Inventory number IRN Number of state registration
0225РК01274 BR27100483-OT-25 0125РК00189
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Промежуточный Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 9
International publications: 3 Publications Web of science: 4 Publications Scopus: 4
Number of books Appendicies Sources
1 4 187
Total number of pages Patents Illustrations
325 1 133
Amount of funding Code of the program Table
384000000 О.1442 33
Code of the program's task under which the job is done
01
Name of work
Разработка прогнозно-поисковых технологий выделения рудоперспективных территории на основе анализа данных единой платформы недропользователей «Minerals.gov.kz» с применением искусственного интеллекта и методов дистанционного зондирования Земли.
Report title
Type of work Source of funding The product offerred for implementation
Applied Автоматизированная система
Report authors
Темирбеков Нурлан Муханович , Вабищевич Петр , Темирбеков Алмас Нурланович , Касенов Сырым Еркинович , Иванов Дьулус Харлампьевич , Исахов Алибек Абдиашимович , Тлеулесова Айгерим Мекемтасовна , Темирбекова Лаура Нурлановна , Тамабай Динара Оразбекқызы , Мустафина Зинура Агзамовна , Зимановская Наталья Александровна , Танашова Мөлдір Есенәлиқызы , Багашарова Женисгул Телмановна , Ахмедов Даулет Шафигуллович , Гавриленко Олег Дмитриевич , Худайберген Бекдаулет Бекзатұлы , Пірімжанов Нұрдәулет Асқарұлы , Омиржанова Бакытжан Болатовна , Горфинкель Наталья Евгеньевна , Мұханова Томирис Ғабитқызы , Тұрлыбек Жания Ғанибекқызы , Жумагулов Бакытжан Турсынович , Абылкасымова Дана Мишимбаевна , Eshmamatova Dilfuza Bakhromovna , Алмуханова Зарина Ризвановна , Тугенбаева Жансая Серікқызы , Сейтмуратова Зульфия Ильяскызы ,
3
4
2
3
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Республиканское общественное объединение "Национальная Инженерная Академия Республики Казахстан"
Abbreviated name of the service recipient РОО НИА РК
Abstract

Объектом исследования является система пространственно распределённых геолого-геофизических и геохимических данных по рудоперспективным территориям Республики Казахстан, в частности по территории Восточного Казахстана, используемая для построения прогнозных минерагенических моделей с применением методов искусственного интеллекта, дистанционного зондирования Земли и математической геофизики.

Зерттеу нысаны – Қазақстан Республикасының, әсіресе Шығыс Қазақстан аумағындағы кенге перспективалы территориялар бойынша кеңістіктік тұрғыда таралған геологиялық, геофизикалық және геохимиялық деректер жүйесі. Бұл деректер жүйесі минерагениялық болжамдық модельдерді құру үшін жасанды интеллект, Жерді қашықтықтан зондтау және математикалық геофизика әдістерін қолдану арқылы зерттеледі.

Разработка прогнозно-поисковых технологий выделения рудоперспективных территории на основе анализа данных единой платформы недропользователей «Minerals.gov.kz» с применением искусственного интеллекта и методов дистанционного зондирования Земли.

Жер қойнауын пайдаланушылардың бірыңғай платформасы «Minerals.gov.kz» деректерін талдау негізінде жасанды интеллект пен жерді қашықтықтан зондтау әдістерін қолдана отырып, кенді перспективалы аумақтарды бөлудің болжамды-іздестіру технологияларын әзірлеу.

Методы исследования основаны на комплексном подходе, объединяющем геологические, геофизические, геохимические и дистанционные данные с использованием современных методов математического моделирования, машинного обучения и искусственного интеллекта.

Зерттеу әдістері геологиялық, геофизикалық, геохимиялық және қашықтықтан зондтау деректерін математикалық модельдеу, машиналық оқыту және жасанды интеллекттің заманауи әдістерін пайдалана отырып біріктіретін кешенді тәсілге негізделген.

Сформирована единая база и сервисы публикации геоданных; построены карты импедансных характеристик и получены устойчивые решения МТЗ-инверсии; локализованы аномалии потенциальных полей с оценкой глубин; созданы совмещённые геохимические карты и интегральные признаки; показано превосходство ансамблевых моделей и достигнут эффект сокращения площади поисков при сохранении высокой вероятности выявления. Архитектура и протоколы качества обеспечивают переносимость моделей на новые участки и промышленную тиражируемость аналитических продуктов (карты перспективности, отчёты, панели мониторинга).

Құрастырылған бірыңғай дерекқор мен геодеректерді жариялау сервистері; импеданстық сипаттамалардың карталары жасалып, МТЗ-инверсиясының орнықты шешімдері алынған; потенциалдық өрістердің аномалиялары тереңдігін бағалау арқылы локализацияланған; біріктірілген геохимиялық карталар мен интегралдық белгілер әзірленген; ансамбльдік модельдердің артықшылығы көрсетіліп, іздеу аудандарын қысқарту кезінде анықтау ықтималдығын жоғары деңгейде сақтау әсеріне қол жеткізілді. Архитектура мен сапа хаттамалары модельдердің жаңа учаскелерге бейімделгіштігін және аналитикалық өнімдердің (перспективалылық карталары, есептер, мониторинг панельдері) өндірістік тираждалуын қамтамасыз етеді.

Программа будет представлять собой интегрированную научно-техническую платформу, ориентированную на разработку и внедрение интеллектуальных методов прогнозирования и моделирования рудоперспективных зон с использованием искусственного интеллекта, машинного обучения и современных ГИС-технологий. Разрабатываемые в рамках программы решения будут обладать высокой степенью адаптивности и смогут быть интегрированы в действующие и перспективные системы геологоразведки и недропользования Республики Казахстан.

Бағдарлама жасанды интеллект, машиналық оқыту және заманауи геоақпараттық жүйелерді (ГАЖ) пайдалана отырып, кенге перспективалы аймақтарды болжау мен модельдеудің интеллектуалды әдістерін әзірлеуге және енгізуге бағытталған интеграцияланған ғылыми-техникалық платформа болып табылады. Бағдарлама аясында әзірленетін шешімдер жоғары бейімделгіштікке ие болады және олар Қазақстан Республикасының геологиялық барлау мен жер қойнауын пайдалану салаларындағы қолданыстағы және перспективалық жүйелерге интеграциялануы мүмкін.

Разрабатываемые технологии и методы будут интегрированы в Единую платформу недропользователей «Minerals.gov.kz», протестированы на тестовых участках государственными органами, горнодобывающими компаниями и научными организациями, что обеспечит широкое практическое применение результатов программы в геологоразведке и недропользовании Казахстана.

Жасалып жатқан технологиялар мен әдістер «Minerals.gov.kz» Біртұтас пайдалы қазбалар платформасына енгізіліп, тестілік учаскелерде мемлекеттік органдар, тау-кен компаниялары және ғылыми ұйымдар тарапынан сынақтан өткізіледі, бұл бағдарламаның нәтижелерін Қазақстандағы геологиялық барлау және пайдалы қазбаларды пайдалану саласында кеңінен қолдануға мүмкіндік береді.

Применение методов математической геофизики и геохимии, искусственного интеллекта и дистанционного зондирования Земли позволит выявить и классифицировать перспективные участки, определить структуру и состав горных пород. Информационная технология, разработанная в рамках проекта, будет способствовать повышению эффективности геологоразведочных работ и снижению рисков, связанных с освоением новых территорий.

Жер қыртысын математикалық геофизика және геохимия әдістері, жасанды интеллект және Жерді қашықтықтан зондтау арқылы зерттеу перспективалы учаскелерді анықтап, оларды классификациялауға, тау жыныстарының құрылымы мен құрамын анықтауға мүмкіндік береді. Жоба аясында әзірленген ақпараттық жүйе геологиялық барлау жұмыстарының тиімділігін арттыруға және жаңа аумақтарды игеру кезінде туындайтын тәуекелдерді азайтуға ықпал етеді.

Полученные результаты будут применяться в системах государственного управления недропользованием, в деятельности горнодобывающих компаний, научных и образовательных учреждениях, а также в экологическом мониторинге для повышения эффективности геологоразведки, точности прогноза рудоперспективных территорий и снижения техногенной нагрузки на окружающую среду.

Алынған нәтижелер жер қойнауын пайдалануды мемлекеттік басқару жүйелерінде, кен өндіру компанияларының қызметінде, ғылыми және білім беру ұйымдарында, сондай-ақ экологиялық мониторингте геологиялық барлау жұмыстарының тиімділігін арттыру, кенге перспективалы аумақтарды болжау дәлдігін жоғарылату және қоршаған ортаға техногендік жүктемені азайту мақсатында қолданылады.

UDC indices
004;004.8;550.3;550.4; 550.8; 550.9; 553;519.6; 519.63; 519.64; 519.65
International classifier codes
27.41.00; 27.41.19; 20.23.27; 20.51.15;
Readiness of the development for implementation
Key words in Russian
Информационные системы; Облако; Программное обеспечение; Численные методы; Геология; Машинное обучение; Компьютерное моделирование; Дистанционное зондирование Земли;
Key words in Kazakh
Ақпараттық жүйе; Бұлт; Бағдаламалық жасақтама; Сандық әдістер; Геология; Машиналық оқыту; Компьютерлік модельдеу; Жерді қашықтықтан зондтау;
Head of the organization Жумагулов Бакытжан Турсынович Доктор технических наук / Профессор
Head of work Темирбеков Нурлан Муханович Доктор физико-математических наук / профессор
Native executive in charge