The object of research, development or design (in Russian) : сульфидные мономинералы, потенциалы, флотореагент.

The object of research, development or design (in Kazakh) : сульфидті мономинералдар, потенциалдар, флотореагенттер.

Aim of work (in Russian) : Исследование эффективности и селективности комбинированных серосодержащих собирателей, полученных из нефти и нефтяных отходов, в сравнении с традиционными флотореагентами, при флотации сульфидных мономинералов (халькопирита, галенита, пирита и сфалерита) и упорных сульфидных руд.

Aim of work (in Kazakh) : Қиынбайытылатын сульфидті кендер және сульфидті мономинералдардың (халькопирит, галенит, пирит пен сфалерит) флотациясына мұнай және мұнай қалдықтарынан алынған комбинирленген күкіртқұрамды жинағыштарды, дәстүрлі флотореагентермен салыстырғандағы зертеудің таңдамалылығы мен тиімділігін анықтау.

Методы исследования (на русском) : Изменение электрокинетического и окислительно-восстановительного потенциалов, поверхностного натяжения, краевого угола смачиваемости, флотируемость сульфидных мономинералов.

Методы исследования (на казахском) : Сульфидті мономинералдардың флотациясы, беттік керілу, шеттік сулану бұрышы, электрокинетикалық және тотығу-тотықсыздану көрсеткіштерінің өзгеруі.

Obtained results and novelty (in Russian) : Изучались трехкомпонентная смесь нефть после 1-й и 2-й стадий очистки (НП1СО, НП2СО): БКС: аэрофлота - 1:1:0,5; 1:1:0,67; 1:1:1. При использовании смеси трех компонентов НП2СО:БКс:БТФ наблюдалось увеличение краевых углов смачивания, особенно в соотношении 1:1:1, CuFeS2 99,35°; PbS 81,33°; FeS2 103,03° и ZnS 72,39°. Изучена зависимость дзета-потенциала мономинералов от pH среды при использовании трёхкомпонентных смесей. Наибольшее отрицательное значение наблюдается при соотношении серосодержащего реагента 1:1:1, особенно при рН 9 CuFeS2 – 35 мВ, FeS2 – 36 мВ и PbS – 40 мВ. Также была изучена динамика изменения ОВП сульфидных мономинералов во времени. Для CuFeS2при новой комбинации [НП2СО]:[БКс]:[БТФ] = 1:1:1- 365 мВ возросло до 398 мВ, FeS2 - от 385 до 420 мВ, ZnS - от 380 до 470 мВ, PbS - с 400 до 485 мВ. При использовании БКс поверхностное натяжение сохранялось на относительно высоком уровне: исходное значение составляло 72 мН/м, а при повышении концентрации снижалось до 32–38 мН/м. ([НП2СО]:[БКс]:[БТФ] = 1:1:0,5; 1:1:0,67; 1:1:1) показали явное преимущество. Новые серосодержащие собиратели снижают поверхностное натяжение на 4–7 мН/м по сравнению с БКс. Смесь [НП2СО]:[БКК]:[БТФ] = 1:1:1 является наиболее эффективным собирателем. В этом случае извлечение CuFeS2 составило – 76,23 %, PbS – 71,01 %, FeS2 – 74,23 %, ZnS – 66,87 %. Таким образом, комплексная смесь показала на 5–7 % более высокие результаты по сравнению с БКс.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Үш компонентті жүйедегі, тазартудың 1-ші және 2-ші сатысынан кейінгі мұнай; (Т1СКМ, Т2СКМ): БКС: аэрофлота - 1:1:0,5; 1:1:0,67; 1:1:1 қатынастары зерттелінді. Үш компоненттің қоспасын әсіресе, Т2СКМ:БКс:БТФ-1:1:1 қолданғанда сулану бұрыштарының өсуі байқалды: CuFeS2 99,35°; PbS 81,33°; FeS2 103,03° және ZnS 72,39°. Уақыт өте келе сульфидті мономинералдардың ТТП өзгеру динамикасы да зерттелді. Анағұрлым теріс мәндер, күкіртқұрамды реагенттердің 1:1:1 қатынасында алынды, әсіресе рН 9 CuFeS2 – 35 мВ, FeS2 – 36 мВ және PbS – 40 мВ. Сондай-ақ, сульфидті мономинералдардың ТТП өзгеру динамикасының әртүрлі уақыты зерттелінді. Жаңа композициямен [Т2СКМ]:[БКс]:[БТФ] = 1:1:1-да, CuFeS2 - 365 мВ-тан 398 мВ, FeS2 - 385 тен 420 мВ, ZnS - 380 нен 470 мВ, PbS - 400 ден 485 мВ-қа дейін өсті. БКс қолданғандағы беттік керілу салыстырмалы түрде жоғары деңгейде сақталды: бастапқы мәні 72 мН / м, ал концентрацияның жоғарылауымен 32-38 мН/м төмендеді. [Т2СКМ]:[БКс]:[БТФ] = 1:1:0,5; 1:1:0,67; 1:1:1 айқын артықшылықты көрсетті. Жаңа күкіртқұрамды жинағыштар беттік керілуді БКс-мен салыстырғанда 4-7 мН/м-ге төмендетеді.(Т2СКМ:БКс:БТФ) = 1:1:1 қоспасы ең тиімді жинағыш болып табылды. Бұл жағдайда шығымдары CuFeS2 – 76,23 %, PbS – 71,01 %, FeS2 – 74,23 %, ZnS – 66,87 % болды. Осылайша, күрделі қоспа дәстүрлі жинағышқа қарағанда 5–7%-ға жоғары нәтиже көрсетті.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основные конструктивные и технико-экономические показатели исследования свидетельствуют о высокой эффективности новых серосодержащих собирателей по сравнению с традиционным бутиловым ксантогенатом. Полученные результаты доказывают, что новые серосодержащие собиратели обладают повышенной интерфейсной активностью, способностью усиливать гидрофобизацию поверхности и обеспечивать более стабильные электрохимические характеристики. В совокупности это повышает селективность и эффективность процесса флотации, снижает расход реагентов и обеспечивает заметный технико-экономический эффект за счет увеличения выхода целевых компонентов.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Зерттеудің негізгі конструкторлық және техникалық-экономикалық көрсеткіштері, дәстүрлі бутилксантогенатымен салыстыра отырып, күкіртқұрамды жаңа жинағыштардың жоғары тиімділігін көрсетеді. Бұл өз кезегінде флотация үрдісінің тиімділігі мен таңдамалылығын жоғарылата отырып, реагенттердің шығымын төмендетеді және пайдалы компоненттердің шығымын ұлғайту арқылы техникалы-экономикалық тиімділікті қамтамасыз етеді.

Level of implementation (in Russian) : Проведенные исследования носят прикладной характер и находятся на стадии лабораторных испытаний. Полученные результаты подтверждают перспективность использования серосодержащих реагентных композиций в сравнении с традиционными собирателями, однако их промышленное внедрение пока не осуществлено. На данном этапе степень внедрения оценивается как прикладное исследование с потенциалом перехода к опытно-промышленным испытаниям.

Level of implementation (in Kazakh) : Жүргізілген зерттеулер қолданбалы сипатта жасалынған және зертханалық тәжірибелер сынақталу сатысында. Алынған нәтижелер, дәстүрлі жинағыштармен салыстырғанда күкіртқұрамды реагенттердің композицияларын қолдану мүмкіндігін растайды, бірақ оларды өнеркәсіптік енгізуге әлі қол жеткізілген жоқ. Бұл кезеңде енгізу деңгейі тәжірибелік өнеркәсіптік тестілеуге көшу мүмкіндігі бар қолданбалы зерттеулер ретінде бағаланады.

Efficiency (in Russian) : Проведенные исследования показали, что использование новых серосодержащих собирателей обеспечивает более высокую эффективность по сравнению с традиционным бутиловым ксантогенатом. На уровне лабораторных экспериментов установлено, что новые реагентные комбинации способствуют снижению поверхностного натяжения до 25–28 мН/м против 32–38 мН/м у БКс, что свидетельствует о более высокой интерфейсной активности. Измерения электрокинетического потенциала и окислительно-восстановительного потенциала показали, что новые системы обеспечивают более стабильное изменение заряда и более устойчивое протекание процессов на поверхности минералов. Флотационные испытания подтвердили их преимущество: извлечение халькопирита, галенита, пирита и сфалерита увеличилось на 5–7 % по сравнению с традиционным реагентом. Это свидетельствует о повышении селективности и производительности процесса обогащения. Таким образом, новые серосодержащие собиратели могут рассматриваться как перспективная альтернатива традиционным реагентам, обеспечивающая рост эффективности и снижение расхода реагентов при флотации сульфидных минералов.

Efficiency (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, бутилксантогенатпен салыстырғанда жаңа күкіртқұрамды жинағыштарды қолдану анағұрлым жоғары тиімділікті қамтамасыз етеді. Зертханалық тәжірибелермен, БКс-та 32-38 мН/м-ге қарағанда, жаңа реагенттердің комбинациялары беттік керілуді 25–28 мН/м дейін төмендететіні көрсетілді, яғни фазааралық белсенділіктің жоғарлайтындығы бекітілді. Электрокинетикалық және тотығу-тотықсыздану потенциалдарының өлшемдерімен, жаңа жүйелік реагенттер, зарядтың анағұрлым тұрақты өтуін және минералдық бетінде үрдістердің тұрақты жүруін қамтамасыз ететіндігі көрсетілді. Флотациялық тәжірибелермен дәстүрлі реагенттермен салыстырғанда, олардың артықшылығы бекітілді: халькопирит, галенит, пирит, және сфалериттің бөліп алу дәрежесін 5-7% жоғарлатады. Бұл байыту үрдісінің өнімділігі мен таңдамалылығының жоғарылағанын көрсетеді. Осылайша, жаңа күкіртқұрамды жинағыштарды дәстүрлі реагенттердің баламасы ретінде қарастыруға болады, демек сульфидті минералдарды флотациялауда реагенттің шығынын азайта отырып тиімділікті жоғарылатады.

Field of application (in Russian) : Обогащение полезных ископаемых.

Field of application (in Kazakh) : Пайдалы қазбаларды байыту.