The object of research, development or design (in Russian) : производные 3-аминопиридона, производные тиомочевины, производные тиазолидина.

The object of research, development or design (in Kazakh) : 3-аминопиридон туындылары, тиомочевина туындылары, тиазолидин туындылары.

Aim of work (in Russian) : на основе биологически активных производных 3-аминопиридона синтезировать молекулы-лидеры с потенциальной геропротекторной активностью, подтвержденной экспериментально in vitro и in vivo.

Aim of work (in Kazakh) : 3-аминопиридонның биологиялық белсенді туындылары негізінде эксперименталды түрде in vitro және in vivo расталған потенциалды геропротекторлық белсенділігі бар көшбасшы молекулаларды синтездеу.

Методы исследования (на русском) : химические, фармакологические, биохимические, гистологические, статистические.

Методы исследования (на казахском) : химиялық, фармакологиялық, биохимиялық, гистологиялық, статистикалық.

Obtained results and novelty (in Russian) : На основе 4-фенил-3-аминопиридин-2(1Н)-она 1 были синтезированы 25 производных вторичных 3-(арилметил)-6-метил-4-фенилпиридин-2(1Н)-онов 3а-k. Строение полученных новых производных подтверждено 1Н и 13С ЯМР спектроскопией, элементным анализом. Проведена оценка выраженности антирадикального действия синтезированных субстанций в отношении ДФПГ-радикала. Для 6 из 25 производных 3-аминопиридонов установлены антирадикальные свойства. Цитопротекторные свойства в МТТ-тесте установлены для 10 синтезированных производных. Сенолитическое действие (снижение активности β-галактазидазы и стимуляция аутофагии) на клеточной культуре зафиксировано для 2-х соединений. На модели экспериментального метаболического синдрома у крыс установлена эффективность для двух 3-(арилметиламино)-6-метил-4-фенилпиридин-2(1H)-она – 3-((5-бром-2-гидроксибензил)амино)-6-метил-4-фенилпиридин-2(1H)-он соединений Соединение 3-(арилметиламино)-6-метил-4-фенилпиридин-2(1H)-она – 3-((5-бром-2-гидроксибензил)амино)-6-метил-4-фенилпиридин-2(1H)-он можно считать кандидатным соединением для дальнейшего доклинического исследования и создания в перспективе лекарственного препарата для контроля метаболического синдрома.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Негізінде 4-фенил-3-аминопиридин-2(1Н)-ол 1 25 Екінші реттік туындылар синтезделді 3-(арилметил)-6-метил-4-фенилпиридин-2(1Н) - онов 3а-к. алынған жаңа туындылардың құрылымы 1Н және 13с ЯМР спектроскопиямен, элементтік талдаумен расталды. DFPG-радикалға қатысты синтезделген субстанциялардың радикалға қарсы әсерінің ауырлығын бағалау жүргізілді. 25 3-аминопиридон туындыларының 6-сы үшін радикалға қарсы қасиеттер белгіленген. MTT тестіндегі цитопротекторлық қасиеттер 10 синтезделген туындылар үшін орнатылған. Жасуша мәдениетіндегі сенолитикалық әсер (β-галактазидаза белсенділігінің төмендеуі және аутофагияны ынталандыру) 2 қосылыс үшін тіркелген. Егеуқұйрықтардағы эксперименттік метаболикалық синдромның моделі екі 3-(арилметиламино)-6-метил-4-фенилпиридин-2(1H)-oh – 3-((5-бром-2-гидроксибензил)амино)-6-метил-4-фенилпиридин-2(1H)-ол қосылыстар қосылыс 3-(арилметиламино)-6-метил-4-фенилпиридин-2(1H)-oh – 3-((5-бром-2-гидроксибензил)амино)-6-метил-4-фенилпиридин-2(1H)-оны әрі қарай клиникаға дейінгі қосылыс деп санауға болады метаболикалық синдромды бақылау үшін дәрілік препаратты зерттеу және құру.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Количество синтезированных соединений - 25 Выход целевых продуктов: 62-88% Подтверждение структуры: ¹H, ¹³C ЯМР, ИК-спектроскопия, элементный анализ Количество соединений с антирадикальной активностью: 6 Количество соединений с цитопротекторной активностью: 10 Количество соединений с сенолитической активностью: 2 Кандидатные соединения для доклинических испытаний: КИП-96, КИП-118

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Синтезделген қосылыстар саны-25 Мақсатты өнімдердің шығымы: 62-88% Құрылымды растау: 1H, 13c NMR, IR спектроскопиясы, элементтік талдау Радикалға қарсы белсенділігі бар қосылыстар саны: 6 Цитопротекторлық белсенділігі бар қосылыстар саны: 10 Сенолитикалық белсенділігі бар қосылыстар саны: 2 Клиникаға дейінгі сынақтарға арналған кандидаттық қосылыстар: КИП-96, КИП-118

Level of implementation (in Russian) : Высокая

Level of implementation (in Kazakh) : Жоғары

Efficiency (in Russian) : В рамках проекта впервые синтезированы новые третичные амино­пиридоны, представляющие интерес как основа для создания библиотеки биологически активных соединений. Проведённые исследования показали выраженные антиоксидантные и цитопротекторные свойства ряда соединений, сопоставимые или превышающие активность аскорбиновой кислоты. В клеточных моделях продемонстрировано их дозозависимое защитное действие и способность снижать признаки клеточного старения. Дальнейшие фармакологические испытания на модели метаболического синдрома у крыс подтвердили органопротекторный и профилактический эффект соединений КИП-96 и КИП-118, выражавшийся в снижении уровня общего холестерина, ЛПНП, инсулинорезистентности и замедлении потери костной массы. Особенно перспективным признано соединение КИП-118, обладающее многопрофильным защитным действием, что делает его кандидатным соединением для дальнейших доклинических исследований и разработки препарата для коррекции метаболического синдрома.

Efficiency (in Kazakh) : Жоба алғаш рет биологиялық белсенді қосылыстар кітапханасын құрудың негізі ретінде қызығушылық тудыратын жаңа үшінші реттік аминопиридондарды синтездеді. Жүргізілген зерттеулер аскорбин қышқылының белсенділігімен салыстырылатын немесе одан асатын бірқатар қосылыстардың айқын антиоксиданттық және цитопротекторлық қасиеттерін көрсетті. Жасушалық модельдер олардың дозаға тәуелді қорғаныс әсерін және жасушалық қартаю белгілерін азайту қабілетін көрсетті. Егеуқұйрықтардағы метаболикалық синдром үлгісіндегі одан әрі фармакологиялық сынақтар жалпы холестерин, LDL, инсулинге төзімділік деңгейінің төмендеуінде және сүйек жоғалуының баяулауында көрінетін КИП-96 және КИП-118 қосылыстарының органопротекторлық және профилактикалық әсерін растады. Көпсалалы қорғаныс әсері бар КИП-118 қосылысы әсіресе перспективалы деп танылды, бұл оны одан әрі клиникаға дейінгі зерттеулер мен метаболикалық синдромды түзетуге арналған препаратты әзірлеу үшін кандидаттық қосылыс етеді.

Field of application (in Russian) : Фармакология

Field of application (in Kazakh) : Фармакология