобобовых культур на основе полевых опытов и ДНК-генотипирования коллекций и гибридных комбинаций различных поколений. Наилучшие генотипы ячменя и пшеницы переданы для ускоренной селекции (дигаплоиды и speed breeding). Переданы на государственное сортоиспытание сорта ярового ячменя (3) и мягкой пшеницы (2), созданные в результате продолжающихся комплексных исследований участников Программы.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Заманауи технологияларды негізінде шаруашылық-құнды көрсеткіштер үшін үш дәнді дақылдардың (жұмсақ бидай, арпа, жүгері) және екі бұршақ дақылдарының (бұршақ және соя) коллекцияларына кең көлемді фенотиптеу жүргізілді. Далалық тәжірибелер мен әртүрлі ұрпақтардың коллекциялары мен гибридті комбинацияларын ДНҚ-генотиптеу негізінде дәнді және бұршақ дақылдардың перспективті линиялары бөлінді. Арпа мен бидайдың ең жақсы генотиптері жеделдетілген селекция үшін жіберілді (дигаплоидтар және speed breeding). Бағдарламаға қатысушылардың үздіксіз кешенді зерттеулерінің нәтижесінде жасалған жаздық арпа (3) және жұмсақ бидай (2) сорттары мемлекеттік сорттық сынауға берілді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Создание новых качественных сортов позволит повысить урожайность и обеспечить внутреннею потребность в продуктах АПК, предотвратить зависимость от внешнего рынка в семенном материале.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Мәдени өсімдіктердің жаңа сапалы сорттарын жасау өнімділікті арттырады және ауыл шаруашылығы өнімдеріне ішкі қажеттілікті қамтамасыз етеді. Жаңа сорттар тұқым материалы бойынша сыртқы нарыққа тәуелділіктің алдын алуға көмектеседі.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено.

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілмеген.

Efficiency (in Russian) : Высокий отложенный эффект.

Efficiency (in Kazakh) : Высокий отложенный эффект.

Field of application (in Russian) : Селекция и семеноводство сельскохозяйственных культур.

Field of application (in Kazakh) : Ауыл шаруашылығы дақылдарының селекциясы және тұқым шаруашылығы.