The object of research, development or design (in Russian) : Объект исследования – вакцинные препараты против высокопатогенного гриппа птиц (ВПГП) подтипа H5N8 (клайд 2.3.4.4b), созданные на основе рекомбинантного вирусного штамма IDCDC-RG71A, полученного методом обратной генетики, а также их нано- и адъювантные формы, предназначенные для парентерального и интраназального введения.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны – кері генетика әдісімен алынған рекомбинантты IDCDC-RG71A вирус штаммы негізінде жасалған жоғары патогенді құс тұмауына (ЖПҚТ) қарсы H5N8 (2.3.4.4b клайды) субтипіндегі вакцина препараттары, сондай-ақ парентералды және интраназальды енгізуге арналған олардың нано- және адъювантты формуляциялары.

Aim of work (in Russian) : Цель работы – разработка и оценка иммуногенности, безопасности и эффективности экспериментальных вакцинных форм против ВПГП, определение оптимальных схем иммунизации и условий хранения, а также подготовка вакцины к коммерциализации.

Aim of work (in Kazakh) : Жұмыстың мақсаты – ЖПҚТ-ға қарсы эксперименттік вакциналардың иммуногендігін, қауіпсіздігін және тиімділігін бағалау, оңтайлы иммундау схемалары мен сақтау шарттарын анықтау, сондай-ақ вакцинаны коммерцияландыруға дайындау.

Методы исследования (на русском) : Методология проведения работы. Применялись серологические методы, вирусологические исследования, контрольное заражение, гистопатология, а также определение стабильности препарата при различных температурных режимах хранения.

Методы исследования (на казахском) : Ғылыми жұмыстың әдістемесі. Серологиялық әдістер, вирусологиялық зерттеулер, бақылау жұқтыру, гистопатологиялық талдау және вакцинаның әртүрлі температуралық сақтау режимдеріндегі тұрақтылығын анықтау тәсілдері қолданылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Результаты работы и их новизна. Проведен сравнительный анализ коммерческих вакцин против ВПГП H5Nx, применяемых в Казахстане и странах ЕАЭС. Установлено, что они обеспечивают различную защиту от заражения и гибели птиц, но не предотвращают вирусовыделение, что подчеркивает необходимость создания более эффективных отечественных вакцин. Проведено «proof of concept» исследование интраназальной нановакцины против ВПГП подтипа H5N8 (клайд 2.3.4.4b), созданной методом обратной генетики. Нановакцина не обеспечила достаточной протективной эффективности и не предотвратила вирусовыделение у инфицированных птиц. В связи с этим была разработана альтернативная инактивированная эмульгированная вакцина на основе того же рекомбинантного штамма с адъювантом Montanide ISA 78 VG, которая продемонстрировала высокую иммуногенность, полную защиту при заражении и предотвращение вирусной передачи. Подтверждены стабильность и длительность иммунитета (до 12 мес) при хранении вакцины 24 мес при 4 °C. Подготовлены нормативные документы, подтверждающие ее готовность к коммерциализации.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жұмыстың нәтижелері мен жаңалығы. Қазақстан мен ЕАЭО елдерінде қолданылатын ЖПҚТ H5Nx-ке қарсы коммерциялық вакциналардың салыстырмалы талдауы жүргізілді. Қолданыстағы вакциналар құстарды жұқтыру мен өлімнен әртүрлі деңгейде қорғайтыны, бірақ вирус таралуының алдын алмайтыны анықталды, бұл тиімдірек отандық вакциналарды әзірлеудің қажеттілігін көрсетеді. Кері генетика әдісімен жасалған H5N8 (2.3.4.4b клайды) интраназальды нановакцинаның «proof of concept» зерттеуі жүргізілді. Нановакцина жеткілікті қорғаныс тиімділігін қамтамасыз етпеді және жұқтырылған құстарда вирус таралуының алдын алмады. Осыған байланысты сол рекомбинантты штамм негізінде Montanide ISA 78 VG адъювантын қамтитын баламалы инактивтелген эмульгирленген вакцина әзірленіп, ол жоғары иммуногендік, жұқтырған кезде толық қорғау және вирус берілуін болдырмау қасиеттерін көрсетті. Вакцинаның тұрақтылығы және иммунитеттің ұзақтығы (12 айға дейін) 4°C-та 24 ай сақталғаны дәлелденді. Коммерцияландыруға дайындықты растайтын нормативтік құжаттар әзірленді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Результаты исследований предназначены для использования в ветеринарной практике, в системе эпизоотического мониторинга и вакцинации птицы на птицефабриках Республики Казахстан и стран, эндемичных по вирусам гриппа птиц клайда 2.3.4.4b.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері Қазақстан Республикасының және H5Nx (2.3.4.4b клайды) вирусымен эндемиялық елдердің құс фабрикаларында эпизоотологиялық мониторинг және құстарды вакцинациялау жүйесінде ветеринариялық тәжірибеде пайдалануға арналған.

Level of implementation (in Russian) : Внедрение результатов на данном этапе не предполагается.

Level of implementation (in Kazakh) : Бұл кезеңде нәтижелерді енгізу көзделмеген.

Efficiency (in Russian) : Эффективность проекта заключается в создании отечественной инактивированной эмульгированной вакцины против высокопатогенного гриппа птиц H5N8, доказавшей высокую иммуногенность, полную протективную эффективность и готовность к промышленной коммерциализации.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның тиімділігі жоғары иммуногендік қасиеті мен толық қорғаныштық тиімділігі дәлелденген, өнеркәсіптік өндіріске және коммерцияландыруға дайын жоғары патогенді H5N8 құс тұмауына қарсы отандық инактивтелген эмульгирленген вакцинаны жасау болып табылады.

Field of application (in Russian) : Область применения результатов – вакцинология.

Field of application (in Kazakh) : Қолдану салалары – вакцинология.