The object of research, development or design (in Russian) : Техногенные отходы (лежалые шлаки) рафинированного феррохрома (РФХ), накопленные в шлакоотвалах Актюбинского завода ферросплавов.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Актөбе ферроқорытпа зауытының шлакотвалдарында жиналған рафинадталған феррохромның техногендік қалдықтары (жатқан шлактар).

Aim of work (in Russian) : Разработка высокоэффективных технологических схем переработки техногенных отходов хромосодержащих ферросплавов с получением металлических концентратов.

Aim of work (in Kazakh) : Металл концентраттарын ала отырып, хром құрамды ферроқорытпалардың техногендік қалдықтарын өңдеудің жоғары тиімді технологиялық сұлбаларын әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Комплексный анализ состава и свойств шлаков, лабораторное и опытно-промышленное обогащение методами магнитной сепарации, гравитации и пневмоклассификации, а также разработка методов утилизации хвостов обогащения.

Методы исследования (на казахском) : Шлактардың құрамы мен қасиеттерін кешенді талдау, магниттік сепарация, гравитация және пневмоклассификация әдістерімен зертханалық және тәжірибелік-өнеркәсіптік байыту, сондай-ақ байыту қалдықтарын кәдеге жарату әдістерін әзірлеу.

Obtained results and novelty (in Russian) : В ходе работы впервые выполнен столь детальный комплексный анализ лежалых шлаков, позволивший выявить закономерности распределения ценных хромсодержащих фаз как в виде шпинелей, так и в металлических включениях. Экспериментально обоснована и оптимизирована комбинированная схема обогащения, специально разработанная для шлаков с высокой долей мелких фракций, что представляет собой существенный вклад в методику переработки техногенных хромсодержащих материалов. Наибольшая новизна заключается в том, что впервые для хвостов обогащения шлаков предложены и апробированы два взаимодополняющих метода утилизации: автоклавная карбонизация и спекание с глиной. Показано, что автоклавная карбонизация позволяет не только утилизировать отходы, но и осуществлять секвестрацию CO2 с получением изделий с высокой прочностью (до 600 кгс/см2), что открывает путь к созданию экологически безопасной и безотходной технологии.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жұмыс барысында алғаш рет жатқан шлактардың егжей-тегжейлі кешенді талдауы жүргізіліп, құнды хромқұрамдас фазалардың шпинельдер де, металл қоспалары да түрінде таралу заңдылықтары анықталды. Техногендік хромқұрамды материалдарды қайта өңдеу әдістемесіне үлес қосатын, ұсақ фракциялар үлесі жоғары шлактар үшін арнайы әзірленген біріктірілген байыту сұлбасы тәжірибелік тұрғыдан негізделді және оңтайландырылды. Ең үлкен жаңалық - бұл алғаш рет шлактарды байыту қалдықтарын кәдеге жаратудың екі өзара толықтыратын әдісі ұсынылып, сынақтан өткізілді: автоклавтық карбонизация және балшықпен күйдіру. Автоклавтық карбонизацияның қалдықтарды кәдеге жаратуға ғана емес, сонымен қатар жоғары беріктікке ие (600 кгс/см2-ге дейін) бұйымдар алып, CO2 секвестрациясын жүзеге асыруға мүмкіндік беретіні көрсетілді, бұл экологиялық қауіпсіз және қалдықсыз технологияны құру жолын ашады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработанная технология обеспечивает извлечение хрома до 75% с получением металлоконцентрата (содержание хрома до 29,9%) и полной утилизацией хвостов. Отходы перерабатываются в строительные материалы высокой прочности (300-600 кгс/см2 при автоклавной карбонизации с секвестрацией CO2 или 75-100 кгс/см2 при спекании с глиной), что создает безотходное производство с высокой экологической и экономической эффективностью.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Әзірленген технология хромды 75%-ға дейін алуды қамтамасыз етеді, сонымен қатар металл концентратын (хром мөлшшері 29,9%-ға дейін) алып, қалдықтарды толық пайдалануға болады. Қалдықтар жоғары беріктігі бар құрылыс материалдарын алуға (автоклавтық карбонизация кезінде 300-600 кгс/см2 және CO2 тұтынуымен немесе сазды балшықпен пісіру кезінде 75-100 кгс/см2), бұл жоғары экологиялық және экономикалық тиімділігі бар қалдықсыз өндірісті құрады.

Level of implementation (in Russian) : не было внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілмеді

Efficiency (in Russian) : Эффективность технологии подтверждается высоким извлечением хрома (до 75%) и получением товарного концентрата (до 29,9% Cr), комплексной переработкой сырья с 100% утилизацией отходов в прочные строительные материалы (300-600 кгс/см2) и сопутствующей секвестрацией CO2, что обеспечивает значительный экономический и экологический эффект.

Efficiency (in Kazakh) : Технологияның тиімділігі хромы жоғары деңгейдегі (75%-ға дейін) концентрат алу (29,9% Cr-ге дейін), шикізатты кешенді өңдеу қалдықтарын 100% пайдалану арқылы берік құрылыс материалдарын (300-600 кгс/см2) алу және CO2 тұтынуды қамту арқылы расталады, бұл елеулі экономикалық және экологиялық нәтиже береді.

Field of application (in Russian) : Целевыми потребителями полученных результатов могут быть ферросплавные предприятия Казахстана (АО «ТНК «Казхром» и т.д.), ближнего и дальнего зарубежья.

Field of application (in Kazakh) : Алынған нәтижелердің мақсатты тұтынушылары Қазақстанның («Қазхром «ТҰК» АҚ және т.б.), жақын және алыс шетелдердің ферроқорытпа кәсіпорындары болуы мүмкін.