The object of research, development or design (in Russian) : Пробиотические штаммы молочнокислых бактерий, продуцирующие экзополисахариды (ЭПС), выделенные из традиционных молочных продуктов Республики Казахстан.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қазақстан Республикасының дәстүрлі сүт өнімдерінен бөлініп алынған экзополисахаридтер (ЭПС) түзуші пробиотикалық сүтқышқылды бактериялар штамдары.

Aim of work (in Russian) : Изучение технологических, пробиотических (гидрофобность, аутоагрегация, коагрегация) и молекулярно-генетических характеристик пробиотических штаммов молочнокислых бактерий, продуцирующих экзополисахариды, а также оценка их общей антиоксидантной активности и восстанавливающих свойств ЭПС для дальнейшего применения в пищевой промышленности.

Aim of work (in Kazakh) : Экзополисахаридтер түзетін пробиотикалық сүтқышқылды бактерия штамдарының технологиялық, пробиотикалық (гидрофобтылық, автоагрегация, коагрегация) және молекулалық-генетикалық сипаттамаларын зерттеу, сондай-ақ ЭПС-тің жалпы антиоксиданттық белсенділігін және қалпына келтіру қасиеттерін тағам өнеркәсібінде қолдану мақсатында бағалау.

Методы исследования (на русском) : Культивирование штаммов в обезжиренном молоке; определение ферментационной активности, гидрофобности, ауто- и коагрегации; выделение и очистка ЭПС; определение антиоксидантной активности и восстановительных свойств ЭПС; молекулярная идентификация 16S рРНК; депонирование штаммов в коллекции микроорганизмов.

Методы исследования (на казахском) : Штаммдарды майсыздандырылған сүтте өсіру; ферментативтік белсенділікті, гидрофобтылықты, авто- және коагрегацияны анықтау; ЭПС-ті бөліп алу және тазалау; ЭПС-тің антиоксиданттық белсенділігін және қалпына келтіру қасиеттерін бағалау; 16S рРНҚ бойынша молекулалық идентификациялау; штаммдарды микроорганизмдер коллекциясына депонирлеу.

Obtained results and novelty (in Russian) : Определены технологические свойства отобранных штаммов МКБ, включая активное кислотообразование (pH 3,8–5,6), высокая жизнеспособность клеток (до 7,8×10⁹ КОЕ/мл) и способность образовывать сгусток за 4–6 часов. Установлены выраженные ауто- и коагрегационные свойства, высокая степень гидрофобности, что подтверждает их пробиотический потенциал. Проведена идентификация ЭПС-продуцирующих штаммов Lacticaseibacillus paracasei strain Cch 5.2.3 и Lactiplantibacillus plantarum strain Cch 5.3.6, зарегистрированных в базе GenBank. Определена антиоксидантная активность выделенных ЭПС. Активный штамм L. paracasei CM 4.2 депонирован под номером B-RKM 1214 в РГП «Республиканская коллекция микроорганизмов».

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Іріктелініп алынған сүтқышқылды бактерия штамдарының технологиялық қасиеттері анықталды: белсенді қышқыл түзу (pH 3,8–5,6), жоғары жасушалық өміршеңділік (7,8×10⁹ КТБ/мл дейін) және 4–6 сағатта ұйытқы түзу қабілеті. Авто- және коагрегация, гидрофобтылық деңгейінің жоғары болуы олардың пробиотикалық әлеуетін дәлелдейді. Экзополисахарид түзуші Lacticaseibacillus paracasei Cch 5.2.3 және Lactiplantibacillus plantarum Cch 5.3.6 штаммдары 16S рРНҚ тізбегі бойынша анықталып, GenBank базасында тіркелді. ЭПС-тің антиоксиданттық белсенділігі анықталды. Белсенді L. paracasei CM 4.2 штаммы B-RKM 1214 нөмірімен «Республикалық микроорганизмдер коллекциясы» РМК.депонирленді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Средний уровень кислотонакопления — pH 3,8–5,6; выживаемость клеток — 1,1×10⁸–7,8×10⁹ КОЕ/мл; аутоагрегация — 32–70%; коагрегация с E. coli — до 91%; гидрофобность — до 92%; антиоксидантная активность по ОП — 0,565–0,867.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Қышқыл жинақталу деңгейі — pH 3,8–5,6; жасушалар өміршеңдігі — 1,1×10⁸–7,8×10⁹ КТБ/мл; автоагрегация — 32–70%; E. coli-мен коагрегация — 91%-ға дейін; гидрофобтылық — 92%-ға дейін; антиоксиданттық белсенділік (ОТ) — 0,565–0,867.

Level of implementation (in Russian) : Штамм L. paracasei CM 4.2 депонирован в РГП «Республиканская коллекция микроорганизмов» и рекомендованы для дальнейшего использования при создании отечественных пробиотических заквасок и функциональных продуктов питания.

Level of implementation (in Kazakh) : L. paracasei CM 4.2 штаммы «Республикалық микроорганизмдер коллекциясы» РМҚ-да депонирленді, отандық пробиотикалық ашытқылар мен функционалды тағам өнімдерін әзірлеуде қолдануға ұсынылады.

Efficiency (in Russian) : Высокая адаптация штаммов к молочной среде, выраженные технологические и пробиотические свойства подтверждают их перспективность для использования в составе функциональных продуктов питания и биотехнологических разработок.

Efficiency (in Kazakh) : Штаммдардың сүт ортасына жоғары бейімделуі, айқын технологиялық және пробиотикалық қасиеттері олардың функционалды тағам өнімдері мен биотехнологиялық әзірлемелер құрамында қолдануға болатынын дәлелдейді.

Field of application (in Russian) : Пищевая промышленность, пищевая биотехнология, медицина и сельское хозяйство.

Field of application (in Kazakh) : Тамақ өнеркәсібі, тағамдық биотехнология, медицина және ауыл шаруашылығы.