The object of research, development or design (in Russian) : Семипалатинский испытательный полигон

The object of research, development or design (in Kazakh) : Семей сынақ полигоны

Aim of work (in Russian) : Территориальный анализ территории Семипалатинского испытательного полигона (СИП) для создания адаптивно-ландшафтной системы земледелия при возвращении территории полигона в хозяйственную деятельность по программе консервации с применением ГИС и ДЗЗ.

Aim of work (in Kazakh) : Семей ядролық сынақ полигонының аумағына территориялық талдау жүргізу және полигон жерлерін консервациялау бағдарламасы аясында ауыл шаруашылығына қайтару кезінде геоақпараттық жүйелер (ГАЖ) мен Жерді қашықтықтан зондтау (ЖҚЗ) технологияларын қолдана отырып, ландшафтқа бейімделген егіншілік жүйесін (ЛБЕЖ) құру.

Методы исследования (на русском) : Для достижения цели проекта применялся комплекс взаимодополняющих методов ГИС и ДЗЗ, полевых и лабораторных процедур, а также геостатистического анализа.

Методы исследования (на казахском) : Жобаның мақсатына жету үшін ГАЖ мен ЖҚЗ әдістерінің өзара толықтыратын кешені, далалық және зертханалық тәсілдер, сондай-ақ геостатистикалық талдау қолданылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : 2023 год – изучены мировой опыт ландшафтных исследовании для создания и проектирование АЛСЗ; будет подготовлена цифровая геооснова объекта исследования и формирование базы геоданных; будет проведен анализ и выбор космических снимков; Будут проанализированы ландшафтная структура территории с описанием природных компонентов, исследуемой территорий. 2024 год – изучена зарубежные методики проведения территориального анализа территории для внедрения АЛСЗ; будет проведен морфометрический анализ рельефа с составлением ЦМР, гипсометрическая карта, карты уклона и экспозиции; будут составлены следующие тематические карты объекта исследования: почвенно-геоморфологическая, поверхностных вод и ирригационных систем, растительного покрова территорий на основе данных ДЗЗ; ландшафтная. 2025 год – выполнен территориальный анализ территории для целей создание АЛСЗ; разработаны основные направлении развития устойчивого землепользования на основе АЛСЗ. Научной новизной результатов исследований - впервые проводился территориальный анализ территорий Семипалатинского испытательного полигона для создания адаптивно-ландшафтной системы земледелия. Научные результаты вполне могут быть использованы для подобных работ в других регионах Казахстана в качестве методологических основ.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 2023 жыл - ЛБЕЖ құру мен жобалауға арналған ландшафтық зерттеулердің әлемдік тәжірибесі зерделенді; зерттеу нысаны бойынша цифрлық геонегіз дайындалды және геодеректер қоры қалыптастырылды; ғарыштық суреттер таңдалып, талданды; аумақтың табиғи құрамдас бөліктерімен сипатталған ландшафтық құрылымы зерттелді. 2024 жыл – ЛБЕЖ енгізу үшін аумақтық талдау жүргізудің шетелдік әдістемелері қарастырылды; бедердің морфометриялық талдауы орындалып, сандық биіктік моделі (ЦМР), гипсометриялық карта, еңістік және экспозиция карталары дайындалды; зерттеу нысаны бойынша мынадай тақырыптық карталар жасалды: топырақ-геоморфологиялық, жерүсті сулары мен ирригациялық жүйелер, ЖҚЗ деректері негізіндегі өсімдік жамылғысы және ландшафттық карта. 2025 жыл – ЛБЕЖ құру мақсатында аумақтық талдау толық көлемде жүргізілді; ландшафтқа бейімделген егіншілік жүйесін негізделген тұрақты жер пайдаланудың негізгі даму бағыттары әзірленді. Ғылыми жаңалығы - Семей ядролық сынақ полигоны аумағына ландшафтқа бейімделген егіншілік жүйесін құру мақсатында территориялық талдау жасау алғаш рет жүргізілді. Бұл ғылыми нәтижелер Қазақстанның басқа өңірлерінде де әдістемелік негіз ретінде қолданылуы мүмкін.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Нет

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жоқ

Level of implementation (in Russian) :

Level of implementation (in Kazakh) :

Efficiency (in Russian) : Социально-экономический эффект проекта заключается, что в настоящее время научные и технологические разработки в новых условиях рынка заинтересованы во внедрении новшества, способствующие повысить социальный спрос и экономическую выгодность при совместном положительном решении проблем космического мониторинга динамики развития сельскохозяйственных процессов на загрязненных участках земной поверхности. Внедрения современных методов картографирования, разработанных ГИС технологии и обработки данных ДЗЗ в управлении и принятия решении в сельскохозяйственной сфере позволяют показать географические пространственные данные в цифровом формате с точностью до первых сантиметров.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның әлеуметтік-экономикалық әсері қазіргі таңда ғылыми және технологиялық әзірлемелердің нарықтың жаңа жағдайларында жаңашылдықты енгізуге мүдделі болуымен айқындалады. Бұл өз кезегінде әлеуметтік сұранысты арттыруға және экономикалық тиімділікті қамтамасыз етуге ықпал етеді. Сонымен қатар, бұл жобаның жүзеге асырылуы жердің ластанған учаскелерінде ауыл шаруашылығы процестерінің дамуын ғарыштық мониторинг арқылы бақылау мәселелерін кешенді түрде шешуге мүмкіндік береді. Картографиялаудың заманауи әдістерін, ГАЖ-технологияларды және ЖҚЗ деректерін өңдеу тәсілдерін ауыл шаруашылығын басқару мен шешім қабылдау процесінде қолдану географиялық-кеңістіктік деректерді сандық форматта, сантиметрлік дәлдікпен көрсетуге жол ашады.

Field of application (in Russian) : Результаты исследования находят применение при разработке почвенных и ландшафтных карт территории Семипалатинского испытательного полигона, которые служат основой для проектирования адаптивно-ландшафтных систем земледелия. Они могут использоваться для оценки пригодности земель к различным видам хозяйственной деятельности с учётом радиационных и экологических ограничений, при формировании схем зонирования и планировании устойчивого землепользования, а также в системах геоинформационного анализа и экологического мониторинга. Кроме того, материалы исследования могут быть интегрированы в образовательные и методические программы в области географии, геоэкологии, картографии и устойчивого развития.

Field of application (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері Семей полигоны аумағы бойынша топырақтық және ландшафттық карталарды жасауға қолданылады, бұл карталар ландшафтқа бейімделген егіншілік жүйесін жобалаудың негізі болып табылады. Сонымен қатар, олар жерлердің әртүрлі шаруашылық қызмет түрлеріне жарамдылығын радиациялық және экологиялық шектеулерді ескере отырып бағалауда, аумақтарды аймақтарға бөлу схемаларын жасауда және тұрақты жер пайдалануды жоспарлауда, сондай-ақ геоақпараттық талдау және экологиялық мониторинг жүйелерінде пайдаланылуы мүмкін. Зерттеу материалдары география, геоэкология, картография және тұрақты даму салаларындағы білім беру және әдістемелік бағдарламаларға да енгізілуі мүмкін.