The object of research, development or design (in Russian) : Техногенные отходы цинкового производства (клинкер).

The object of research, development or design (in Kazakh) : Мырыш өндірісінің техногендік қалдықтары (клинкер).

Aim of work (in Russian) : Разработка эффективной гидрометаллургической технологии переработки техногенных отходов (клинкер) с извлечением цветных металлов.

Aim of work (in Kazakh) : Түсті металдарды алу арқылы техногендік қалдықтарды (клинкер) өңдеудің тиімді гидрометаллургиялық технологиясын жасау.

Методы исследования (на русском) : В ходе исследований использовали современные аналитические оборудования: атомно-эмиссионный спектрометр с индуктивно связанной плазмой, квадрупольный масс-спектрометр с индуктивно связанной плазмой, рентгенофлуоресцентный спектрометр, микроскоп.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу барысында заманауи аналитикалық жабдық пайдаланылды: индуктивті байланысқан плазмалық атомдық эмиссия спектрометрі, төрт полюсті индуктивті байланысқан плазмалық масс-спектрометр, рентгендік флуоресцентті спектрометр және микроскоп.

Obtained results and novelty (in Russian) : В результате исследования выявлены отличительные структурные особенности клинкера. Установлено значимые минералы, включая сфалерит (ZnS), халькопирит (CuFeS2), часто встречающийся совместно с пиритом (FeS2) и сфалеритом. Установлено, что при идентичных технологических параметрах эффективность извлечения цинка после воздействия СВЧ, УЗ достигла 80,7 %, тогда как без предварительной обработки она составляла всего 22,0 % Впервые получены новые знания о трансформации соединений цветных металлов в последовательном процессе воздействия СВЧ-излучения и ультразвука на трудновскрываемое исходное цинксодержащее сырье.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеу нәтижесінде клинкердің ерекше құрылымдық ерекшеліктері анықталды. Сфалерит (ZnS), пиритпен (FeS2) жиі кездесетін халькопирит (CuFeS2) және сфалерит сияқты маңызды минералдар анықталды. Процестің бірдей параметрлері кезінде микротолқынды және ультрадыбыстық өңдеуден кейін мырыш экстракциясының тиімділігі алдын ала өңдеусіз 22,0 % ғана болса, 80,7 %-ға жеткені анықталды. Алғаш рет құрамында мырыш бар шикізатты өңдеу микротолқынды және ультрадыбыстық өңдеудің процесінде түсті металл қосылыстарын түрлендіруге қатысты жаңа білімдер алынды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработка высокоэффективной технологии извлечения цветных и благородных металлов из трудновскрываемого техногенного цинксодержащего сырья с предварительным воздействием СВЧ излучения и ультразвука позволит решить проблему в области утилизации и сокращения отходов.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Алдын ала микротолқынды пешті және ультрадыбыстық өңдеуді пайдалана отырып, өңделуі қиын техногендік құрамында мырыш бар шикізаттан түсті және бағалы металдарды алудың жоғары тиімді технологиясын әзірлеу қалдықтарды басқару және азайту мәселелерін шешуге мүмкіндік береді.

Level of implementation (in Russian) : Полученные результаты могут стать основой для разработки рациональных технологий переработки трудновскрываемого минерального и техногенного сырья.

Level of implementation (in Kazakh) : Алынған нәтижелер пайдалы қазбаларды және техногендік шикізатты өңдеудің ұтымды технологияларын әзірлеуге негіз бола алады.

Efficiency (in Russian) : Эффективность обусловлен получением дополнительной ценной продукции в виде цветных и благородных металлов. Сущность технологии заключается в последовательном извлечении цинка, меди и железа, а также на обогащении золота и серебра в твёрдом остатке.

Efficiency (in Kazakh) : Тиімділігі түсті және бағалы металдар түріндегі қосымша бағалы өнімдерді өндіруге байланысты. Технологияның мәні мырыш, мыс және темірді алуда, сондай-ақ қалдықтағы алтын мен күмісті байыту болып табылады.

Field of application (in Russian) : Потребителями технологии могут являться национальные компании и частные фирмы, заинтересованные в утилизации трудновскрываемого минерального и техногенного сырья.

Field of application (in Kazakh) : Технологияны әлеуетті пайдаланушылар арасында өңделуі қиын минералды және шикізаттарды қайта өңдеуге мүдделі ұлттық компаниялар мен жеке фирмалар болуы мүмкін.