The object of research, development or design (in Russian) : Проект посвящен детальному и комплексному изучению люминесцентных характеристик и процессoв дефектообразования в некоторых новых люминесцентных материалах (сложные оксиды различного состава активированные ионами Bi3+, а также ко-активированные ионами Bi3+ и некоторыми ионами редкоземельных или переходных металлов) подходящих для их применения в белых светодиодах и в качестве люминофоров с длительным ультрафиолетовым послесвечением.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Жоба кейбір жаңа флуоресцентті материалдардағы люминесценттік сипаттамалар мен ақаулардың пайда болу процестерін егжей-тегжейлі және жан-жақты зерттеуге арналған (әртүрлі құрамдағы күрделі оксидтер bi3+ иондарымен белсендірілген, сондай-ақ bi3+ иондарымен және сирек жер немесе өтпелі металдардың кейбір иондарымен белсендірілген) оларды ақ жарық диодтарында және ұзақ ультракүлгін сәулелерден кейінгі фосфорлар ретінде қолдануға жарамды.

Aim of work (in Russian) : Основной целью проекта является получение новой научной информации о некоторых новых люминесцентных материалах, пригодных для их применения в белых светодиодах и люминофорах с длительным ультрафиолетовым послесвечением, что позволяет выяснить механизмы физических процессов, происходящих в этих материалах, и значительно улучшить их характеристики.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның негізгі мақсаты-Ақ жарықдиодты және ұзақ ультракүлгін сәулелерден кейінгі фосфорларда қолдануға жарамды кейбір жаңа флуоресцентті материалдар туралы жаңа ғылыми ақпарат алу, бұл осы материалдарда болып жатқан физикалық процестердің механизмдерін анықтауға және олардың өнімділігін айтарлықтай жақсартуға мүмкіндік береді.

Методы исследования (на русском) : Экспериментальная характеризация потенциальных фосфоров для белых светодиодов и люминофоров с длительным ультрафиолетовым послесвечением различными методами (рентгеновская дифракция, стационарная фотолюминесценция и фотолюминесценция с временным разрешением, катодолюминесценция, термостимулированная люминесценция сo спектральным разрешением) в широком диапазоне температур (4.2 - 800 К). Hабор используемых в проекте экспериментальных методик является мощным инструментом для понимания природы различных центров люминесценции и ловушек для носителей заряда и их роли в процессах переноса заряда, переноса энергии и запасания энергии, что имеет первостепенное значение для оптимизации материала.

Методы исследования (на казахском) : Температураның кең диапазонында (4.2 - 800 К) әртүрлі әдістермен (рентгендік дифракция, стационарлық фотолюминесценция және уақытша ажыратымдылықтағы фотолюминесценция, катодолюминесценция, спектрлік ажыратымдылықтағы термостимуляцияланған люминесценция) ұзақ ультракүлгін сәулеленуі бар ақ жарық диодтары мен фосфорларға арналған потенциалды фосфорлардың эксперименттік сипаттамасы. Жобада қолданылатын эксперименттік әдістердің жиынтығы әртүрлі флуоресценция орталықтары мен заряд тасымалдаушы тұзақтардың табиғатын және олардың зарядты тасымалдау, энергияны тасымалдау және энергияны сақтау процестеріндегі рөлін түсінудің қуатты құралы болып табылады, бұл материалды оңтайландыру үшін өте маңызды.

Obtained results and novelty (in Russian) : В результате этой работы получена важная информация о природе центров люминесценции в исследованных соединениях, активированных ионами Bi3+, структуре их возбужденных состояний, а также излучательных и безызлучательных процессах в их возбужденных состояниях, ответственных за люминесцентные характеристики всех исследованных материалов. Экспериментально определено положение энергетических уровней ионов Bi3+ относительно зоны проводимости и валентной зоны в этих материалах. Кроме этого выяснены механизмы процессов переноса энергии, переноса заряда и создания дефектов, и их влияние на характеристики фотолюминесценции и термостимулированной люминесценции. На основе полученных научных результатов можно разрабатывать оптимальные условия, необходимые для выявления новых или улучшенных материалов для белых светодиодов и ультрафиолетовых люминофоров с длительным послесвечением, и сформулировать обоснованные рекомендации по их дальнейшему развитию и совершенствованию.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Бұл жұмыс bi3+ иондарымен белсендірілген зерттелген қосылыстардағы люминесценция орталықтарының табиғаты, олардың қозған күйлерінің құрылымы, сондай-ақ барлық зерттелген материалдардың люминесценттік сипаттамаларына жауап беретін олардың қозған күйлеріндегі радиациялық және радиациясыз процестер туралы маңызды ақпарат береді. Осы материалдардағы өткізгіштік аймағына және валенттік аймаққа қатысты bi3+ иондарының энергетикалық деңгейлерінің орны эксперименталды түрде анықталды. Сонымен қатар, энергияны тасымалдау, зарядты тасымалдау және ақауларды жасау процестерінің механизмдері және олардың фотолюминесценция мен термостимуляцияланған люминесценция сипаттамаларына әсері түсіндірілді. Алынған ғылыми нәтижелерге сүйене отырып, ақ жарық диодтары мен ультракүлгін фосфорларға арналған жаңа немесе жетілдірілген материалдарды анықтау үшін қажетті оңтайлы жағдайларды әзірлеуге және оларды әрі қарай дамыту мен жетілдіруге негізделген ұсыныстар жасауға болады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : На основе полученных результатов в рамках проекта будут разработаны методы усовершенствования и оптимизации исследуемых люминесцентных материалов, что должно значительно повысить их эксплуатационные характеристики.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Алынған нәтижелер негізінде Жоба шеңберінде зерттелетін люминесцентті материалдарды жетілдіру және оңтайландыру әдістері әзірленетін болады, бұл олардың пайдалану сипаттамаларын едәуір арттыруы тиіс.

Level of implementation (in Russian) : Научно-исследовательский проект относится к разряду фундаментальных, но в перспективе возможно внедрение подходящих материалов в производство в Казахстане (источники освещения, медицина, физика высоких энергий) с целью получения коммерческой выгоды.

Level of implementation (in Kazakh) : Ғылыми-зерттеу жобасы іргелі санатқа жатады, бірақ болашақта коммерциялық пайда алу мақсатында Қазақстандағы өндіріске (жарықтандыру көздері, медицина, жоғары энергия физикасы) қолайлы материалдарды енгізуге болады.

Efficiency (in Russian) : В результате изучения детальных механизмов фотолюминесценции, термостимулированной люминесценции, переноса энергии, переноса заряда, сохранения энергии и процессов создания дефектов в исследуемых материалах ожидается значительное усовершенствование и оптимизация исследуемых люминесцентных материалов, что должно значительно повысить их эффективность.

Efficiency (in Kazakh) : Фотолюминесценцияның егжей-тегжейлі механизмдерін, термостимуляцияланған люминесценцияны, энергияны тасымалдауды, зарядты тасымалдауды, энергияны сақтауды және зерттелетін материалдардағы ақауларды жасау процестерін зерттеу нәтижесінде зерттелетін люминесцентті материалдарды айтарлықтай жақсарту және оңтайландыру күтілуде, бұл олардың тиімділігін айтарлықтай арттыруы керек.

Field of application (in Russian) : Исследуемые материалы крайне могут быть применены в фотокатализе, системах защиты от подделок, дезинфекции воды, фотохимии, солнечных батареях, дозиметрии и различных источниках освещения такие как белые светодиды.

Field of application (in Kazakh) : Зерттелетін материалдарды фотокатализде, жалған қорғаныс жүйелерінде, суды дезинфекциялауда, фотохимияда, күн батареяларында, дозиметрияда және әртүрлі жарық көздерінде қолдануға болады.ақ жарық диодтары сияқты.