The object of research, development or design (in Russian) : потенциаторы, антибиотики, мультирезистентные бактерии, вирусы гриппа А/Swine/Iowa/15/30 (H1N1) и А/FPV/Waybrige/78 (H7N7), мыши и крысы.

The object of research, development or design (in Kazakh) : потенциаторлар, антибиотиктер, мультирезистентті бактериялар, А/Swine/Iowa/15/30 (H1N1) және А/FPV/Waybrige/78 (H7N7) тұқымдас тұмау вирустары, тышқандар мен егеуқұйрықтар.

Aim of work (in Russian) : Разработка потенциатора антимикробного действия комбинаций антибиотиков, для эффективной терапии заболеваний, вызванных бактериями с множественной лекарственной устойчивостью

Aim of work (in Kazakh) : Көптеген дәрілерге төзімді бактериялар тудыратын ауруларды тиімді емдеу үшін антибиотиктер комбинацияларының микробқа қарсы әрекет потенциаторын әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : физико-химические - хроматография, потенциометрия,ИК, УФ- спектроскопия, ДСК/ТГ,XRD, ЯМР и др.); биологические (микробиологические, вирусологические и др.).

Методы исследования (на казахском) : Физико-химиялық – хроматография, потенциометрия, ИҚ және УФ-спектроскопия, ДСК/ТГ, XRD және ЯМР және т.б.; биологиялық – микробиологиялық, вирусологиялық және басқа зерттеулер.

Obtained results and novelty (in Russian) : Создана сериякординационных соединений (КС-250 – КС-270а), оказывающих воздействие на антимикробную активность антибиотиков, что обеспечивает гибкость в отборе перспективных субстанций для дальнейших исследований и разработки лекарственных форм. Спектральные (УФ/ИК/1H ЯМР), рентгеноструктурные и ТГ/ДСК-данные подтверждаютостав и структуру комплексов и их термостабильность. По совокупности технологических и аналитических показателей и биологической активности приоритетными кандидатами определены КС-250, КС-251 и КС-252; образец КС-250 и масштабирован до опытно-промышленных серий в условиях GMP (квалифицирована система воды IQ/OQ/PQ). Разработана таблетированная ЛФ (24 и 60 мг) методом прямого прессования; фармако-технологические параметры соответствуют ГФ РК. В результате биологических исследований установлена выраженная антимикробная активность субстанции КС-250, а также подтверждён синергизм при её совместном применении с антибиотиками, что свидетельствует об эффективности данного соединения как потенциатора антибиотического действия. Согласно полученным результатам, исследуемое вещество отнесено к категории нетоксичных.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Антибиотиктердің антимикробтық белсенділігіне әсер ететін КС-250 – КС-270а координациялық қосылыстар сериясы синтезделді, бұл әрі қарай зерттеу мен дәрілік түрлерді әзірлеу үшін перспективалы субстанцияларды таңдауда икемділік береді. Спектрлік (УФ/ИК/¹H ЯМР), рентгенқұрылымдық және ТГ/ДСК деректері алынған кешендердің құрылымын және термиялық тұрақтылығын дәлелдеді. Технологиялық, аналитикалық және биологиялық белсенділік көрсеткіштерінің жиынтығы бойынша басым кандидаттар ретінде КС-250, КС-251 және КС-252 субстанциялары анықталды; КС-250 үлгісі GMP жағдайында тәжірибелік-өндірістік серияларға дейін масштабталды. Тікелей престеу әдісімен 24 және 60 мг дозада таблеттелген дәрілік түрі әзірленді; фармако-технологиялық көрсеткіштері ҚР Мемлекеттік фармакопеясының талаптарына сәйкес. Биологиялық зерттеулер нәтижесінде КС-250 субстанциясының айқын антимикробтық белсенділігі және антибиотиктермен біріктіріп қолданғанда синергиялық әсері дәлелденді, бұл оның антибиотик әсерін күшейтуші потенциатор ретінде тиімділігін көрсетті. Алынған нәтижелерге сәйкес, зерттеліп отырған зат улы емес заттар санатына жатқызылды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В результате программы ожидается создание отечественных инновационных фармацевтических субстанций (АФС), усиливающих действие антибиотиков против устойчивых микроорганизмов. Научная часть включает разработку технологии получения АФС, доклинические исследования безопасности и эффективности, изучение фармакокинетики и фармакодинамики. Производственные процессы будут организованы по стандартам GMP, обеспечивая высокое качество продукции. Будет налажен выпуск опытно-промышленных серий субстанций и лекарственных форм. Разработка методов оценки качества, изучение стабильности и подготовка регистрационных документов обеспечат выход на клинические исследования и перспективу выхода на рынки Казахстана и стран ЕАЭС. Программа укрепит национальную лекарственную безопасность, снизит зависимость от импорта и повысит доступность инновационных препаратов. Это поддержит реализацию Национального проекта «Качественное и доступное здравоохранение» и политику импортозамещения. Внедрение результатов программы расширит ассортимент отечественных препаратов, укрепит фармацевтическую промышленность, сократит смертность от инфекций, вызванных мультирезистентными бактериями, и снизит нагрузку на медицинские учреждения в 1,5-2 раза. Высокий спрос на технологии борьбы с суперинфекциями обеспечит успешную коммерциализацию разработок.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Бағдарлама нәтижесінде антибиотиктердің тұрақты микроорганизмдерге қарсы әсерін күшейтетін отандық инновациялық фармацевтикалық субстанциялар (АФС) жасалады деп күтілуде. Ғылыми бөлімге АФС алу технологиясын әзірлеу, олардың қауіпсіздігі мен тиімділігін доклиникалық зерттеу, фармакокинетикасы мен фармакодинамикасын зерттеу кіреді. Өндірістік процестер GMP стандарттарына сәйкес ұйымдастырылып, өнімнің жоғары сапасын қамтамасыз етеді. Субстанциялар мен дәрілік формалардың тәжірибелік-өнеркәсіптік серияларын шығару жолға қойылады. Сапаны бағалау әдістерін әзірлеу, тұрақтылықты зерттеу және тіркеу құжаттарын дайындау клиникалық зерттеулерге шығуға және өнімді Қазақстан мен ЕАЭО елдері нарығына шығаруға мүмкіндік береді. Бағдарлама ұлттық дәрілік қауіпсіздікті нығайтады, импортқа тәуелділікті азайтады және инновациялық препараттардың қолжетімділігін арттырады. Бұл «Сапалы және қолжетімді денсаулық сақтау» ұлттық жобасының іске асырылуын және фармацевтикалық саладағы импортты алмастыру саясатын қолдайды. Бағдарлама нәтижелерін енгізу отандық дәрілік препараттар ассортиментін кеңейтеді, фармацевтикалық өнеркәсіпті нығайтады, мультирезистентті бактериялар туындатқан инфекциялардан болатын өлім-жітімді азайтады және медициналық мекемелерге жүктемені 1,5-2 есеге төмендетеді. Суперинфекциялармен күресу технологияларына жоғары сұраныс бағдарламаны табысты коммерцияландыруды қамтамасыз етеді.

Level of implementation (in Russian) : В рамках реализации программы за отчётный период достигнута значительная степень внедрения результатов, обеспечивающая готовность к переходу на новый этап разработки и масштабирования технологии. Создана серия координационных соединений, оказывающих выраженное потенцирующее воздействие на антимикробную активность антибиотиков. По совокупности технологических, аналитических и биологических показателей определены перспективные субстанции, которые масштабированы до опытно-промышленных серий в условиях GMP. Проведены исследования стабильности, подтвердившие сохранность основных показателей качества при хранении. Проведены испытания острой и подострой токсичности in vivo при пероральном и внутрибрюшинном введении, а также цитотоксичности in vitro на культурах клеток MeT-5A, MCF-7, MDCK. Установлено отсутствие выраженной токсичности и подтверждена высокая биосовместимость исследуемых субстанции. Разработана таблетированная лекарственная форма методом прямого прессования. Начаты работы по сбору, структурированию и оформлению материалов для Частей II и III регистрационного досье в соответствии с требованиями законодательства ЕАЭС и Республики Казахстан. Полученные результаты создают прочную основу для завершения в 2026 году доклинических исследований, подготовки регистрационных материалов и перехода к стадии опытно-промышленного производства, что обеспечит продвижение разработки потенциатора антимикробного действия к этапам клинического применения и последующей коммерциализации.

Level of implementation (in Kazakh) : Бағдарлама аясында есептік кезеңде алынған нәтижелерді енгізудің елеулі деңгейіне қол жеткізілді, бұл технологияны әзірлеу мен оны ауқымдандырудың жаңа кезеңіне өтуге дайындықты қамтамасыз етеді. Антибиотиктердің антимикробтық белсенділігін арттыратын айқын потенцирлеуші әсері бар координациялық қосылыстар сериясы синтезделді. Технологиялық, аналитикалық және биологиялық көрсеткіштердің жиынтығы бойынша перспективалы субстанциялар анықталды, олар GMP талаптарына сай жағдайда тәжірибелік-өнеркәсіптік серияларға дейін масштабталды. In vivo пероральды және құрсақішілік енгізу кезінде жедел және жартылай созылмалы уыттылық сынақтары, сондай-ақ in vitro жағдайында MeT-5A, MCF-7, MDCK жасуша мәдениеттерінде цитоуыттылық зерттеулері жүргізілді. Алынған нәтижелер сынақтан өткен қосылыстардың айқын уыттылық көрсетпейтінін және биосәйкестілігі жоғары екенін көрсетті..таблетка түріндегі дәрілік форма тікелей престеу әдісімен әзірленді. ЕАЭО мен Қазақстан Республикасының заңнамалық талаптарына сәйкес тіркеу досьесінің II және III бөлімдеріне арналған материалдарды жинау, құрылымдау және рәсімдеу жұмыстары басталды. Алынған нәтижелер 2026 жылы доклиникалық зерттеулерді аяқтауға, тіркеу материалдарын дайындауға және тәжірибелік-өнеркәсіптік өндіріске көшуге берік негіз қалайды. Бұл антимикробтық әсерді күшейтетін потенциатордың клиникалық қолдану және кейінгі коммерцияландыру кезеңдеріне ілгерілеуін қамтамасыз етеді.

Efficiency (in Russian) : Реализация программы соответствует ключевым приоритетам, таким как Национальный проект «Качественное и доступное здравоохранение» и Концепция развития здравоохранения до 2025 года. Программа направлена на решение проблемы устойчивости микроорганизмов к антибиотикам, внося вклад в укрепление национальной лекарственной безопасности и реализацию политики импортозамещения. Разработаны и оптимизированы технологические параметры синтеза и получения субстанций, определены их физико-химические свойства, показатели стабильности и качества. Проведены доклинические исследования безопасности и эффективности по стандартам GLP, которые подтвердили низкую токсичность и высокую антимикробную активность соединений, создав основу для дальнейших исследований, Разработана технология получения опытно-промышленных серий субстанции по стандартам GMP. Разработана таблетированная лекарственная форма методом прямого прессования. Результаты реализации программы за 2025 год подтвердили её научную, технологическую и социально-экономическую эффективность. Созданная экспериментально-производственная база и разработанные методики обеспечивают предпосылки для вывода отечественных антибактериальных средств на рынок Казахстана и стран ЕАЭС, укрепления национальной лекарственной безопасности, снижения импортозависимости и повышения конкурентоспособности отечественной фармацевтической промышленности на международном уровне.

Efficiency (in Kazakh) : Бағдарламаны іске асыру «Сапалы және қолжетімді денсаулық сақтау» ұлттық жобасы мен 2025 жылға дейінгі денсаулық сақтауды дамыту тұжырымдамасы сияқты негізгі басымдықтарға сәйкес келеді. Бағдарлама антибиотиктерге төзімді микроорганизмдер мәселесін шешуге бағытталып, ұлттық дәрілік қауіпсіздікті нығайтуға және импортты алмастыру саясатын жүзеге асыруға үлес қосады. Субстанцияларды синтездеу және алу технологиялық параметрлері әзірленіп, оңтайландырылды, олардың физика-химиялық қасиеттері, тұрақтылық және сапа көрсеткіштері анықталды. GLP стандарттарына сәйкес жүргізілген доклиникалық қауіпсіздік және тиімділік зерттеулері қосылыстардың төмен уыттылығын және жоғары антимикробтық белсенділігін растады, бұл әрі қарайғы зерттеулерге негіз қалады. GMP стандарттарына сай субстанцияның тәжірибелік-өнеркәсіптік серияларын алу технологиясы әзірленді. Тікелей престеу әдісімен таблетка түріндегі дәрілік форма жасалды. Бағдарламаны іске асырудың 2025 жылғы нәтижелері оның ғылыми, технологиялық және әлеуметтік-экономикалық тиімділігін растады. Құрылған эксперименттік-өндірістік база мен әзірленген әдістемелер отандық бактерияға қарсы препараттарды Қазақстан мен ЕАЭО елдерінің нарығына шығару, ұлттық дәрілік қауіпсіздікті нығайту, импортқа тәуелділікті азайту және отандық фармацевтика өнеркәсібінің халықаралық деңгейдегі бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін алғышарттар жасайды.

Field of application (in Russian) : Медицина, биология, фармацевтика, фармакология.

Field of application (in Kazakh) : Медицина, биология, фармацевтика, фармакология.