| Inventory number | IRN | Number of state registration | ||
|---|---|---|---|---|
| 0325РК00236 | AP27511501-KC-25 | 0125РК00232 | ||
| Document type | Terms of distribution | Availability of implementation | ||
| Краткие сведения | Gratis | Number of implementation: 0 Not implemented |
||
| Publications | ||||
| Native publications: 2 | ||||
| International publications: 2 | Publications Web of science: 0 | Publications Scopus: 1 | ||
| Patents | Amount of funding | Code of the program | ||
| 0 | 24983736 | AP27511501 | ||
| Name of work | ||||
| Совершенствование научного письма в языковом образовании: практики критической грамотности, связанные с академическими публикациями с использованием ИИ в Казахстане | ||||
| Type of work | Source of funding | Report authors | ||
| Applied | Джандильдинов Медет Курмангазиевич | |||
|
0
0
0
0
|
||||
| Customer | МНВО РК | |||
| Information on the executing organization | ||||
| Short name of the ministry (establishment) | МНВО РК | |||
| Full name of the service recipient | ||||
| НАО "Казахский национальный педагогический университет имени Абая" | ||||
| Abbreviated name of the service recipient | НАО "КазНПУ им.Абая" | |||
| Abstract | ||||
|
Объектом исследования является процесс научного письма и публикационной деятельности в многоязычной академической среде Казахстана, а также факторы, влияющие на его совершенствование. В фокусе находится практика подготовки и публикации научных статей казахстанскими исследователями в сфере языкового образования на английском, казахском и русском языках, связанные с этим процессом проблемы многоязычия и роль инструментов искусственного интеллекта в их преодолении. В рамках проекта объект исследования охватывает практики применения ИИ-инструментов для улучшения навыков академического письма и их влияние на научную коммуникацию Қазақстандағы көптілді академиялық ортадағы ғылыми жазылым үдерісі және оны жетілдіруге әсер ететін факторлар зерттеу жұмысының негізгі объектісі болып табылады. Атап айтқанда, тілдік білім беру саласындағы қазақстандық зерттеушілердің ағылшын, қазақ және орыс тілдерінде ғылыми мақала жазу және жариялау практикасы, осы процесс барысында туындайтын көптілділік мәселелері мен оларды шешудегі жасанды интеллект құралдарының рөлі зерттеледі. Жоба аясында академиялық жазу дағдыларын жетілдіру үшін ЖИ-құралдарын қолдану тәжірибелері және олардың ғылыми коммуникацияға ықпалы объект ретінде қарастырылады. Цель работы – исследовать, каким образом исследователи в сфере языкового образования Казахстана выполняют профессиональные требования по подготовке научных публикаций на английском, казахском и русском языках, и определить влияние инструментов искусственного интеллекта на их академическую грамотность. В рамках проекта планируется оценить возможности и трудности интеграции ИИ-средств в процесс научного письма, выявить наиболее эффективные ИИ-инструменты для исследователей языкового образования, а также разработать рекомендации по их этичному и эффективному использованию с целью повышения качества и продуктивности научных публикаций. Жұмыстың мақсаты – Қазақстандағы тілдік білім беру саласындағы зерттеушілердің ағылшын, қазақ және орыс тілдерінде ғылыми жарияланым жасау бойынша кәсіби талаптарды қалай орындап жүргенін зерделеу және олардың академиялық сауаттылығына жасанды интеллект (ЖИ) құралдарының ықпалын анықтау. Сонымен қатар, жоба ғылыми жазылым үдерісіне ЖИ құралдарын интеграциялаудың мүмкіндіктері мен қиындықтарын бағалауды, тілдік білім беру саласы зерттеушілері үшін ең тиімді ЖИ-құралдарды айқындауды, сондай-ақ бұл құралдарды ғылыми жарияланымдардың сапасы мен өнімділігін арттыру мақсатында этикалық әрі тиімді пайдалану жөнінде ұсыныстар әзірлеуді көздейді. Исследование опирается на комплексный смешанный метод, сочетающий количественные и качественные подходы. Методология включает проведение общенационального онлайн/офлайн анкетирования (~200 респондентов) для сбора количественных данных о практике академического письма, а также использование этнографических методов (наблюдение за участниками, ведение дневников) для глубинного изучения текущих академических практик. Кроме того, реализуются циклы партисипативного действия (метод PAR) с участием ~40 преподавателей и исследователей из 8 университетов, в рамках которых внедряются и оцениваются инструменты ИИ в процессе научного письма. Для анализа дискурса академического письма с применением ИИ и связанных этических вопросов применяется метод критического дискурс-анализа (CDA). Зерттеу жұмысы сандық және сапалық әдістер үйлестірілген кешенді тәсілге негізделген. Зерттеу әдістемесі аясында бүкіл Қазақстан бойынша ≈200 зерттеушіні қамтитын онлайн/офлайн сауалнама (сандық әдіс) жүргізіледі, сондай-ақ академиялық жазу тәжірибелерінің қазіргі жағдайын терең түсіну үшін этнографиялық әдістер (қатысушыларды бақылау, күнделік жазбалары арқылы дерек жинау) қолданылады. Сонымен қатар, 8 жоғары оқу орнының базасында ≈40 қатысушының қатысуымен өтетін қатысушылық әрекет зерттеуі (PAR) циклдары ұйымдастырылады – бұл циклдар барысында ЖИ құралдарын ғылыми жазу үдерісіне енгізу және олардың тиімділігін бағалау жүзеге асады. Академиялық жазуда жасанды интеллектіні қолдану дискурсын және оған байланысты этикалық мәселелерді талдау үшін сындарлы дискурстық талдау (CDA) әдісі пайдаланылуда. В результате проведенного систематического обзора литературы была предложена теоретическая модель по теме исследования: разработана казахстанская модель интеграции искусственного интеллекта и критической грамотности при подготовке научных публикаций в языковом образовании. Научная новизна работы заключается в том, что впервые в Казахстане комплексно исследуется этичное и эффективное внедрение инструментов ИИ в практику многоязычного академического письма. В результате проекта разрабатываются новые методологические подходы и рекомендации по совершенствованию академического письма в условиях многоязычного высшего образования. В частности, проводятся всесторонний анализ технологических, культурных и этических аспектов применения ИИ-средств в научных публикациях и формулируются практические рекомендации для отечественных исследователей. Полученные результаты привносят новые решения в устоявшуюся практику академического письма и вносят вклад в повышение эффективности научной коммуникации в Казахстане. Әдебиеттерге жүргізілген жүйелі шолу нәтижесінде зерттеу тақырыбының теориялық моделі ұсынылды: тілдік білім беруде ғылыми жарияланымға дайындық барысында жасанды интеллект пен сыни сауаттылықты ықпалдастырудың қазақстандық үлгісі жасалды. Зерттеудің ғылыми жаңалығы – Қазақстанда алғаш рет көптілді академиялық жазу тәжірибесіне жасанды интеллект құралдарын этикалық және тиімді кіріктіру кешенді түрде зерделеніп отыр. Жоба нәтижесінде көптілді жоғары білім беру жағдайында академиялық жазуды жетілдіруге арналған жаңа әдіснамалық тәсілдер мен ұсыныстар әзірленуде. Атап айтқанда, ғылыми жарияланымдарда ИИ-құралдарды қолданудың технологиялық, мәдени және этикалық аспектілері талданып, отандық зерттеушілер үшін практикалық ұсынымдар дайындалады. Бұл жұмыс нәтижелері академиялық жазу саласындағы қалыптасқан тәсілдерге тың өзгерістер енгізіп, Қазақстан жағдайында ғылыми коммуникация тиімділігін арттыруға үлес қосуда. Масштаб исследования: в анкете участвуют ~200 респондентов, экспериментальные PAR-циклы проводятся с 40 участниками из 8 университетов. Такая широта выборки обеспечивает статистическую значимость и разнообразие эмпирических данных. ˗ Разрабатываемый продукт: массовый открытый онлайн-курс (MOOC), адаптированный к казахстанскому контексту многоязычного академического письма. MOOC будет включать интерактивные модули по применению ИИ-инструментов в академическом письме и станет ключевым средством внедрения практических результатов проекта в образовательный процесс. ˗ Рациональное использование ресурсов: проект опирается преимущественно на доступные образовательные платформы и ИИ-инструменты (ChatGPT, Grammarly, Turnitin и др.), что позволяет достигать научных целей без значительных дополнительных затрат. Тем самым обеспечивается технико-экономическая эффективность проекта, демонстрируя возможность достижения высокого научного эффекта при умеренных ресурсах. ˗ Зерттеу ауқымы: ≈200 респондентті қамтитын сауалнама және 8 университеттен 40 қатысушыны қамтитын PAR эксперименттері жүзеге асырылады. Іріктеудің кеңдігі нәтижелердің статистикалық және сапалық тұрғыдан салмақты болуын қамтамасыз етеді. ˗ Әзірленетін өнім: көптілді академиялық жазу бойынша жергілікті мазмұнға бейімделген ауқымды ашық онлайн-курс (Massive Open Online Course, MOOC). Бұл MOOC академиялық жазудағы ЖИ-құралдарды қолдану туралы интерактивті модульдерді қамтиды және жобаның практикалық нәтижелерін білім беру процесіне енгізудің негізгі құралы болады. ˗ Ресурстарды пайдалану тиімділігі: жобада негізінен ашық қолжетімді немесе бар білім беру платформалары мен ЖИ құралдары (ChatGPT, Grammarly, Turnitin, т.б.) қолданылатындықтан, ғылыми нәтижелерге қол жеткізу материалдық жағынан үнемді жолмен іске асады. Бұл жобаның технико-экономикалық тиімділігін қамтамасыз етеді, яғни аз ресурстармен жоғары ықпалға жету мүмкін екенін көрсетеді. По итогам 2025 года результаты проекта внедряются в практику поэтапно. В частности, определены пилотные площадки на базе образовательных учреждений для проведения PAR-циклов и этнографических наблюдений, достигнуты соответствующие соглашения, сформирована предварительная группа преподавателей и исследователей для участия в эксперименте. Эти шаги представляют начальную стадию внедрения разработок проекта в практику. Для широкого распространения результатов проекта организованы их представления на международных и республиканских научных конференциях (в частности, основные идеи проекта будут представлены на конференции ICARSS в Кембридже в декабре 2025 году). Разрабатываемый онлайн-курс (MOOC) планируется внедрить 2025 жылдың қорытындысы бойынша жобаның нәтижелері тәжірибеге кезең-кезеңмен енгізілуде. Мәселен, қатысушы әрекет зерттеуі мен этнографиялық бақылауларды өткізу үшін білім беру мекемелерінде пилоттық алаңдар анықталып, олармен қажетті келісімдер жасалды, зерттеуге қатысатын мұғалімдер мен зерттеушілердің алдын ала тобы жасақталды. Бұл жобалық әзірлемелерді практикаға көшірудің бастапқы қадамы болып табылады. Жоба нәтижелерін кеңінен тарату үшін халықаралық және республикалық ғылыми конференцияларда баяндамалар жасалып, ұсыныстар талқылануда (мысалы, 2025 жылы желтоқсан айында Кембриджде өтетін ICARSS конференциясында жобаның негізгі идеялары таныстырылады). Әзірленіп жатқан MOOC курсы жобаның аяқталуына қарай білім беру үрдісіне ендіріліп, мақсатты аудиторияға қолжетімді болады деп жоспарлануда. Эффективность проекта подтверждается своевременным и полным выполнением всех четырех ключевых задач, запланированных на 2025 год. Команда исследователей результативно и рационально использует ресурсы и время для достижения целей: уже в первый год выполнена и опубликована значимая научная работа на международном уровне, что расширило влияние проекта. Предварительные выводы свидетельствуют о том, что использование ИИ-инструментов способствует повышению продуктивности академического письма у исследователей-лингвистов и ускоряет процесс подготовки публикаций (данный эффект будет эмпирически оценен на последующих этапах проекта). Кроме того, проект демонстрирует высокую управленческую эффективность – работы выполняются согласно графику, а промежуточные результаты своевременно обсуждаются в профессиональном сообществе. В целом проект продвигается в соответствии с установленными сроками и целевыми показателями, что свидетельствует о его эффективности в достижении поставленных целей. Жоба аясында 2025 жылға жоспарланған төрт негізгі міндеттің толық орындалуы оның тиімді жүзеге асырылып жатқанын көрсетеді. Зерттеу тобы алға қойған мақсаттарға қол жеткізу үшін ресурстар мен уақытты ұтымды пайдаланып, нәтижелі жұмыстануда: алғашқы жылдың өзінде халықаралық деңгейде маңызға ие ғылыми жарияланым дайындалып, жарық көрді, бұл жобаның ықпалын кеңейтті. Алдын ала нәтижелер ЖИ-құралдарын қолдану тілдік зерттеушілердің академиялық жазу өнімділігін арттырып, жарияланым процесін жеделдетуге көмектесетінін көрсетті (бұл жобаның келесі кезеңдерінде эмпирикалық түрде бағаланатын болады). Сонымен бірге, жобаның басқарушылық тиімділігі де жоғары деңгейде – міндеттер кестеге сай орындалып, аралық нәтижелер тиісті ортада уақтылы талқыланып отыр. Жалпы, жоба белгіленген мерзімде және межеленген көрсеткіштерге сәйкес ілгерілеуде, бұл оның қойылған мақсаттарына қол жеткізудегі тиімділігін дәлелдейді. Область применения результатов проекта охватывает систему высшего образования и научно-исследовательскую деятельность, в частности сферу развития и поддержки навыков академического письма в многоязычной среде. Разработанные методические рекомендации и учебные материалы (включая MOOC) могут быть использованы в университетах и научных организациях Казахстана при подготовке магистрантов и докторантов, а также в программах повышения квалификации преподавателей языковых дисциплин и исследователей в области прикладной лингвистики. Ключевыми потребителями результатов являются студенты магистратуры и PhD, преподаватели вузов и научные сотрудники, заинтересованные в совершенствовании своих навыков академического письма. Полученные в рамках проекта материалы (например, руководства по применению ИИ-инструментов, методики анализа данных и др.) могут быть широко распространены и интегрированы в учебные программы по языковому образованию, курсы по методологии исследования и тренинги по академическому письму. Таким образом, результаты проекта найдут применение в образовательной сфере, способствуя более эффективному использованию цифровых технологий (ИИ) в языковом образовании и научной коммуникации. Жоба нәтижелерін қолдану аясы – жоғары білім беру жүйесі мен ғылыми-зерттеу қызметі, әсіресе көптілді ортадағы академиялық жазу дағдыларын дамыту және қолдау саласы. Әзірленген әдістемелік ұсынымдар мен оқу материалы (MOOC) Қазақстанның университеттері мен ғылыми мекемелерінде магистранттар мен PhD докторанттарды даярлау үдерісінде, сондай-ақ тілдік пәндер оқытушылары мен қолданбалы лингвистика зерттеушілерінің біліктілігін арттыру курстарында пайдаланылуы мүмкін. Нәтижелердің негізгі тұтынушылары – академиялық жазуда өз біліктілігін жетілдіруге мүдделі магистратура және докторантура студенттері, жоғары оқу орындарының оқытушылары мен зерттеушілері. Жоба барысында алынған материалдар (ЖИ құралдарын қолдану бойынша нұсқаулықтар, талдау әдістемелері, т.б.) кең таратып, тіл үйрету бағдарламаларына, зерттеу әдістемесі пәндеріне және ғылыми жазу бойынша тренингтерге енгізуге болады. Бұл нәтижелер білім беру саласында, әсіресе тілдік білім беруде, цифрлық технологияларды тиімді пайдалануға ықпал етеді. |
||||
| UDC indices | ||||
| 004.8;37.091.3;81,1;81.42;378.147;37.018.43;001.89 | ||||
| International classifier codes | ||||
| 14.35.00; | ||||
| Key words in Russian | ||||
| Академическое письмо; Языковое образование; Искусственный интеллект; Критическая грамотность; Академические публикации; | ||||
| Key words in Kazakh | ||||
| Академиялық жазылым; Тілдік білім; Жасанды интеллект; Сыни сауаттылық; Академиялық басылымдар; | ||||
| Head of the organization | Тілеп Болат Анапияұлы | к.полит.н. / нет | ||
| Head of work | Джандильдинов Медет Курмангазиевич | PhD in Pedagogy and Psychology / Associate Professor | ||