The object of research, development or design (in Russian) : Объектами исследования являлись крестьянские хозяйства «Садығұл» (Жамбылская область) и «Джумабаев» (Алматинская область), представляющие различные агроэкологические зоны южного региона Казахстана. В качестве биологического сырья использовались кобылье молоко, кумыс, а также пробиотический продукт, полученный на основе пробиотического микроорганизма. Лабораторными базами исследования выступали Референтная лаборатория молочной продукции и Казахстанско-Японский центр Казахского национального аграрного исследовательского университета (КазНАИУ). переведи

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысандары ретінде Қазақстанның оңтүстік аймағындағы әртүрлі агроэкологиялық аймақтарды сипаттайтын «Садығұл» (Жамбыл облысы) және «Джумабаев» (Алматы облысы) шаруа қожалықтары алынды. Биологиялық шикізат ретінде бие сүті, қымыз, сондай-ақ пробиотикалық микроорганизм негізінде алынған пробиотикалық өнім пайдаланылды. Зертханалық база ретінде Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университетінің (ҚазҰАЗУ) Сүт өнімдерінің референттік зертханасы мен Қазақстан–Жапон орталығы қолданылды.

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является комплексное изучение безопасности, качества и разработка технологии получения новых лечебно-профилактических продуктов с иммуномодулирующими свойствами на основе кобыльего молока.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – биенің сүті негізінде иммуномодуляциялық қасиеттері бар жаңа емдік-профилактикалық өнімдерді алу технологиясын әзірлеу, сондай-ақ олардың қауіпсіздігі мен сапасын кешенді түрде зерттеу.

Методы исследования (на русском) : Определение массовой концентрации нитратов в молоке выполняли по спектрофотометрическому методу с салициловой кислотой. Для Определение нитритов методом ВЭЖХ были использованы стандарты хлорамфеникола, тетрациклина, пенициллина с чистотой 99%. Жирнокислотный состав и хлорорганические пестициды были определены методом газовой хроматографии. Аминокислотный состав, водорастворимые витамины и антибиотики были определены с помощью ВЭЖХ. Для выделения и культивирования пробиотических микроорганизмов использовались три вида питательных сред: MRS, M17 и GYMP, каждая из которых обеспечивает специфические условия, оптимальные для роста различных родов лактобацилл, лактококков и дрожжей. Для определение устойчивости чистых культур к кислотности и солям желчных кислот инокуляцию проводили на агаровой питательной среде из активных культур методом штрих-пластин (штриховой разводкой). Тесты на чувствительность бактерий к антибиотикам определяли методом дисковой диффузии. Все зоны ингибирования были измерены и оценены на предмет чувствительности к антибиотикам. Для определения гидрофобности (адгезивных свойств) поверхности клеток с помощью математического теста была исследована адгезия микроорганизмов к углеводородам. Антимикробный эффект штаммов были определены методом диффузии в лунку.

Методы исследования (на казахском) : Сүттегі нитраттардың массалық концентрациясын анықтау салицил қышқылымен спектрофотометриялық әдіспен орындалды, ал нитриттерді анықтау үшін жоғары тиімді сұйықтықтық хроматография (ВЭЖХ) әдісі пайдаланылды. Зерттеу барысында хлорамфеникол, тетрациклин және пенициллин стандарттары (тазалығы 99%) қолданылды. Май қышқылдарының құрамы мен хлорорганикалық пестицидтер газдық хроматография әдісімен анықталды. Аминқышқылдық құрамы, суда еритін В тобы витаминдері және антибиотиктер жоғары тиімді сұйықтықтық хроматография әдісімен (ВЭЖХ) талданды. Пробиотикалық микроорганизмдерді бөліп алу және өсіру үшін үш түрлі қоректік орта қолданылды: MRS, M17 және GYMP, олардың әрқайсысы түрлі лактобациллалар, лактококктар және ашытқылардың өсуіне оңтайлы жағдай туғызады. Таза дақылдардың қышқыл орта мен өт тұздарына төзімділігін анықтау мақсатында инокуляция белсенді дақылдардан алынған суспензияны сызықты себу әдісімен (штрих-пластин әдісі) агарлы ортада жүргізілді. Бактериялардың антибиотиктерге сезімталдығы дискілік диффузия әдісімен анықталып, ингибиция аймақтарының диаметрлері өлшеніп, антибиотиктерге төзімділік дәрежесі бағаланды. Жасуша бетінің гидрофобтылығын (адгезиялық қасиеттерін) анықтау үшін микроорганизмдердің көмірсутектерге адгезиясы математикалық тест арқылы зерттелді. Штаммдардың антимикробтық әсері лунка диффузиясы әдісімен анықталды.

Obtained results and novelty (in Russian) : На основе исследований разработаны рецептуры лечебно-профилактического напитка. Технологическая схема включает пастеризацию при 65 °C (30 мин), охлаждение до 37 °C, внесение закваски (15 %), ферментацию при 37–40 °C в течение 6–8 ч и последующее охлаждение до 4 °C. Продукт сохраняет стабильность и микробиологическую безопасность до 15 суток. Промышленные партии выпускаются под торговой маркой «Төре». Разработан и утверждён СТП КазНАИУ-990240005606-010-2024, регламентирующий процесс производства, параметры качества и безопасности. По результатам проекта даны рекомендации для фермерских хозяйств по использованию пробиотических культур и технологических параметров.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жүргізілген зерттеулер негізінде емдік-профилактикалық бағыттағы функционалды сусынның рецептуралары жасалды. Технологиялық схема 65 °C температурада 30 минутпастерлеу, 37 °C дейін салқындату, 15 % мөлшерінде ашытқы қоспасу, 37–40 °C температурада 6–8 сағат ферментация және кейінгі 4 °C дейін салқындату кезеңдерін қамтиды. Алынған өнім 15 тәулікке дейін тұрақтылығын және микробиологиялық қауіпсіздігін сақтайды. Өндірістік партиялар «Төре» сауда белгісімен шығарылуда. Өнім сапасы мен қауіпсіздік параметрлерін реттейтін СТП КазНАИУ-990240005606-010-2024 стандарты әзірленіп, бекітілді. Жоба нәтижелері бойынша шаруашылықтарға пробиотикалық культураларды және технологиялық параметрлерді қолдану жөнінде әдістемелік ұсынымдар берілді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : На основании анализа предварительных данных и проведенных исследований можно сделать вывод о перспективности разработки продуктов лечебно-профилактического питания на основе кобыльего молока, обладающих иммуномодулирующими свойствами, поскольку данные продукты имеют богатый состав аминокислот и жирных кислот, а также полезными лактобактериями, что является очень ценном для здоровья человека. Технико-экономические показатели проекта также свидетельствуют о его потенциале , и возможности стать успешным на рынке благодаря своей уникальной концепции и качеству продукции

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Алдын ала жасалған деректер мен жүргізілген зерттеулерді талдау негізінде иммуномодуляциялық қасиеттері бар бие сүтіне негізделген емдік-профилактикалық тамақтану өнімдерін әзірлеу перспективасы туралы қорытынды жасауға болады, өйткені бұл өнімдерде аминқышқылдары мен май қышқылдарының, сондай-ақ пайдалы лактобактериялардың бай құрамы бар, бұл адам денсаулығы үшін өте құнды. Жобаның техникалық-экономикалық көрсеткіштері де оның әлеуетін және бірегей тұжырымдамасы мен өнім сапасының арқасында нарықта табысты болу мүмкіндігін көрсетеді

Level of implementation (in Russian) : После достижения поставленной цели проектом будет предложена технология получения нового функционального продукта, который будет иметь потенциал для дальнейшей коммерциализации в стране.

Level of implementation (in Kazakh) : Жобада алға қойған мақсатқа қол жеткізгеннен кейін елде одан әрі коммерцияландыру үшін әлеуеті болатын жаңа функционалдық өнімді алу технологиясы ұсынылады.

Efficiency (in Russian) : Проектом после достижения поставленной цели будет предложен технология получения нового функционального продукта, который в стране будет иметь потенциал для дальнейшей коммерциализации.

Efficiency (in Kazakh) : Жоба аясында қойылған мақсатқа қол жеткізгеннен кейін елде одан әрі коммерцияландыру әлеуеті бар жаңа функционалдық өнімді өндіру технологиясы ұсынылады.

Field of application (in Russian) : Технология продовольственных продуктов, пищевая безопасность и биотехнология

Field of application (in Kazakh) : Азық-түлік өнімдерінің технологиясы, тағамдық қауіпсіздік және биотехнология