The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования в проекте является система магистральных газопроводов Республики Казахстан

The object of research, development or design (in Kazakh) : Жобадағы зерттеу объектісі Қазақстан Республикасының магистральдық газ құбырлары жүйесі болып табылады

Aim of work (in Russian) : Создание системы мониторинга и контроля магистральных газопроводов в Казахстане, которая позволит своевременно выявлять участки трубопроводов с повышенным риском коррозионного разрушения, а также оптимизировать плановые ремонтные работы.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстанда магистральдық газ құбырларын мониторингтеу және бақылау тәсілдерін құру, бұл коррозиялық бұзылу қаупі жоғары құбырлардың учаскелерін уақтылы анықтауға, сондай-ақ жоспарлы жөндеу жұмыстарын оңтайландыруға мүмкіндік береді.

Методы исследования (на русском) : В рамках проекта использован комплекс расчётно-аналитических, экспериментальных и моделирующих методов, направленных на всестороннюю оценку состояния металла магистральных трубопроводов и процессов его деградации. Проведены механические испытания, химический и металлографический анализ образцов труб, бывших в эксплуатации, определены прочностные, пластические и структурные характеристики стали.

Методы исследования (на казахском) : Жоба аясында магистральдық құбырлардың металының жағдайын және оның деградация процестерін жан-жақты бағалауға бағытталған есептік-талдамалық, эксперименттік және модельдеу әдістерінің кешені қолданылды. Пайдаланылған құбыр үлгілеріне механикалық сынақтар, химиялық және металлографиялық талдау жүргізіліп, болаттың беріктік, пластикалық және құрылымдық сипаттамалары анықталды.

Obtained results and novelty (in Russian) : В рамках проекта выполнен комплекс расчётно-аналитических и моделирующих исследований, направленных на оценку состояния металла магистральных трубопроводов и процессов его деградации. Проведены лабораторные и металлографические исследования образцов труб стали 17Г1С, построена математическая модель развития коррозионной нагрузки с учётом эксплуатационных и диагностических данных. Разработано и зарегистрировано программное обеспечение GasPipelineInsight (Авторское свидетельство № 53714 от 21.01.2025 г.), предназначенное для анализа данных внутритрубной дефектоскопии и прогнозирования остаточного ресурса газопроводов. Научная новизна проекта состоит в создании комплексного подхода к оценке остаточного ресурса магистральных газопроводов, объединяющего математическое моделирование, методы машинного обучения и реальные диагностические данные для повышения точности прогнозирования и оценки долговечности трубопроводных систем.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жоба аясында магистральдық құбырлардың металының жай-күйін және оның деградация процестерін бағалауға бағытталған есептік-талдамалық және модельдеу зерттеулерінің кешені орындалды. Пайдалануда болған 17Г1С маркалы болат құбыр үлгілеріне зертханалық және металлографиялық зерттеулер жүргізіліп, олардың құрылымдық, фазалық және беріктік сипаттамалары анықталды. Пайдалану және диагностикалық деректерді ескере отырып, коррозиялық жүктеменің дамуын сипаттайтын математикалық модель құрылды, бұл құбырлардың қалдық ресурсын болжаудың дәлдігін арттыруға мүмкіндік берді. GasPipelineInsight бағдарламалық қамтамасыз етуі әзірленіп, тіркелді (Авторлық куәлік № 53714, 21.01.2025 ж.), ол құбырішілік ақау анықтау деректерін талдау мен магистральдық газқұбырларының қалдық ресурсын болжауға арналған. Жобаның ғылыми жаңалығы магистральдық газқұбырларының қалдық ресурсын бағалаудың кешенді тәсілін әзірлеуден тұрады, ол математикалық модельдеу, машиналық оқыту әдістері және нақты диагностикалық деректерді біріктіре отырып, болжаудың дәлдігін және құбыржүйелердің ұзақмерзімділігін арттыруға мүмкіндік береді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основные конструктивные показатели включают длину контролируемых участков и использование различных типов стали, а также регулярность и чувствительность мониторинга. Экономические показатели проекта предполагают снижение затрат на ремонт, предотвращение аварий и экологических последствий, а также продление срока эксплуатации трубопроводов. Система мониторинга улучшит эффективность работы газопроводов, снизит эксплуатационные риски и обеспечит долгосрочную экономию на внеплановых ремонтах.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Негізгі конструктивтік көрсеткіштерге бақылауға алынған учаскелердің ұзындығы мен болаттың әртүрлі түрлерін пайдалану, сондай-ақ мониторингтің жүйелілігі мен сезімталдығы жатады. Жобаның экономикалық көрсеткіштері жөндеу шығындарын азайтуды, апаттар мен экологиялық зардаптардың алдын алуды, сондай-ақ құбырлардың пайдалану мерзімін ұзартуды көздейді. Мониторинг жүйесі газқұбырларының жұмыс тиімділігін арттырып, пайдалану тәуекелдерін төмендетеді және жоспардан тыс жөндеу жұмыстарына кететін шығындарды ұзақ мерзімді үнемдеуді қамтамасыз етеді.

Level of implementation (in Russian) : Результаты проекта имеют практическую и научно-техническую значимость, подтверждённую разработкой и регистрацией программного обеспечения GasPipelineInsight, на которое получено Авторское свидетельство № 53714 от 21 января 2025 года. Программа создана специально для условий эксплуатации магистральных газопроводов Казахстана и используется для анализа данных внутритрубной дефектоскопии, оценки коррозионных процессов и прогнозирования остаточного ресурса труб. На текущем этапе GasPipelineInsight функционирует как аналитическая платформа, включающая в себя данные внутритрубной диагностики и эксплуатационных параметров газопроводов АО «QazaqGaz». Проведённые лабораторные и металлографические исследования образцов труб, бывших в эксплуатации, позволили уточнить параметры прочности и коррозионной стойкости металла. Полученные результаты будут интегрированы в обновлённую версию программного обеспечения, что обеспечит повышение точности моделирования и прогнозирования технического состояния трубопроводов.

Level of implementation (in Kazakh) : Жоба нәтижелері 2025 жылғы 21 қаңтарда берілген № 53714 Авторлық куәлікпен тіркелген және GasPipelineInsight бағдарламалық қамтамасыз етуін әзірлеу арқылы өзінің практикалық және ғылыми-техникалық маңыздылығын дәлелдеді. Бағдарлама Қазақстандағы магистральдық газқұбырларының пайдалану жағдайларына арнайы бейімделген және ол құбырішілік ақау анықтау деректерін талдау, коррозиялық процестерді бағалау және құбырлардың қалдық ресурсын болжау үшін қолданылады. Қазіргі кезеңде GasPipelineInsight талдамалық платформа ретінде жұмыс істейді, оған «QazaqGaz» АҚ магистральдық газқұбырларының құбырішілік диагностика және пайдалану параметрлері енгізілген. Пайдалануда болған құбыр үлгілеріне жүргізілген зертханалық және металлографиялық зерттеулер болаттың беріктік және коррозияға төзімділік параметрлерін нақтылауға мүмкіндік берді. Алынған нәтижелер бағдарламалық қамтамасыз етудің жаңартылған нұсқасына енгізіліп, құбырлардың техникалық жай-күйін модельдеу мен болжаудың дәлдігін арттыруға мүмкіндік береді.

Efficiency (in Russian) : Эффективность проекта заключается в снижении рисков аварий, увеличении срока службы трубопроводов и снижении затрат на ремонты благодаря внедрению системы мониторинга и прогнозирования. Это обеспечит бесперебойные поставки газа, снизит экологические риски и улучшит безопасность. Проект также поспособствует модернизации газовой отрасли Казахстана, повышая ее конкурентоспособность и создавая условия для дальнейших инноваций.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның тиімділігі-апаттар қаупін азайту, құбырлардың қызмет ету мерзімін ұзарту және мониторинг пен болжау жүйесін енгізу арқылы жөндеу шығындарын азайту. Бұл газдың үздіксіз жеткізілуін қамтамасыз етеді, экологиялық тәуекелдерді азайтады және қауіпсіздікті жақсартады. Жоба сондай-ақ Қазақстанның газ саласын жаңғыртуға, оның бәсекеге қабілеттілігін арттыруға және одан әрі инновациялар үшін жағдай жасауға ықпал етеді.

Field of application (in Russian) : Проект улучшает мониторинг, анализ и прогнозирование состояния магистральных газопроводов, помогает планировать ремонты и оценивать коррозионное состояние труб. Разработанные модели и ПО способствуют предотвращению коррозии, повышению экологической безопасности и снижению рисков аварий.

Field of application (in Kazakh) : Жоба магистральдық газ құбырларының жағдайын бақылауды, талдауды және болжауды жақсартады, жөндеуді жоспарлауға және құбырлардың коррозиялық күйін бағалауға көмектеседі. Әзірленген модельдер мен бағдарламалық жасақтама коррозияның алдын алуға, экологиялық қауіпсіздікті арттыруға және апаттар қаупін азайтуға ықпал етеді.