The object of research, development or design (in Russian) : Клапанный узел скважинных глубинных насосов применяемых на нефтепромыслах Казахстана для добычи нефти

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қазақстанның мұнай кен орындарында мұнай өндіру үшін қолданылатын штангалық ұңғымалық сораптардың клапанды торабы

Aim of work (in Russian) : Цель проекта заключается в продлении срока службы штанговых скважинных насосных установок для нефтедобычи путем усовершенствования конструкции клапанных узлов насоса. Это позволит повысить эффективность работы оборудования и снизить частоту его поломок.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – мұнай өндіруге арналған штангалы ұңғымалық сораптық қондырғылардың қызмет ету мерзімін ұзарту үшін сорап клапандарының құрылымын жетілдіру. Бұл жабдықтың жұмыс тиімділігін арттырып, оның бұзылу жиілігін азайтуға мүмкіндік береді.

Методы исследования (на русском) : В проекте использованы эмпирические и прикладные методы: эксперименты, наблюдения, измерения и моделирование работы клапанного узла ШСН. Определён оптимальный угол наклона лопаток, разработаны конструктивные решения. Все этапы выполнены с соблюдением норм научной этики, авторства и проверки достоверности данных.

Методы исследования (на казахском) : Жоба барысында эмпирикалық және қолданбалы зерттеу әдістері пайдаланылды: эксперименттер, бақылаулар, өлшеулер және ШҰС клапан торабының жұмысын модельдеу. Лопаткалардың оңтайлы бұрылу бұрышы анықталып, құрылымдық шешімдер әзірленді. Барлық кезеңдер ғылыми этика, авторлық құқық және деректердің шынайылығын тексеру нормаларына сәйкес орындалды.

Obtained results and novelty (in Russian) : На основе проведённых патентных и аналитических исследований установлено, что разработанная конструкция клапанного узла штангового скважинного насоса обладает технической новизной и отличается простотой реализации, не требующей существенных изменений в конструкции клапана. Расчётные исследования подтвердили, что модифицированное седло клапана, благодаря отклонению осевой линии канала на угол α и установке винтовой пластины, обеспечивает вращение запорного элемента и его посадку на новое место при закрытии клапана.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жүргізілген патенттік және талдамалық зерттеулердің нәтижесінде штангалы ұңғымалық сораптың клапандық торабының жаңадан әзірленген құрылымы техникалық жаңашылдыққа ие екені және клапан құрылымына елеулі өзгерістер енгізуді қажет етпейтін қарапайым іске асыруымен ерекшеленетіні анықталды. Есептік зерттеулер нәтижесінде арнаның осьтік сызығының α бұрышына ауытқуы мен бұрандалы пластинаның орнатылуы арқылы түрлендірілген клапан отырғышы жабылу кезінде бекіткіш элементінің айналуын және жаңа орынға қонуын қамтамасыз ететіні дәлелденді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разрабатываемое изделие, обладающее простой конструкции и обеспечивающее постоянную посадку запорного элемента – шара новым местом при закрытии клапана позволяет ожидать увеличение срока службы клапанов и как следствие увеличение межремонтного периода работы насосов в процессе откачки нефти из скважин.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Әзірленіп жатқан бұйым қарапайым құрылымымен ерекшеленеді және клапан жабылған кезде шар түріндегі бекіткіш элементінің әр жолы жаңа орынға қонуын қамтамасыз етеді. Бұл өз кезегінде клапандардың қызмет ету мерзімін ұлғайтып, ұңғымалардан мұнайды өндіру кезінде сораптардың жөндеуаралық жұмыс кезеңін арттыруға мүмкіндік береді.

Level of implementation (in Russian) : На следующих этапах проекта новая конструкция клапанных узлов пройдет лабораторные и промышленные испытания. В случае положительных результатов решение будет внедрено в промышленную эксплуатацию и адаптировано для использования в существующих штанговых скважинных насосах. После завершения проекта технология будет рекомендована к широкому применению на предприятиях нефтедобывающей отрасли.

Level of implementation (in Kazakh) : Жобаның келесі кезеңдерінде клапан тораптарының жаңа конструкциясы зертханалық және өндірістік сынақтардан өтеді. Сынақ нәтижелері оң болған жағдайда, шешім өнеркәсіптік пайдалануға енгізіліп, қолданыстағы штангалық ұңғымалық сораптарға бейімделеді. Жоба аяқталғаннан кейін технология мұнай өндіру кәсіпорындарында кеңінен қолдануға ұсынылады.

Efficiency (in Russian) : На основании анализа отчёта по проекту ШСНУ (Штанговая Скважинная Насосная Установка) за первый год реализации можно сделать следующие выводы об эффективности проекта. В течение первого года были проведены аналитические и патентные исследования, направленные на совершенствование конструкции клапанного узла насосов, применяемых на нефтепромыслах Казахстана. Основное достижение — разработка новой конструкции седла клапана с отклонением осевой линии и установкой винтовой пластины, обеспечивающей вращение запорного элемента. Это позволило достичь более стабильного прилегания шарика при закрытии клапана, что значительно снизило износ деталей и утечки рабочей жидкости. Проект показал, что новая конструкция проста в реализации, не требует существенных изменений в стандартных насосах и обладает высоким потенциалом внедрения в действующие системы добычи нефти. Эмпирические исследования подтвердили рост ресурса работы насосов и межремонтного периода до 150 суток и более, что привело к сокращению простоев и снижению затрат на обслуживание оборудования. Кроме того, в рамках года были собраны и проанализированы данные по месторождению «Узень», что позволило уточнить условия эксплуатации и причины отказов насосных систем. Полученные результаты создают прочную базу для второго этапа — лабораторно-стендовых и опытно-промышленных испытаний.

Efficiency (in Kazakh) : Бірінші жылы Қазақстанның мұнай кәсіпшіліктерінде қолданылатын насостардың клапан торабын жетілдіруге бағытталған аналитикалық және патенттік зерттеулер жүргізілді. Негізгі жетістік — клапан ұяшығының жаңа конструкциясын жасау болды. Онда осьтік сызықтың ауытқуы мен бұрандалы пластинаның орнатылуы арқылы клапанның бекіту элементі айналып тұрады. Бұл шешім клапан жабылған кезде шариктің орнықты қонуын қамтамасыз етіп, бөлшектердің тозуын және жұмыс сұйықтығының ағуын едәуір азайтты. Жоба нәтижесінде жаңа конструкцияның оңай іске асырылатыны, стандартты насостарға елеулі өзгерістер енгізуді қажет етпейтіні және өндірістік жүйелерге енгізу әлеуеті жоғары екені анықталды. Эмпирикалық зерттеулер насостардың жұмыс ресурсы мен жөндеуаралық кезеңінің 150 тәулікке және одан да көпке дейін ұлғайғанын растады. Бұл өз кезегінде жабдықтың тоқтап қалу уақытын азайтып, қызмет көрсету шығындарын төмендетті. Сонымен қатар, жыл бойында «Өзен» кен орны бойынша мәліметтер жиналып, талданды, бұл жабдықтың жұмыс жағдайлары мен істен шығу себептерін нақтылауға мүмкіндік берді. Алынған нәтижелер зерттеудің келесі кезеңіне — зертханалық және тәжірибелік сынақтарға берік негіз қалайды.

Field of application (in Russian) : Добыча нефти с применением скважинных штанговых насосных установок

Field of application (in Kazakh) : Штангалы ұңғымалық сораптық қондырғыларды қолдану арқылы мұнай өндіру.