The object of research, development or design (in Russian) : являлось видовое разнообразие флоры северо-восточной Бетпакдалы, в частности редкие, эндемичные и реликтовые виды, определяющие самобытный характер этой территории.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Cолтүстік-шығыс Бетпақдала флорасының түрлік әртүрлілігі, атап айтқанда, осы аумақтың өзіндік сипатын айқындайтын сирек кездесетін, эндемикалық және реликттік түрлер

Aim of work (in Russian) : заключается в выявлении и комплексном анализе редких, эндемичных, реликтовых растений флоры исследуемого региона.

Aim of work (in Kazakh) : Зерттелетін өңірдің флорасының сирек кездесетін, эндемикалық, реликттік өсімдіктерін анықтау және кешенді талдау

Методы исследования (на русском) : При выполнении проекта использовались следующие ботанические методы: маршрутно-рекогносцировочный; эколого-систематический; эколого-географический; фитоценотический. Анатомические исследования проводились по стандартным методикам. Для составления списка видов флоры был осуществлен скрининг гербарных коллекций. Для молекулярно-генетического анализа использовался метод секвенирования участка ядерного рибосомального внутреннего транскрибируемого спейсера (nrITS). Выявление ключевых ботанических территорий производилось в соответствии с системой EUNIS (European Nature Information System).

Методы исследования (на казахском) : Жобаны орындау барысында келесі ботаникалық әдістер пайдаланылды: маршруттық-барлау, эколого-жүйелік, эколого-географиялық және фитоценотикалық әдістер. Анатомиялық зерттеулер стандартты әдістемелер бойынша жүргізілді. Флора түрлерінің тізімін жасау үшін гербарий коллекцияларына скрининг жүргізілді. Молекулалық-генетикалық талдау үшін ядролық рибосомалық ішкі транскрипцияланатын спейсердің (nrITS) тізбегін секвенирлеу әдісі қолданылды. Негізгі ботаникалық аумақтарды анықтау EUNIS (European Nature Information System) жүйесіне сәйкес жүргізілді.

Obtained results and novelty (in Russian) : К основным результатам исследований в соответствии с Календарным планом относятся: новые местообитания редких, эндемичных и реликтовых видов флоры северо-восточной Бетпакдалы; уточнение таксономического статуса и систематического положения видов реликтового рода Arthrophytum; выделение 6 ключевых ботанических территорий. Опубликовано 6 научных статей, получено 1 авторское свидетельство. Запланированный объем работ полностью выполнен.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Күнтізбелік жоспарға сәйкес зерттеулердің негізгі нәтижелеріне мыналар жатады: солтүстік-шығыс Бетпақдала флорасының сирек кездесетін, эндемикалық және реликттік түрлерінің жаңа мекендеу орындары; Arthrophytum реликті тектері түрлерінің таксономикалық мәртебесі мен жүйелі жағдайын нақтылау; 6 негізгі ботаникалық аумақты бөлу. 6 ғылыми мақала жарияланды, 1 авторлық куәлік алынды. Жоспарланған жұмыс көлемі толығымен орындалды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В 2023–2025 годах были проведены обширные полевые ботанические исследования (5 экспедиционных выездов), включая сбор гербарных образцов, подробное описание растительных сообществ и отбор образцов растительного материала для анатомических и молекулярных исследований. Были идентифицированы редкие, эндемичные и реликтовые виды, а также обнаружены новые места обитания нескольких сосудистых растений. Было собрано около 1000 гербарных образцов.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : 2023-2025 жылдары гербар үлгілерін жинауды, өсімдік қоғамдастықтарын егжей-тегжейлі сипаттауды және анатомиялық және молекулярлық зерттеулер үшін өсімдік материалының үлгілерін іріктеуді қоса алғанда, ауқымды далалық ботаникалық зерттеулер (5 экспедициялық шығу) жүргізілді. Сирек кездесетін, эндемикалық және реликттік түрлер сәйкестендірілді, сондай-ақ бірнеше тамыр өсімдіктері мекендейтін жаңа жерлер табылды. 1000-ға жуық гербарлық үлгілер жиналды.

Level of implementation (in Russian) : нет

Level of implementation (in Kazakh) : нет

Efficiency (in Russian) : Социальное воздействие проекта проявилось в привлечении молодых специалистов (60 % команды) к фундаментальным научным исследованиям, что обеспечило подготовку квалифицированных научных кадров и сохранило преемственность поколений в науке. Часть материалов, полученных в ходе проекта, стала основой для магистерских и докторских диссертаций. Экономическое воздействие выразилось в создании новых рабочих мест для научных сотрудников и технического персонала. Заявитель проекта обладал необходимыми материально-техническими ресурсами, а также требуемым научным потенциалом (высококвалифицированные исследователи и молодые специалисты) для успешной реализации проекта. Регулярное финансирование научно-исследовательских работ в соответствии с запрошенной суммой было необходимым условием для успешного завершения проекта.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның әлеуметтік әсері жас мамандарды (команданың 60%) іргелі ғылыми зерттеулерге тартудан көрінді, бұл білікті ғылыми кадрларды даярлауды қамтамасыз етті және ғылымда ұрпақтар сабақтастығын сақтады. Жоба барысында алынған материалдардың бір бөлігі магистрлік және докторлық диссертациялар үшін негіз болды. Экономикалық әсер ғылыми қызметкерлер мен техникалық қызметкерлер үшін жаңа жұмыс орындарын құрудан көрінді. Жобаның өтiнiш берушiсi жобаны табысты iске асыру үшiн қажеттi материалдық-техникалық ресурстарға, сондай-ақ талап етiлетiн ғылыми әлеуетке (жоғары бiлiктi зерттеушiлер мен жас мамандар) ие болды. Ғылыми-зерттеу жұмыстарын сұратылған сомаға сәйкес тұрақты қаржыландыру жобаны табысты аяқтау үшін қажетті шарт болды.

Field of application (in Russian) : Результаты НИР могут быть использованы областными органами управления при планировании природоохранной деятельности. Полученные материалы послужат основой для создания Государственного кадастра растений Карагандинской области, необходимого для оптимального использования ресурсного потенциала региона. Выделение ключевых ботанических территорий явится платформой для организации новых особо охраняемых природных территорий. Конкретные результаты исследований пополнят информационную базу о видах пустынной флоры, а полученные выводы могут быть применимы в таких научных направлениях, как биогеография, анатомия и генетика растений.

Field of application (in Kazakh) : Ғылыми-зерттеу жұмыстарының нәтижелері табиғатты қорғау іс-шараларын жоспарлау кезінде облыстық басқару органдары тарапынан пайдаланылуы мүмкін. Алынған материалдар Қарағанды облысының өсімдіктердің мемлекеттік кадастрын жасауға негіз болады, бұл өңірдің ресурстық әлеуетін оңтайлы пайдалану үшін қажет. Негізгі ботаникалық аумақтарды айқындау жаңа ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Зерттеу нәтижелері шөл флорасының түрлері жөніндегі ақпараттық қорды толықтырады, ал алынған қорытындылар биогеография, өсімдік анатомиясы және генетикасы сияқты ғылыми бағыттарда қолданылуы мүмкін.