The object of research, development or design (in Russian) : Интеллектуальная вопросно- ответная система основанная на искусственном интеллекте и методах обработки естественного языка

The object of research, development or design (in Kazakh) : Жасанды интеллект және табиғи тілді өңдеу әдістеріне негізделген қазақ тіліндегі интеллектуалды сұрақ-жауап жүйесі

Aim of work (in Russian) : Разработка технологии создания интеллектуальной вопросно-ответной системы (ИВОС) по заданной предметной области с возможностью ведения письменного диалога на казахском языке с учетом не только лингвистической, но и семантической информации, содержащейся в предметной области.

Aim of work (in Kazakh) : Лингвистикалық қана емес, сонымен қатар пәндік облыстағы семантикалық ақпаратты ескере отырып, қазақ тілінде жазбаша диалог жүргізу мүмкіндігі бар, берілген пәндік облыс бойынша интеллектуалды сұрақ-жауап жүйесін (ИСЖЖ) құру технологиясын әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Этот проект направлен на разработку технологии создания интеллектуальной вопросно-ответной системы (ИВОС) с использованием искусственного интеллекта и методов обработки естественного языка. Он включает в себя создание онтологической модели, базы знаний по предметной области на казахском языке, поиск и обработку знаний на казахском языке, получение и генерацию новых знаний

Методы исследования (на казахском) : Бұл жобада жасанды интеллект және табиғи тілді өңдеу әдістерін қолдана отырып, интеллектуалды сұрақ-жауап жүйесін құру технологиясын жасауға бағытталған. Ол қазақ тілінде пәндік облыс бойынша онтологиялық модель, білім базасын құру, қазақ тілінде білімді іздеу және білімді өңдеу, нейрондық желі, жаңа білімдерді алу және генерациялауды қамтиды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Разработана онтологическая модель предметной области, создан электронный тезаурус и создан текстовый корпус предметной области на казахском языке. Созданы семантические модели морфологических и синтаксических правил казахского языка в формальном метаязыке, создана база данных шаблонных вопросов и ответов. Разработаны и программно реализованы алгоритмы лингвистических процессоров. Создана архитектура интеллектуальной вопросно-ответной системы на казахском языке, разработан пользовательский интерфейс и программно реализованы все подсистемы ИВОС

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеу барысында пәндік облыстың онтологиялық моделі әзірленді, пәндік облыстың электронды тезаурусы құрылды және қазақ тілінде пәндік облыстың мәтіндік корпусы құрылды. Формальды метатілдегі қазақ тілінің морфологиялық және синтаксистік ережелерінің семантикалық моделдері құрылып, шаблондық сұрақтар мен жауаптардың деректер қоры жасалды. Лингвистикалық процессорлардың алгоритмдерін әзірленіп, программалық жүзеге асырылды. Қазақ тілінде интеллектуалды сұрақ жауап жүйесінің архитектураны құрылып, пайдаланушы интерфейсін жасалды және ИСЖЖ барлық ішкі жүйелері программалық жүзеге асырылды

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Результаты Проекта вызовут огромный интерес ученых и специалистов, работающих в направлении искусственного интеллекта и интеллектуальных информационных систем, так как появятся возможности формализации и автоматизации обработки знания на казахском языке; Внедрение результатов позволит использовать казахский язык как информационный инструмент в современных информационных технологиях, расширит сферу применения казахского языка в различных отраслях науки и технологии, повысит его роль и значимость.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жоба нәтижелері жасанды интеллект және интеллектуалды ақпараттық жүйелер бағытында жұмыс істейтін ғалымдар мен мамандардың үлкен қызығушылығын тудырады, өйткені қазақ тілінде білімді өңдеуді формализациялау және автоматтандыру мүмкіндіктері пайда болады; Нәтижелерді енгізу қазақ тілін заманауи ақпараттық технологияларда ақпараттық құрал ретінде пайдалануға, ғылым мен технологияның әртүрлі салаларында қазақ тілін қолдану аясын кеңейтуге, оның рөлі мен маңыздылығын арттыруға мүмкіндік береді.

Level of implementation (in Russian) : Не требует внедрения

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізуді қажет етпейді

Efficiency (in Russian) : Внедрение результатов позволит использовать казахский язык как информационный инструмент в современных информационных технологиях, расширит сферу применения казахского языка в различных отраслях науки и технологии, повысит его роль и значимость.

Efficiency (in Kazakh) : Нәтижелерді енгізу қазақ тілін заманауи ақпараттық технологияларда ақпараттық құрал ретінде пайдалануға, ғылым мен технологияның әртүрлі салаларында қазақ тілін қолдану аясын кеңейтуге, оның рөлі мен маңыздылығын арттыруға мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Результаты данного проекта являются основой для повышения доступности специализированных знаний на казахском языке, поддержки образовательных платформ, научных исследований и государственных сервисов, создания голосовых помощников, интеллектуальных справочных систем и средств автоматизированной проверки знаний. Увеличение качественных цифровых ресурсов на казахском языке укрепляет позиции страны в международных научных и технологических инициативах.

Field of application (in Kazakh) : Бұл жұмыс нәтижесі қазақ тілінде мамандандырылған білімнің қолжетімділігін арттыруға, білім беру платформаларын, ғылыми зерттеулер мен мемлекеттік сервистерді қолдауға, дауыстық көмекшілерді, ақылды анықтамалық жүйелерді және білімді автоматтандырылған тексеру құралдарын құрудың негізі болып табылады. Қазақ тілінде сапалы цифрлық ресурстардың артуы елдің халықаралық ғылыми және технологиялық бастамалардағы ұстанымын нығайтады