The object of research, development or design (in Russian) : «ElleveQazEco» предоставило для исследований 100 овец породы Гиссар, Байыс, Меринос, Романовская (по 25 овец в каждой группе) и 6 бычков породы Герефорд и Ангус.2024 год. В соответствии с договором №89/2023 от 11.08.2023 года, ТОО «ElleveQazEco» предоставило для опытных исследований 50 баранчиков в возрасте 9-12 мес. породы Гиссар (12 баранчиков), Байыс (12 баранчиков), Меринос (12 баранчиков), Романовская (14 баранчиков) и бычков в возрасте 1-1,5 года породы Герефорд (6 бычков) и Ангус (6 бычков). В 2025 году в соответствии с договором № 01/2025 от 24 января 2025 года к/х «Ахмедияров» Махамбетского района Баксайский сельский округ, с. Тандай Атырауской области предоставило 40 МРС Атырауской породы и 20 КРС для исследований.

The object of research, development or design (in Kazakh) : ElleveQazEco зерттеулерге 100 гиссар, байыс, меринос, романовская аналықтары (әр топта 25 аналық) және 6 герефорд және ангус бұқаларын берді. 2024. 2023 жылғы 11 тамыздағы № 89/2023 келісімге сәйкес «ElleveQazEco» ЖШС 50 бас 9-12 айлық гиссар (12 бас қошқар), байыс (12 қошқар), меринос (12 бас қошқар), романовская (14 бас қошқар және 5-1 жасар) тұқымды қошқарлар алды. Тәжірибелік зерттеулерге арналған герефорд (6 бұқа) және ангус (6 бұқа) тұқымдары. 2025 жылы 2025 жылғы 24 қаңтардағы No 01/2025 шартқа сәйкес «Ахмедияров» шаруа қожалығы Махамбет ауданы, Бақсай ауылдық округі, с. Атырау облысының Таңдайы атыраулық тұқымды 40 бас ұсақ мал мен 20 бас ірі қараны зерттеу жұмыстарына берді.

Aim of work (in Russian) : Физиолого-биохимическое обоснование использования нетрадиционного корма, полученного из зеленой массы многолетних растений Румекс-К1 и Топинамбура в комплексе с местными природными монтмориллонитами как перспективную возможность расширения кормовой базы в засушливых регионах страны для повышения качества и продуктивности сельскохозяйственных животных

Aim of work (in Kazakh) : Ауыл шаруашылығы жануарларының сапасы мен өнімділігін арттыру үшін еліміздің құрғақ аймақтарында жемшөп базасын кеңейтудің перспективті мүмкіндігі ретінде Румекс-К1 және топинамбур көпжылдық өсімдіктерінің жасыл массасынан алынған дәстүрлі емес жемді жергілікті табиғи монтмориллониттермен біріктіріп пайдаланудың физиологиялық және биохимиялық негіздемесі

Методы исследования (на русском) : Применяли методы исследования рубцовой жидкости овец, перекисного окисления липидов в образцах плазмы крови in vivo; биохимические исследования в плазме крови (ОБ, Альб, Глю, Хол, АЛТ, АСТ и ЩФ) тест-наборами «BioSystems» на биохимическом анализаторе (А-25 BioSystems Испания)

Методы исследования (на казахском) : Қойдың қарын сұйықтығын, қан плазмасындағы липидтердің асқын тотығуын in vivo зерттеуде қолданылатын әдістер; биохимиялық анализаторда (A-25 BioSystems Испания) BioSystems сынақ жинақтарын пайдалана отырып, қан плазмасындағы биохимиялық зерттеулер (OB, Alb, Glu, Chol, ALT, AST және ALP)

Obtained results and novelty (in Russian) : Применение кормовой добавки из зеленой массы топинамбура и румекса, с добавлением бентонита и сухого зерна восстанавливает дефицит незаменимых «критических» аминокислот, за счет чего повышается уровень белкового метаболизма. При исследовании рубцовой жидкости выяснилось, что добавление зеленой кормовой смеси в ежедневный рацион питания животных не влияет на кислотность рубцовой жидкости, сохраняет благоприятные условия для роста ферментативной активности микробиоты и бактериальной массы и способствует усилению микробной ферментации, переваривания и усвоения питательных веществ в рубце

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Бентонит пен кептірілген дәнді қосып, топинамбур мен румекстен тұратын жасыл жемдік қоспаны қолдану маңызды «жеткіліксіз» аминқышқылдарының тапшылығын толтырады, осылайша ақуыз алмасуын арттырады. Қарын сұйықтығын зерттеу жануарлардың күнделікті рационына жасыл жем қоспасын қосу қарын сұйықтығының қышқылдығына әсер етпейтіні, микробиотаның және бактерия массасының ферментативті белсенділігінің өсуіне қолайлы жағдай жасайтыны, сондай-ақ қарында микробтық ашытуды, ас қорытуды және қоректік заттардың сіңуін күшейтетіні анықталды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Нетрадиционные кормовые растения, в комплексе с природными монтмориллонитами, в качестве перспективной возможности расширения кормовой базы в засушливых регионах страны на примере Атырауской области, для повышения качества и продуктивности сельскохозяйственных животных. Технология приготовление кормовой смеси.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Дәстүрлі емес жем-шөп дақылдары табиғи монтмориллонитпен біріктіріліп, Атырау облысының мысалын қолдана отырып, ауыл шаруашылығы жануарларының сапасы мен өнімділігін арттыру үшін еліміздің қуаң аймақтарында мал азықтық базаны кеңейтудің перспективалы мүмкіндігі ретінде. Тағамдық қоспаның дайындау технологиясы.

Level of implementation (in Russian) : Полученные результаты будут служить доказательной базой для разработки и реализации научно обоснованных методов по повышению продуктивности и качества мясо-молочной продукции в экологически неблагоприятных регионах нашей страны на основе применения нетрадиционных многолетних кормовых растений Румекс К-1 и Топинамбура с обязательным применением монтмориллонитов местного происхождения как источников питательных и минеральных веществ, восполняющих дефицит протеина и пектина в стандартных комбикормах

Level of implementation (in Kazakh) : Алынған нәтижелер монтмориллониттер мен жергіліктінді минералды қоспаларды стандартты құрама жемдерде ақуыз және пектин тапшылығын жою мақсатында міндетті түрде пайдалана отырып, дәстүрлі емес көпжылдық Rumex K-1 және топинамбурды пайдалану негізінде еліміздің экологиялық қолайсыз аймақтарында ет және сүт өнімдерінің өнімділігі мен сапасын арттырудың ғылыми негізделген әдістерін әзірлеу және енгізу үшін дәлелдік база болады.

Efficiency (in Russian) : В фермерских хозяйствах ожидается повышение качества и рост экономической эффективности и продуктивности. Предполагаемый прирост живой массы овец за 2 мес откармливания на 100 голов может составить от 10% и выше от их общей массы. Использование сенажа и силоса на основе зеленой массы Румекс-К1 и топинамбура с монтмориллонитами местного происхождения позволит снизить затраты производителей, удешевит себестоимость кормовой базы, но повысит продуктивность сельскохозяйственных животных.

Efficiency (in Kazakh) : Шаруа қожалықтарында сапаның жақсаруы, экономикалық тиімділік пен өнімділіктің артуы күтілуде. Бордақылаудың екі айында 100 қойға шаққандағы күтілетін тірі салмақ өсімі олардың жалпы салмағының 10% немесе одан да көп пайызын құрауы мүмкін. Rumex-K1 жасыл азығынан және топинамбурдан дайындалған пішендеме мен сүрлемді жергілікті монтмориллонитпен пайдалану өндірушінің шығындарын азайтады, жемнің құнын төмендетеді және мал өнімділігін арттырады.

Field of application (in Russian) : Применение нетрадиционных кормовых культур как Румекс и топинамбур в экологически наблагоприятных условиях, когда традиционные кормовые растения не могут служить полноценной кормовой базой для засушливых регионов страны, может дать возможность решить многолетнюю проблему создания надежной и качественной кормовой базы для развития животноводства, область применения также физиология пищеварительной системы животных, продуктивность животных на откормочных площадках фермерских хозяйств, аграрно-промышленный комплекс страны, кормопроизводство, безопасность и качество животноводческой продукции

Field of application (in Kazakh) : Дәстүрлі жемшөп өсімдіктері елдің қуаң аймақтары үшін толыққанды жем-шөп базасы бола алмайтын экологиялық қолайлы жағдайларда румекс және топинамбур сияқты дәстүрлі емес азықтық дақылдарды пайдалану мал шаруашылығын дамыту үшін сенімді және сапалы жем-шөп базасын құру жөніндегі көпжылдық мәселені шешуге мүмкіндік береді. Қолдану аясына сонымен қатар жануарлардың ас қорыту жүйесінің физиологиясы, шаруашылықтардың бордақылау алаңдарында мал өнімділігі, еліміздің агроөнеркәсіп кешені, жемшөп өндірісі, мал шаруашылығы өнімдерінің қауіпсіздігі мен сапасы жатады.