The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования являются: возбудители тенидозов, дикие плотоядные (волк, лиса, корсак), сельскохозяйственные животные (КРС, МРС), зайцы, сурки, птицы, ДНК паразитов, нуклеотидные последовательности.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу объектілері: тениоз қоздырғыштары , жабайы жыртқыштар (қасқыр, түлкі, қарсақ түлкі), ауылшаруашылық жануарлары (ірі қара, ұсақ мал), қояндар, суырлар, құстар, паразиттік ДНҚ, нуклеотидтер тізбегі.

Aim of work (in Russian) : Цель работы – определены генетические принадлежности различных видов возбудителей Taenia spp. и Mesocestoides spp. циркулирующих на территории центрального и северного Казахстана с использованием биоинформационных технологий и методов молекулярной генетики.

Aim of work (in Kazakh) : Жұмыстың мақсаты – биоинформатика технологиялары мен молекулярлық-генетикалық әдістерді қолдану арқылы орталық және солтүстік Қазақстан аумағында таралатын Taenia spp және Mesocestoides spp қоздырғыштарының әртүрлі түрлерінің генетикалық тиістілігін анықтау болды.

Методы исследования (на русском) : Методы исследований – паразитологические, статистические, биотехнологические, биоинформатические, молекулярно-генетические методы исследования.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу әдістері – паразитологиялық, статистикалық, биотехнологиялық, биоинформатикалық, молекулалық-генетикалық зерттеу әдістері.

Obtained results and novelty (in Russian) : Новизна состоит в том, что в Казахстане впервые проведена генетическая идентификация различных видов Taenia spp. и Mesocestoides spp. у диких псовых (волк, лиса, корсак) и основных звеньев их пищевой цепи. В ходе исследований в северном и центральном регионах страны собран биоматериал от промежуточных и окончательных хозяев, определены показатели инвазии, сформированы паразитологическая и ДНК-коллекции, проведены морфологическая идентификация и секвенирование. Установлены основные виды возбудителей тениидозов и показаны пути их передачи, включая циркуляцию между природными резервуарами и сельскохозяйственными животными.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жаңалығы – Қазақстанда алғаш рет жабайы жыртқыштарда (қасқыр, түлкі, қарсақ түлкі) және олардың қоректік тізбегінің негізгі буындарында кездесетін Taenia spp және Mesocestoides spp әртүрлі түрлерін генетикалық сәйкестендіру жүргізілді. Еліміздің солтүстік және орталық аймақтарында жүргізілген зерттеулер барысында аралық және түпкілікті иелерінен биоматериал жиналды, инвазия көрсеткіштері анықталды, паразитологиялық және ДНҚ жинақтары құрастырылды, морфологиялық сәйкестендіру және секвенирлеу жұмыстары жүргізілді. Тениидоз қоздыратын негізгі түрлер анықталып, олардың таралу жолдары, оның ішінде табиғи су қоймалары мен ауыл шаруашылығы жануарлары арасындағы айналымы көрсетілді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основные биотехнологические показатели: отработка протоколов выделения ДНК, постановки ПЦР, секвенирование, биоинформатический анализ.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Негізгі биотехнологиялық көрсеткіштер: ДНҚ экстракциясының хаттамаларын жасау, ПТР, секвенирлеу, биоинформатикалық талдау.

Level of implementation (in Russian) : Степень внедрения – отработаны протокола выделения ДНК, постановки ПЦР, секвенирования маркерных генов возбудителей цестодозов, показаны основные пути трансмиссии возбудителей цестодозов в Казахстане.

Level of implementation (in Kazakh) : Жүзеге асыру деңгейі – ДНҚ экстракциясы, ПТР және цестодоз қоздырғыштарының маркер гендерін секвенирлеу хаттамалары әзірленді, Қазақстанда цестодоз қоздырғыштарының негізгі берілу жолдары көрсетілді.

Efficiency (in Russian) : Прогнозные предложения о развитии объекта исследования – информация, полученная о видовой принадлежности и трансмиссии возбудителей цестодозов, будет применяться для мониторинга и профилактики паразитарной инфекции в Казахстане.

Efficiency (in Kazakh) : Зерттеу объектісін әзірлеу бойынша болжамды ұсыныстар – цестодоздар қоздырғыштарының түрге жататындығы және берілуі туралы алынған ақпарат Қазақстандағы паразиттік инфекциялардың мониторингі мен алдын алу үшін пайдаланылатын болады.

Field of application (in Russian) : Область применения – государственные и частные ветеринарные и медицинские учреждения, занимающиеся проблематикой тениидозов, а также научно-исследовательские учреждения страны.

Field of application (in Kazakh) : Қолдану аясы – тениоз проблемасымен айналысатын мемлекеттік және жеке ветеринариялық және медициналық мекемелер, сондай-ақ еліміздің ғылыми-зерттеу мекемелері.