The object of research, development or design (in Russian) : тонкие плёнки селенида сурьмы Sb2Se3, оксихлорид сурьмы Sb4O5Cl2, а также процессы поверхностного окисления халькогенидов.

The object of research, development or design (in Kazakh) : сурьма селенидінің (Sb2Se3) жұқа қабықшалары, сурьма оксихлориді (Sb4O5Cl2), сондай-ақ халькогенидтердің беттік тотығу үдерістері

Aim of work (in Russian) : исследование ангармонических эффектов и динамики решётки в селениде сурьмы методом температурно-зависимой in-situ спектроскопии комбинационного рассеяния света (СКРС).

Aim of work (in Kazakh) : сурьма селенидінің тор динамикасын және ангармониялық әсерлерін температураға тәуелді in-situ жарықтың комбинациялық шашырау спектроскопиясы (ЖКШС) әдісі арқылы зерттеу.

Методы исследования (на русском) : магнетронное распыление и селенизация, сканирующая электронная микроскопия, энергодисперсионная спектроскопия, рентгеноструктурный анализ, спектроскопия комбинационного рассеяния света, рентгеновская фотоэлектронная спектроскопия

Методы исследования (на казахском) : магнетронды шашырау және селенизация, сканерлеуші электрондық микроскопия, энергия-дисперсиялық спектроскопия, рентгенқұрылымдық талдау, жарықтың комбинациялық шашырау спектроскопиясы, рентгендік фотоэлектрондық спектроскопия, гидротермалдық синтез және модельдеу.

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведено температурно-зависимое in-situ исследование фононных мод в диапазоне 173–373 K. Показано, что мода A1g (~190 см-1) характеризуется умеренной ангармоничностью с температурным коэффициентом сдвига -0,015 см-1/К. Подтверждена применимость модели Балкански для описания трёхфононных взаимодействий в Sb2Se3. Впервые экспериментально зарегистрирована низкочастотная мода (~42 см-1), ранее не наблюдавшаяся в литературе. Выявлено самопроизвольное образование поверхностного оксидного слоя на Sb2Se3, исследованное методом РФС. Получены объёмные кристаллы Sb4O5Cl2гидротермальным методом; структура подтверждена РСА и СКРС. Согласно установленным требованиям проекта, одним из обязательных условий его реализации являлось успешное завершение процедуры защиты диссертационной работы. Была успешна защищена PhD диссертация. Кроме того, в рамках программы проекта «Жас Ғалым» предусматривалось, что руководитель проекта должен осуществлять преподавательскую деятельность на протяжении всего периода выполнения проекта. В рамках преподавательской деятельности под научным руководством Шонғаловой А. были защищены: 4 бакалавра и 3 магистранта.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 173–373 К аралығында фонондық модалардың температуралық тәуелділігі in-situ режимінде зерттелді. A1g (~190 см-1) модасы шамамен –0,015 см-1/К температуралық ығысу коэффициентімен сипатталатын орташа ангармониялық қасиетке ие екендігі анықталды. Sb2Se3 құрылымындағы үш фонондық өзара әрекеттесуді сипаттауда Балкански моделінің қолдануға жарамдылығы дәлелденді. Бұрын әдебиетте тіркелмеген төмен жиілікті мода (~42 см-1) алғаш рет эксперименттік түрде анықталды. РФС әдісі арқылы Sb2Se3 үлгілерінің бетінде өздігінен түзілетін тотығу қабатының пайда болуы байқалды. Гидротермалдық әдіспен Sb4O5Cl2 көлемдік кристалдары синтезделіп, олардың құрылымы РҚТ және ЖКШС арқылы расталды. Жоба талаптарына сәйкес, міндетті шарттардың бірі ретінде диссертациялық жұмыстың сәтті қорғалуы қамтамасыз етілді. PhD диссертациясы сәтті қорғалды. Сонымен қатар, «Жас Ғалым» жобасы аясында жоба жетекшісі жобаны іске асыру кезеңінде оқытушылық қызмет атқаруға міндеттелді. Шонғалова А. ғылыми жетекшілігімен 4 бакалавр және 3 магистрант өз жұмыстарын табысты қорғады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработана технология синтеза тонких плёнок Sb2Se3 с высокой кристалличностью и стабильностью структуры при комнатной температуре. Полученные материалы перспективны для применения в оптоэлектронных и термоэлектрических устройствах.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Бөлме температурасында құрылымдық тұрақтылығы мен кристалдық сапасы жоғары Sb2Se3 жұқа қабықшаларын синтездеудің тиімді технологиясы әзірленді. Алынған материалдар оптоэлектрондық және термоэлектрлік құрылғыларда қолдануға болашағы зор.

Level of implementation (in Russian) : нет

Level of implementation (in Kazakh) : жок

Efficiency (in Russian) : Полученные материалы перспективны для применения в оптоэлектронных и термоэлектрических устройствах.

Efficiency (in Kazakh) : Алынған материалдар оптоэлектрондық және термоэлектрлік құрылғыларда қолдануға болашағы зор.

Field of application (in Russian) : тонкоплёночные солнечные элементы, фото- и газочувствительные сенсоры, фотонные и термоэлектрические устройства, а также композитные материалы на основе соединений сурьмы.

Field of application (in Kazakh) : жұқа қабықшалы күн элементтері, фото- және газсезімтал сенсорлар, фотондық және термоэлектрлік құрылғылар, сондай-ақ сурьма қосылыстары негізіндегі композиттік материалдар.