The object of research, development or design (in Russian) : Мароккская саранча (Dociostaurus maroccanus Thunb.), представляющая высокую угрозу для сельского хозяйства Казахстана

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қазақстан экономикасы мен ауыл шаруашылығына зор қауіп төндіретін мароккалық шегіртке (Dociostaurus maroccanus Thunb.)

Aim of work (in Russian) : Разработка методологии прогноза нашествий, превентивного контроля и управления популяциями мароккской саранчи

Aim of work (in Kazakh) : Шапқыншылықты болжау, алдын алу бақылауы және мароккалық шегірткенің популяциясын басқару әдістемесін әзірлеу

Методы исследования (на русском) : Общепринятые, а также геоинформационные и IT-технологии

Методы исследования (на казахском) : Жалпы қабылданған, сонымен қатар геоақпараттық және IT-технологиялар

Obtained results and novelty (in Russian) : В результате НИР впервые проведено зонирование ареала вреда саранчи в Казахстане. Массовые размножения саранчи возникают в Туркестанской области; в результате нашествий саранчи в Жамбылской области формируются очаги саранчи и проводятся фитосанитарные меры; в Алматинской области саранча не имеет хозяйственного значения и фитосанитарные меры отсутствуют. Установлены значимые факторы риска нашествий: заселенные саранчой бросовые земли, где фитосанитарный контроль не проводится; огрехи в химических обработках; нарушения регламентов выполнения химических обработок. Научной новизной проекта является метод прогноза нашествий на основе диагностических предикторов, с помощью которого можно прогнозировать фазовое состояние саранчи, сроки вспышек и реагировать на подъем численности превентивными мерами

Obtained results and novelty (in Kazakh) : ҒЗЖ нәтижесінде алғаш рет Қазақстанда түрдің таралу аймағын аймақтарға бөлу ерекшеліктері анықталды: шегірткелердің жаппай көбеюі Түркістан облысының аумағында пайда болады; Жамбыл облысында шегірткелердің басып кіру нәтижесінде белсенді фитосанитарлық шараларды талап ететін ошақтар қалыптасады; Алматы облысында шегіртке шаруашылық тұрғысынан маңызды емес және фитосанитарлық шаралар жүргізілмейді. Шегіртке шабуылдарының маңызды қауіп факторлары анықталды: фитосанитарлық бақылау жүргізілмейтін, шегірткелер қоныстанған тастанды жерлер; химиялық өңдеулердегі кемшіліктер; химиялық өңдеулерді орындау регламенттерін бұзу жағдайлары. Жобаның ғылыми жаңалығы диагностикалық болжау негізінде әзірленген және түрдің фазалық жай-күйін болжауды, күрт көбеюді ерте хабарлауды, қоршаған ортаға пестицидтік жүктемені төмендетуге ықпал ететін алдын алу шараларын қолдану арқылы шегірткелер санының өзгеруіне уақтылы ден қоюды қамтамасыз ететін шегіртке шапқыншылығын болжаудың дәл әдістері болып табылады

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Верификация в условиях 2017 г. и в 2024 г. показала, что метод прогноза нашествий на основе диагностических предикторов удовлетворяет требованиям достоверности и подтверждается на практике

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : 2017 ж. және 2024 ж. мароккалық шегірткелердің шабуылының болжамын тексеру диагностикалық болжаушыларға негізделген шапқыншылықты болжау әдістемесі сенімділік талаптарын қанағаттандыратынын және іс жүзінде расталатынын көрсетеді

Level of implementation (in Russian) : Впервые в рамках проекта реализована технология превентивного контроля и управления популяциями мароккской саранчи в целях снижения угроз саранчовых нашествий

Level of implementation (in Kazakh) : Жоба аясында алғаш рет шегіртке шапқыншылығы қаупін азайту мақсатында технология деңгейінде мароккалық шегірткенің популяциясын профилактикалық фитосанитарлық бақылау және басқару іске асырылды

Efficiency (in Russian) : Значимость технологии в том, что превентивные меры позволят снизить численность саранчи на сельскохозяйственных угодьях до 60%

Efficiency (in Kazakh) : Технологияның маңыздылығы алдын алу шаралары ауыл шаруашылық алқаптарындағы шегірткенің санын 60%-ға дейін азайтуға мүмкіндік берді

Field of application (in Russian) : Сельское хозяйство

Field of application (in Kazakh) : Ауыл шаруашылығы