The object of research, development or design (in Russian) : Керамики MgO@Nd2Zr2O7 и Y2O3@Nd2Zr2O7

The object of research, development or design (in Kazakh) : MgO@Nd2Zr2O7 және Y2O3@Nd2Zr2O7 керамикалары

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является изучение устойчивости к накоплению радиационно-индуцированных повреждений и вызываемых ими последствий в инертных матрицах дисперсного ядерного топлива на основе MgO@Nd2Zr2O7 и Y2O3@Nd2Zr2O7 керамик.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты - MgO@Nd2Zr2O7 және Y2O3@Nd2Zr2O7 керамикасына негізделген дисперсті ядролық отынның инертті матрицаларында радиациядан туындаған зақымданулардың жинақталуына төзімділікті және олар тудыратын салдарды зерттеу.

Методы исследования (на русском) : Растровая электронная микроскопия, рентгеновская дифракция, метод индентирования и однократного сжатия, энергодисперсионный анализ.

Методы исследования (на казахском) : Сканерлеуші электронды микроскопия, рентгендік дифракция, индентрлеу әдісі, бір реттік қысу әдісі, энергетикалық дисперсиялық талдау.

Obtained results and novelty (in Russian) : Разработана технология получения Nd2Zr2O7 керамик, допированных MgO и Y2O3 с различной вариацией концентрации допанта. Получены данные о физико-химических, структурных, прочностных и теплофизических параметрах керамик в зависимости от концентрации допантов. Ссуществлен набор дозовых зависимостей при высокотемпературном облучении синтезированных образцов тяжелыми ионами Kr15+ и Xe22+. Получены результаты изучения кинетики радиационно-индуцированных повреждений в MgO@Nd2Zr2O7 и Y2O3@Nd2Zr2O7 керамиках

Obtained results and novelty (in Kazakh) : MgO және Y₂O₃ қоспаларының әртүрлі концентрациясымен легирленген Nd₂Zr₂O₇ керамикаларын алу технологиясы әзірленді. Керамикалардың физика-химиялық, құрылымдық, беріктік және жылуфизикалық параметрлерінің қоспа концентрациясына тәуелділігі бойынша деректер алынды. Синтезделген үлгілерді Kr¹⁵⁺ және Xe²²⁺ ауыр иондарымен жоғары температурада сәулелендіру кезінде дозалық тәуелділіктер жиынтығы анықталды. MgO@Nd₂Zr₂O₇ және Y₂O₃@Nd₂Zr₂O₇ керамикаларындағы радиациямен индукцияланған зақымданулар кинетикасын зерттеу нәтижелері алынды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Экономический и экологический эффекты заключаются в предлагаемой технологии создания модифицированных керамик, использующихся в качестве дисперсного ядерного топлива, что имеет потенциал увеличить срок эксплуатации, а следовательно и степень выгорания ядерного топлива.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Экономикалық және экологиялық тиімділік модификацияланған керамикаларды жасау технологиясын ұсынуда көрініс табады. Мұндай керамикалар дисперстік ядролық отын ретінде қолданылады және олардың пайдаланылу мерзімін ұлғайтуға, демек, ядролық отынның жану дәрежесін арттыруға әлеуеті бар.

Level of implementation (in Russian) : не предусмотрено

Level of implementation (in Kazakh) : қарастырылмаған

Efficiency (in Russian) : Анализ изменения прочностных и теплофизических параметров Nd2Zr2O7 керамик, подверженных облучению тяжелыми ионами показал, что добавление в состав керамик стабилизирующих добавок в виде MgO и Y2O3 приводит к повышению устойчивости к радиационно – индуцированным процессам разупрочнения и деградации теплопроводности, обусловленных накоплением структурных деформационных искажений и метастабильных включений в поврежденном слое.

Efficiency (in Kazakh) : Ауыр иондармен сәулелендірілген Nd₂Zr₂O₇ керамикаларының беріктік және жылуфизикалық параметрлерінің өзгерісін талдау нәтижесінде MgO және Y₂O₃ түріндегі тұрақтандырғыш қоспаларды енгізу керамикалардың радиация әсерінен туындайтын беріктіктің төмендеуі мен жылуөткізгіштіктің деградациясына төзімділігін арттыратыны анықталды. Бұл әсер құрылымдық деформациялық бұрмаланулар мен зақымданған қабаттағы метатұрақсыз қосылыстардың жиналуын тежеу арқылы қамтамасыз етіледі.

Field of application (in Russian) : Инертные матрицы дисперсного ядерного топлива

Field of application (in Kazakh) : Дисперсті ядролық отынның инертті матрицалары.