The object of research, development or design (in Russian) : Проект направлен на исследование изменений гравитационного поля, обусловленных геодинамическими процессами в сейсмоактивных регионах Казахстана.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Жоба Қазақстанның сейсмикалық белсенді өңірлеріндегі геодинамикалық үдерістермен шартталған гравитациялық өрістің өзгерістерін зерттеуге бағытталған.

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является изучение взаимосвязи между изменениями гравитационного поля и геодинамическими процессами в сейсмоактивных регионах Казахстана для выявления закономерностей перераспределения массы в литосфере, что станет основой для последующих исследований по прогнозированию сейсмической активности.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – Қазақстанның сейсмикалық белсенді өңірлеріндегі гравитациялық өрістің өзгерістері мен геодинамикалық үдерістердің өзара байланысын зерттеу арқылы литосферадағы массаның қайта таралу заңдылықтарын айқындау, бұл кейінгі сейсмикалық белсенділікті болжауға бағытталған зерттеулерге негіз болады.

Методы исследования (на русском) : В рамках проекта планируются описательные, корреляционные и экспериментальные методы исследования. Описательный этап включает систематизацию данных о гравитационных изменениях и деформациях земной коры, а также создание карт изменений. Корреляционные исследования направлены на анализ взаимосвязи между гравитационными аномалиями, деформациями и сейсмическими событиями. Экспериментальные исследования включают тестирование гипотез о возможности прогнозирования землетрясений через временные ряды гравитационных аномалий и смещений земной коры для землетрясений различной магнитуды и глубины.

Методы исследования (на казахском) : Жоба аясында сипаттамалық, корреляциялық және эксперименттік зерттеу әдістерін қолдану жоспарлануда. Сипаттамалық кезең гравитациялық өзгерістер мен жер қыртысы деформациялары жөніндегі деректерді жүйелеуді, сондай-ақ өзгерістер карталарын құруды қамтиды. Корреляциялық зерттеулер гравитациялық аномалиялар, деформациялар және сейсмикалық оқиғалар арасындағы өзара байланысты талдауға бағытталған. Эксперименттік зерттеулер әртүрлі магнитудасы мен ошақ тереңдігі бар жер сілкіністері үшін гравитациялық аномалиялар мен жер қыртысы қорғалысының уақыттық қатарлары арқылы жер сілкіністерін болжау мүмкіндігі жөніндегі гипотезаларды сынауды қамтиды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Научная новизна проекта заключается в применении данных спутниковой гравиметрии (GRACE, GRACE Follow-On, GOCE) для анализа перераспределения массы в литосфере сейсмоактивных регионов Казахстана. Это исследование является первым в своём роде в Центральной Азии, где подобные методы ранее не использовались для изучения изменений гравитационного поля, связанных с тектонической активностью. Интеграция спутниковых данных с наземными измерениями (ГНСС, InSAR) и данными о локальных землетрясениях создаст уникальную методологическую основу для выявления пространственно-временных закономерностей, недоступных при использовании только традиционных методов.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жобаның ғылыми жаңашылдығы Қазақстанның сейсмикалық белсенді өңірлеріндегі литосферадағы массаның қайта таралуын талдау үшін жерсеріктік гравиметрия деректерін (GRACE, GRACE Follow-On, GOCE) қолдануда жатыр. Бұл зерттеу Орталық Азияда алғаш рет жүзеге асырылып отыр, өйткені бұған дейін мұндай әдістер тектоникалық белсенділікпен байланысты гравитациялық өріс өзгерістерін зерттеу үшін қолданылмаған. Жерсеріктік деректерді жерүсті өлшеулерімен (ГНСС, InSAR) және жергілікті жер сілкіністері туралы мәліметтермен интеграциялау тек дәстүрлі әдістерді қолданған кезде айқындауға болмайтын кеңістіктік-уақыттық заңдылықтарды анықтауға мүмкіндік беретін бірегей әдістемелік негіз қалыптастырады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Повышение уровня безопасности населения за счет более точного прогнозирования и мониторинга сейсмических событий. Снижение экономических потерь от разрушений, вызванных землетрясениями, за счет раннего выявления опасных зон. Улучшение мониторинга изменения земной поверхности, связанного с природными и антропогенными факторами, что способствует устойчивому развитию региона. Внедрение современных методов анализа спутниковых данных способствует развитию национальной научной базы и технологий. Полученные результаты могут быть использованы в других регионах и проектах, увеличивая их научную и прикладную ценность.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Сейсмикалық оқиғаларды неғұрлым дәл болжау және мониторингілеу есебінен халықтың қауіпсіздік деңгейін арттыру. Жер сілкіністері салдарынан болатын қираулардан туындайтын экономикалық шығындарды қауіпті аймақтарды ерте айқындау арқылы азайту. Табиғи және антропогендік факторлармен байланысты жер беті өзгерістерінің мониторингін жақсарту, бұл өңірдің тұрақты дамуына жәрдемдеседі. Жерсеріктік деректерді талдаудың заманауи әдістерін енгізу ұлттық ғылыми база мен технологиялардың дамуына ықпал етеді. Алынған нәтижелер басқа өңірлерде және жобаларда пайдаланылып, олардың ғылыми және қолданбалы құндылығын арттыра алады.

Level of implementation (in Russian) : Разработанные модели и методики могут быть использованы в рамках национальных и международных программ по мониторингу геодинамической активности и снижению рисков природных катастроф.

Level of implementation (in Kazakh) : Әзірленген модельдер мен әдістемелер геодинамикалық белсенділікті мониторингілеу және табиғи апаттар қаупін төмендету жөніндегі ұлттық және халықаралық бағдарламалар аясында пайдаланылуы мүмкін.

Efficiency (in Russian) : Проект внесет вклад в развитие геофизики и геодезии, расширив возможности анализа гравитационного поля и локальных деформаций. Развитие методов интеграции спутниковых данных и их применения для решения междисциплинарных задач, таких как мониторинг сейсмоактивных зон, оценка рисков и управление природными ресурсами.

Efficiency (in Kazakh) : Жоба гравитациялық өрісті және жер қыртысының жергілікті деформацияларын талдаудың мүмкіндіктерін кеңейту арқылы геофизика мен геодезияның дамуына үлес қосады. Жерсеріктік деректерді интеграциялау әдістерін дамыту және оларды сейсмикалық белсенді аймақтарды мониторингілеу, тәуекелдерді бағалау және табиғи ресурстарды басқару сияқты пәнаралық міндеттерді шешуге қолдану қарастырылған.

Field of application (in Russian) : Сейсмология и геодинамика: Использование разработанных моделей для изучения тектонических процессов и прогнозирования сейсмической активности. Целевые потребители — научно-исследовательские институты, геофизические обсерватории и организации, занимающиеся мониторингом природных катастроф. Геодезия и картография: Применение высокоточных данных для уточнения геодезических параметров и картографических моделей. Целевые потребители — геодезические службы, а также организации, занимающиеся проектированием инфраструктуры. Экология и природопользование: Анализ изменений земной поверхности для мониторинга последствий антропогенных и природных процессов. Целевые потребители — экологические агентства и органы государственного регулирования.

Field of application (in Kazakh) : Сейсмология және геодинамика: Әзірленген модельдерді тектоникалық үдерістерді зерттеу және сейсмикалық белсенділікті болжау үшін пайдалану. Нысаналы тұтынушылар – ғылыми-зерттеу институттары, геофизикалық обсерваториялар және табиғи апаттарды мониторингілеумен айналысатын ұйымдар. Геодезия және картография: Геодезиялық параметрлер мен картографиялық модельдерді нақтылау үшін жоғары дәлдікті деректерді қолдану. Нысаналы тұтынушылар – геодезиялық қызметтер, сондай-ақ инфрақұрылымды жобалаумен айналысатын ұйымдар. Экология және табиғат пайдалану: Антропогендік және табиғи үдерістердің салдарын мониторингілеу мақсатында жер беті өзгерістерін талдау. Нысаналы тұтынушылар – экологиялық агенттіктер мен мемлекеттік реттеу органдары.