Inventory number IRN Number of state registration
0225РК00066 AP19678440-OT-25 0123РК00873
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Заключительный Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 1
International publications: 1 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 2
Number of books Appendicies Sources
1 6 80
Total number of pages Patents Illustrations
146 0 0
Amount of funding Code of the program Table
25002837.62 AP19678440 0
Name of work
Археологический комплекс Кокентау: комплексное исследование памятников историко-культурного наследия
Report title
Type of work Source of funding The product offerred for implementation
Fundamental Другая (укажите)
Report authors
Айтқали Азат , Жунисханов Айдын Сенгалиевич , Каражигитова Асия Ержановна , Асылбеков Калибек Мухаметбекович , Құрманғалиев Арман Қайратұлы , Каримбаева Зулхумар Расулжанқызы , Dupuy Paula ,
0
0
2
0
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Институт археологии имени А.Х.Маргулана" Комитета науки Министерства образования и науки Республики Казахстан
Abbreviated name of the service recipient Институт археологии им. Маргулана
Abstract

Объектом исследования является археологический комплекс Кокентау, расположенный в Абайской области в верховьях Иртыша, включающий памятники от эпохи камня и бронзы до раннего железного века и этнографического времени.

Зерттеу нысаны – Абай облысында, Ертістің жоғарғы ағысында орналасқан Көкентау археологиялық кешені. Ол тас дәуірінен бастап қола және ерте темір дәуірі мен этнографиялық кезеңге дейінгі ескерткіштерді қамтиды.

Комплексное исследование археологического комплекса Кокентау для выявления особенностей культурно-исторического развития региона от эпохи бронзы до раннего железного века, реконструкции палеоэкологических условий и социально-экономических моделей древнего населения на основе междисциплинарных методов анализа археологических, природно-научных и геоинформационных данных.

Жұмыстың мақсаты – археологиялық, жаратылыстану және геоақпараттық деректерді кешенді талдау негізінде Көкентау археологиялық кешенін жан-жақты зерттеу арқылы өңірдің қола дәуірінен ерте темір дәуіріне дейінгі мәдени-тарихи дамуының ерекшеліктерін анықтау, сондай-ақ көне тұрғындардың палеоэкологиялық жағдайлары мен әлеуметтік-экономикалық үлгілерін қалпына келтіру.

В работе применён комплекс междисциплинарных методов, включающий археологические раскопки и разведки, геоинформационное картографирование, анализ спутниковых снимков (Landsat, Sentinel-2), трасологические и технологические исследования артефактов, антропологический анализ костных остатков, палеоботаническое и молекулярное изучение растительных остатков, а также методы радиоуглеродного датирования и цифрового моделирования рельефа.

Жұмыста археологиялық қазба мен барлау, геоақпараттық картографиялау, спутниктік суреттерді (Landsat, Sentinel-2) талдау, артефактілердің трасологиялық және технологиялық зерттеулері, сүйек қалдықтарына антропологиялық талдау, өсімдік қалдықтарын палеоботаникалық және молекулалық зерттеу, сондай-ақ радиокөміртектік мерзімдеу мен бедердің цифрлық үлгілеу әдістерін қамтитын пәнаралық тәсілдер кешені қолданылды.

Впервые на исследуемой территории с применением методов ГИС-моделирования и дистанционного зондирования земли реконструированы природно-климатические условия обитания и факторы локализации поселений. Полученные материалы подтвердили преемственность хозяйственных и культурных традиций от бронзового века к раннему железному веку и этнографической эпохе. Научная новизна работы заключается в комплексном подходе к изучению локального археологического микрорегиона с использованием современных геоинформационных, трасологических, антропологических и палеоэкологических методов анализа.

Зерттеліп отырған аумақта алғаш рет ГИС-модельдеу мен Жерді қашықтан зондтау әдістерін қолдану арқылы табиғи-климаттық жағдайлар мен қоныстардың орналасу факторлары қайта құрылды. Алынған материалдар қола дәуірінен ерте темір дәуіріне және этнографиялық кезеңге дейінгі шаруашылық және мәдени дәстүрлердің сабақтастығын растады. Зерттеу жұмысының ғылыми жаңалығы заманауи геоақпараттық, трасологиялық, антропологиялық және палеоэкологиялық талдау әдістерін пайдалана отырып, жергілікті археологиялық микрорегионды кешенді түрде зерттеуге негізделген.

В процессе реализации проекта проведён комплекс полевых и камеральных исследований, охватывающих территорию археологического комплекса Кокентау. Сформирован свод пространственных, археологических и природно-научных данных. На основе ГИС-моделирования и трёхмерной визуализации реконструированы особенности рельефа и пространственная структура памятников. Созданы цифровые модели артефактов, выполнен их аналитический разбор. Полученные результаты внедрены в научный оборот через публикации в международных изданиях и используются при формировании образовательных и просветительских материалов.

Жоба аясында Көкентау археологиялық кешенін қамтитын далалық және камералдық зерттеулер кешені жүзеге асырылды. Археологиялық, кеңістіктік және жаратылыстану деректері біріктірілді. ГИС-модельдеу мен үш өлшемді визуализация негізінде бедердің ерекшеліктері мен ескерткіштердің кеңістіктік құрылымы қайта қалпына келтірілді. Артефактілердің цифрлық үлгілері жасалып, олардың аналитикалық талдауы жүргізілді. Алынған нәтижелер халықаралық басылымдарда жарияланып, ғылыми айналымға енгізілді және білім беру мен ағартушылық материалдарды әзірлеуде пайдаланылуда.

Результаты проекта внедрены в научно-исследовательскую практику. Полученные данные используются при разработке и корректировке региональных археологических карт, а также при подготовке учебных и методических материалов для вузов. Цифровая база данных памятников и 3D-модели артефактов применяются в научных публикациях, выставочных и просветительских проектах, что способствует дальнейшему развитию междисциплинарных исследований и популяризации культурного наследия региона.

Жобаның нәтижелері ғылыми-зерттеу тәжірибесіне енгізілді. Алынған деректер өңірлік археологиялық карталарды әзірлеу мен толықтыру барысында, сондай-ақ жоғары оқу орындарына арналған оқу және әдістемелік материалдарды дайындауда пайдаланылуда. Ескерткіштердің цифрлық деректер базасы мен артефактілердің 3D үлгілері ғылыми жарияланымдарда, көрмелік және ағартушылық жобаларда қолданылып, пәнаралық зерттеулердің дамуына және өңірдің мәдени мұрасын насихаттауға ықпал етуде.

Реализация проекта обеспечила получение новых комплексных данных о культурно-историческом развитии Прииртышья и позволила восполнить пробелы в изучении археологического наследия региона. Сформированная цифровая база данных памятников и полученные аналитические материалы используются в научных и образовательных целях, а также служат основой для дальнейших междисциплинарных исследований. Применение современных методов – ГИС-моделирования, трасологического и палеоэкологического анализа — повысило достоверность интерпретаций и эффективность научного поиска, обеспечив интеграцию проекта в национальное и международное научное пространство.

Жобаны іске асыру нәтижесінде Ертіс өңірінің мәдени-тарихи дамуы жөнінде жаңа кешенді деректер алынып, аймақтың археологиялық мұрасын зерттеудегі олқылықтар толықтырылды. Құрылған ескерткіштердің цифрлық деректер базасы мен алынған талдамалық материалдар ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдаланылып, әрі қарайғы пәнаралық зерттеулердің негізін құрайды. ГИС-модельдеу, трасологиялық және палеоэкологиялық талдау сияқты заманауи әдістерді қолдану интерпретациялардың дәлдігін арттырып, ғылыми ізденістердің тиімділігін күшейтті, жобаның ұлттық және халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына мүмкіндік берді.

Результаты исследования могут быть использованы в научно-исследовательской и образовательной деятельности, при разработке региональных археологических программ, музейных экспозиций и туристических маршрутов. Полученные материалы применимы в междисциплинарных исследованиях, связанных с реконструкцией историко-культурных процессов и природно-экологических условий, а также могут служить основой для создания образовательных и просветительских проектов, направленных на популяризацию археологического наследия Казахстана.

Зерттеу нәтижелері ғылыми-зерттеу және білім беру қызметінде, өңірлік археологиялық бағдарламаларды, музейлік экспозициялар мен туристік бағыттарды әзірлеу барысында пайдаланылуы мүмкін. Алынған материалдар тарихи-мәдени үдерістер мен табиғи-экологиялық жағдайларды қайта қалпына келтіруге бағытталған пәнаралық зерттеулерде қолдануға жарайды, сондай-ақ Қазақстанның археологиялық мұрасын насихаттауға арналған білім беру және ағартушылық жобаларды әзірлеудің негізі бола алады.

UDC indices
902
International classifier codes
03.41.00;
Readiness of the development for implementation
Key words in Russian
Археология; археологический комплекс; эпоха бронзы; ранний железный век; гунно-сарматский период; датировка; культурная принадлежность;
Key words in Kazakh
Археология; археологиялық кешен; қола дәуірі; ерте темір дәуірі; Ғұнно-сармат кезеңі; мерзімдеу; мәдени қатыстылық;
Head of the organization Оңғар Ақан Кандидат исторических наук / ассоцированный профессор
Head of work Айтқали Азат Phd / ВНС
Native executive in charge