The object of research, development or design (in Russian) : Лекарственно-устойчивые клинические изоляты M.tuberculosis, выделенные от больных различными формами туберкулеза; выделенные ДНК клинических изолятов M. tuberculosis; ДНК референсного штамма M. tuberculosis H37Rv; микробиологические данные лекарственной чувствительности клинических изолятов M.tuberculosis.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Туберкулездің әртүрлі түрлерімен ауыратын науқастардан бөлінген M. tuberculosis-тің дәріге төзімді клиникалық изоляттары; M. tuberculosis клиникалық изоляттарынан бөлінген ДНҚ-сы; M. tuberculosis H37Rv эталондық штаммының ДНҚ-сы; M. tuberculosis клиникалық изоляттарының дәрілік сезімталдығы туралы микробиологиялық деректер.

Aim of work (in Russian) : Проведение комплексной молекулярно-генетической характеристики лекарственной устойчивости к противотуберкулёзному препарату 1 ряда пиразинамиду (PZA) в Казахстане.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстанда 1-қатардағы туберкулезге қарсы препарат - пиразинамидке дәрілік төзімділіктің кешенді молекулалық-генетикалық сипаттамасын өткізу.

Методы исследования (на русском) : За отчетный период проводился сбор клинических изолятов M.tuberculosis от больных туберкулезом с различными формами лекарственной устойчивости, определение фенотипической лекарственной чувствительности M.tuberculosis, в том числе к пиразинамиду, генотипирование лекарственно-устойчивых клинических изолятов микобактерий туберкулеза методом MIRU-VNTR анализа и сполиготипирования.

Методы исследования (на казахском) : Есеп кезіңде әртүрлі формадағы дәріге төзімділігі бар туберкулезбен ауыратын науқастардан M.tuberculosis клиникалық изоляттарын жинау, M.tuberculosis-тің фенотиптік дәрілік сезімталдығын анықтау, соның ішінде пиразинамидке, MIRU-VNTR анализ және сполиготиптеу көмегімен туберкулез микобактериясының дәріге төзімді клиникалық изоляттарын генотиптеу жұмыстары жүргізілді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Для создания выборки клинических изолятов M.tuberculosis проводился сбор изолятов полученных штаммов с лекарственной устойчивостью (n=126). Было генотипировано методом MIRU-VNTR 257 лекарственно-устойчивых M.tuberculosis от больных туберкулезом. Результаты генотипирования показали преобладание семейства Beijing M.tuberculosis, которое выявлено в 87,5% случаев (225 клинических изолятов). Остальные изоляты принадлежали к следующим семействам: LAM9 – 8 (3,11%), LAM-RUS – 6 (2,33%), T1 – 4 (1,56%), URAL1 – 3 (1,17%), MANU2 – 2 (0,78%), T3 – 2 (0,785), H3 – 2 (0,78%), URAL2 - 1(0,39%), S – 1 (0,39%), T4 – 1 (0.39%). Для сполиготпирования использовалось 271 (100%) лекарственно-устойчивых клинических изолятов M.tuberculosis, из которых 158 (58,3%) были фенотипически устойчивыми к пиразинамиду, тогда как 113 (41,7%) были чувствительными к пиразинамиду. Результаты сполиготипирования, показали преобладание генотипа Beijing (n=135, 85,4%) как среди пиразинамид-устойчивых, так и преобладание Beijing (n=90, 79,6%) среди пиразинамид-чувствительных клинических изолятов M.tuberculosis. Анализ распределения среди лекарственно-устойчивых изолятов показал, среди 143 (100%) мультирезистентных изолятов идентифицировано 73 (51,0%) устойчивых к пиразинамиду, среди 79 (100%) пре-ШЛУ обнаружено 63 (69,7%) устойчивых к пиразинамиду и среди 9 ШЛУ - обнаружено 7 устойчивых к пиразинамиду.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : M. tuberculosis клиникалық изоляттарының үлгісін жасау үшін дәріге төзімділікпен штаммдардың изоляттары жиналды (n=126). Туберкулезбен ауыратын науқастардан барлығы 257 дәріге төзімді M. туберкулезі MIRU-VNTR генотиптеу бойынша тексерілді. Генотиптеу нәтижелері 87,5% жағдайда анықталған (225 клиникалық изолят) Beijing M.tuberculosis тұқымдасының басымдылығын көрсетті. Қалған изоляттар келесі тұқымдастарға тиесілі болды: LAM9 - 8 (3,11%), LAM-RUS - 6 (2,33%), T1 - 4 (1,56%), URAL1 - 3 (1,17%), MANU2 - 2 (0,78%), T3 - 2 (0,785), H3 - 2 (0,785), H3 -AL2 (%)0.2 (0,39%), S - 1 (0,39%), Т4 - 1 (0,39%). Сполиготиптеу үшін M. tuberculosis-тің 271 (100%) дәріге төзімді клиникалық изоляттар алынды, онын арасында 158 (58,3%) пиразинамидке фенотиптік төзімді, ал 113 (41,7%) пиразинамидке сезімтал болды. Сполиготиптеу нәтижелері пиразинамидке төзімді M. tuberculosis клиникалық изоляттары арасында Beijing генотипінің (n=135, 85,4%) басым екенін көрсетті, және пиразинамидке сезімтал M. tuberculosis клиникалық изоляттары арасында Beijing (n=90, 79,6%).Дәріге төзімді изоляттардың анализ бойынша, көп дәріге төзімді MDR 143 (100%) изоляттардың 73-і (51,0%) пиразинамидке төзімді, алдын ала pre-XDR 79 (100%) изоляттардың, 63 (69,7%) пиразинамидке төзімді, және 9 XDR изоляттардың 7 пиразинамидке төзімді екенін көрсетті.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Полученные данные свидетельствуют о высокой частоте встречаемости двух лекарственно-устойчивых форм туберкулеза, более половины изолятов являются мультирезистентными, а значительная часть соответствует критериям пре-ШЛУ/pre-XDR-TB, что подчеркивает необходимость дальнейшего мониторинга и совершенствования стратегии лечения данной категории пациентов. Если быть точнее, в структуре лекарственно-устойчивых клинических изолятов M.tuberculosis преобладают мультирезистентные изоляты (53,3%) и настораживает увеличение количества штаммов с пре-широкой лекарственной устойчивостью (28,79%) по данным микробиологических исследований. Наибольшую угрозу с точки зрения лекарственной устойчивости представляет кластер 94-32 генотипа Beijing M.tuberculosis, который доминирует во всех группах резистентности, особенно среди мультирезистентных (62 случая из 118, 52,5%), а также чаще всего определяется у пре-ШЛУ (41 случай из 66, 62,1%) и ШЛУ изолятах (5 случаев из 8, 62,5%). Нами проведены исследования по изучению устойчивости к пиразинамиду клинических изолятов M.tuberculosis. Во всей выборке лекарственно-устойчивых M.tuberculosis отмечается небольшое преобладание пиразинамид-устойчивых изолятов (58,3%) в сравнении с пиразинамид-чувствительными (41,7%). Результаты генотипирования показали, что генетические линии Beijing продолжают доминировать и играть ключевую роль в распространении лекарственно-устойчивого туберкулёза, в том числе лекарственной устойчивости к пиразинамиду в Казахстане.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Алынған деректер туберкулездің екі дәріге төзімді түрлерінің жоғары жиілігін көрсетеді, изоляттардың жартысынан көбі көп дәріге төзімді және айтарлықтай бөлігі (үштен бір бөлігі дерлік) XDR-TB-ге дейінгі критерийлерге сәйкес келеді. Бұл пациенттердің осы популяциясы үшін әрі қарай мониторинг жүргізу және емдеу стратегияларын жақсарту қажеттілігін көрсетеді. Нақтырақ айтсақ, M. tuberculosis-тің дәріге төзімді клиникалық изоляттары арасында көп дәріге төзімді изоляттар басым (53,3%), ал микробиологиялық зерттеулердің деректері бойынша дәріге дейінгі экстенсивті төзімді штамдардың (28,79%) көбеюі алаңдатады. 94-32 кластері дәріге төзімділік тұрғысынан ең үлкен қауіп төндіреді. Ол барлық төзімділік топтарында, әсіресе көп дәріге төзімді изоляттарда басым (118-ден 62 жағдай, 52,5%), сонымен қатар XDR-ге дейінгі (66-дан 41 жағдай, 62,1%) және XDR изоляттарында (8-ден 5 жағдай, 62,5%) жиі анықталады. Біз M. tuberculosis изоляттарында пиразинамидтерге төзімділікті бағалау үшін зерттеулер жүргіздік. Дәріге төзімді M. tuberculosis үлгісінде пиразинамидке төзімді изоляттармен (41,7%) салыстырғанда пиразинамидке төзімді изоляттардың (58,3%) шамалы басымдылығы байқалды. Генотиптеу нəтижелері Beijing тұқымдары басым болып қала беретін анықталды жəне Қазақстанда төзімді туберкулездің, оның ішінде пиразинамидке дəріге төзімділіктің таралуында шешуші рөл атқаратынын көрсетті.

Level of implementation (in Russian) : не предусмотрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : Проведен дополнительный сбор микробиологически охарактеризованной коллекции лекарственно-устойчивых клинических изолятов M. tuberculosis, определение фенотипической лекарственной чувствительности M.tuberculosis, в том числе к пиразинамиду, генотипирование лекарственно-устойчивых клинических изолятов микобактерий туберкулеза методом MIRU-VNTR анализа и сполиготипирования.

Efficiency (in Kazakh) : M. tuberculosis-тің дәріге төзімді клиникалық изоляттарының микробиологиялық сипатталған қосымша коллекциясы жиналды, M.tuberculosis-тің фенотиптік дәрілік сезімталдығын анықтау, соның ішінде пиразинамидке, MIRU-VNTR анализ және сполиготиптеу көмегімен туберкулез микобактериясының дәріге төзімді клиникалық изоляттарын генотиптеу жұмыстары жүргізілді.

Field of application (in Russian) : медицина, в частности во фтизиатрии

Field of application (in Kazakh) : медицина, және де туберкулезді зерттеу саласында