The object of research, development or design (in Russian) : природный бентонит Таганского месторождения (ВКО, РК).

The object of research, development or design (in Kazakh) : Таган кен орнының табиғи бентониті (ШҚО, ҚР).

Aim of work (in Russian) : создание нового органоминерального композиционного материала с улучшенными конструкционными и эксплуатационными свойствами.

Aim of work (in Kazakh) : жақсартылған құрылымдық және пайдалану қасиеттері бар жаңа органоминералды композициялық материал жасау.

Методы исследования (на русском) : были применены самые современные физико-химические методы - электронная микроскопия, рентгенофазовый анализ, ИК-Фурье спектроскопия, УФ-спектрофотометрия, атомно-адсорбционный анализ, тензиометрия, измерение краевого угла смачивания (ЛК-1), Z-сайзер, ультразвуковой диспергатор, реометры.

Методы исследования (на казахском) : ең заманауи физика-химиялық әдістер қолданылды-электронды микроскопия, рентгендік фазалық талдау, ИҚ-Фурье спектроскопиясы, ультракүлгін спектрофотометрия, атомдық-адсорбциялық талдау, тензиометрия, ылғалдандырудың шет бұрышын өлшеу (ЛК-1), Z-сайзер, ультрадыбыстық диспергатор, реометрлер.

Obtained results and novelty (in Russian) : разработана технология получения наноразмерных частиц глины, использованы подходы «сверху-вниз» и композиционные ПАВ для создания стойкого гидрофобного слоя. Оптимизированы процессы активации и модификации монтмориллонита с получением образцов с высокой удельной поверхностью и сорбционной активностью. Получены материалы с углом смачивания 157–170°, лотус-эффектом и устойчивостью в неполярных средах. Доказана эффективность стабилизации и флокуляции суспензий Na-MMT. Разработаны композиции на основе Na-MMT и коллоидного серебра с контролируемым высвобождением ионов Ag⁺, обладающие антимикробной активностью и биосовместимостью. Создан гидрофобный минеральный наполнитель с улучшенными свойствами, прошедший лабораторные испытания на объектах водоочистки и гидроизоляции. Публикации и охрана интеллектуальной собственности: по итогам проекта опубликовано более 10 научных работ, включая статьи в журналах Scopus и КОКСОН РК, и получен патент РК №10889 на полезную модель (2025 г.). Научная новизна проекта заключается в комплексной модификации монтмориллонита с использованием композиционных ПАВ и полиэлектролитов, что обеспечивает уникальные сорбционные и гидрофобные свойства для различных применений.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : наноөлшемді саз бөлшектерін алу технологиясы әзірленді, тұрақты гидрофобты қабат жасау үшін "жоғарыдан төменге" және композициялық беттік-белсенді заттар қолданылды. Монтмориллонитті белсендіру және модификациялау процестері жоғары меншікті беті мен сорбциялық белсенділігі бар үлгілерді алу арқылы оңтайландырылған. 157-170° ылғалдандыру бұрышы, лотус эффектісі бар және полярсыз орталықта тұрақтылықты материалдар алынды. Na-MMT суспензияларын тұрақтандыру және флокуляциялау тиімділігі дәлелденді. Микробқа қарсы белсенділігі мен биоүйлесімділігі бар Ag⁺ иондарының бақыланатын бөлінуі бар Na-MMT және коллоидты күміске негізделген композициялар әзірленді. Су тазарту және гидрооқшаулау объектілерінде зертханалық сынақтардан өткен, жақсартылған қасиеттері бар гидрофобты минералды толтырғыш жасалды. Жарияланымдар және зияткерлік меншікті қорғау: жоба қорытындысы бойынша Scopus журналдарында және Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым және жоғары білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитеті ұсынылған басылымдарда мақалаларды қоса алғанда, 10-нан астам ғылыми жұмыстар жарияланды. Пайдалы модельге №10889 ҚР патенті алынды (2025 ж.). Жобаның ғылыми жаңалығы монтмориллонитті композициялық беттік белсенді заттар мен полиэлектролиттерді қолдана отырып кешенді модификациялауда жатыр, бұл әртүрлі қолдану үшін бірегей сорбциялық және гидрофобты қасиеттерді қамтамас етеді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработан новый органоминеральный композиционный материал на основе бентонита Таганского месторождения, модифицированного октадециламином и композиционными ПАВ. Получены наноразмерные частицы Na-MMT (≤2 мкм) с супергидрофобными свойствами (краевой угол смачивания 157–170°), высокой сорбционной активностью и устойчивостью в водных и неполярных средах. Технология энергоэффективна, основана на местном сырье и доступных реагентах, обеспечивает замену импортных сорбентов и снижение экологических рисков. Материал успешно прошёл лабораторные испытания, имеет патент РК №10889 (2025 г.), отличается экономичностью и высоким потенциалом промышленного масштабирования для применения в водоочистке, строительстве и экозащите.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Табиғи Таган кен орнындағы бентонит негізінде октадециламин мен композициялық БАЗ көмегімен модификацияланған жаңа органоминералдық композициялық материал әзірленді. Наноөлшемді Na-MMT бөлшектері (≤2 мкм) алынып, олар супергидрофобтық қасиетке (сулану бұрышы 157–170°), жоғары сорбциялық белсенділікке және су мен бейполярлы орталарда тұрақтылыққа ие болды. Технология энергия үнемді, жергілікті шикізат пен қолжетімді реагенттерге негізделген, импорттық сорбенттерді алмастыруға және экологиялық тәуекелдерді азайтуға мүмкіндік береді. Материал зертханалық сынақтардан сәтті өтіп, ҚР №10889 (2025 ж.) патентімен қорғалған, экономикалық тиімді және су тазарту, құрылыс пен экологиялық қорғау салаларында өнеркәсіптік ауқымда қолдануға жоғары әлеуетке ие.

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : технология позволяет заменить импортные сорбенты и наполнители, снизить экологические риски, повысить ресурсную независимость, эффективность водоочистки и использование местного сырья.

Efficiency (in Kazakh) : технология импорттық сорбенттер мен толтырғыштарды ауыстыруға, экологиялық тәуекелдерді азайтуға, ресурстық тәуелсіздікті арттыруға, суды тазарту тиімділігін арттыруға және жергілікті шикізатты пайдалануға мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : нефтегазовая, строительная, экологическая, химическая, медицинская промышленность.

Field of application (in Kazakh) : мұнай-газ, құрылыс, экологиялық, химия, медицина өнеркәсібтері.