The object of research, development or design (in Russian) : Свинцово-цинковые руды месторождения Коскудык (Казахстан)

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қосқұдық кен орнының қорғасын-мырыш кендері (Қазақстан)

Aim of work (in Russian) : Вовлечение окисленных полиметаллических руд в переработку

Aim of work (in Kazakh) : Тотыққан полиметалл кендерін өңдеуге тарту

Методы исследования (на русском) : Материальный состав рассматриваемой руды и продуктов обогащения определялся методом группы пробного гравиметрического анализа в представительных пробах, специально подготовленных для проведения атомно-абсорбционного анализа, атомно-эмиссионного анализа, классического химического и фотометрического анализа. Фазовый состав определяли с использованием дифрактометра «D2 Phaser» фирмы «Bruker». Изучение рудных минералов проводилось в отраженном свете в полированных аншлифах с применением микроскопа OLYMPUS BX 53, видеокамеры SIMAGIS XS-3CU и программного обеспечения для анализа изображений Минерал С7 компании SIAMS. Наиболее целесообразный метод обогащения окисленных полиметаллических руд является флотация, после предварительной сульфидизации. Сульфидизация окисленных минералов – это процесс химической модификации поверхности минералов, при котором их окисленные соединения преобразуются в сульфиды. Этот метод используется для повышения гидрофобности минералов, улучшения их флотационных свойств и повышения извлечения цветных металлов из руд. Основная цель сульфидизации – превратить окисленные формы металлов (например, карбонаты, сульфаты, оксиды) в сульфидные формы, которые легче поддаются флотации. Это особенно важно для труднообогатимых окисленных и смешанных руд, содержащих такие металлы, как медь, свинец или цинк.

Методы исследования (на казахском) : Қарастырылып отырған кен мен байыту өнімдерінің материалдық құрамы Атом-абсорбциялық талдау, Атом-эмиссиялық талдау, классикалық химиялық және фотометриялық талдау жүргізу үшін арнайы дайындалған өкілдік сынамалардағы гравиметриялық сынама талдау тобының әдісімен айқындалды. Фазалық құрам "bruker" фирмасының "D2 Phaser"дифрактометрінің көмегімен анықталды. Кен минералдарын зерттеу Olympus BX 53 микроскопын, SIMAGIS XS-3CU бейнекамерасын және SIAMS минералды С7 бейнелерін талдауға арналған бағдарламалық жасақтаманы қолдана отырып, жылтыратылған аншлифтерде шағылысқан жарықта жүргізілді. Тотыққан полиметалл кендерін байытудың ең қолайлы әдісі-алдын-ала сульфидизациядан кейін флотация. Тотыққан минералдардың сульфидизациясы-бұл минералдардың бетін химиялық модификациялау процесі, олардың тотыққан қосылыстары сульфидтерге айналады. Бұл әдіс минералдардың гидрофобтылығын арттыру, олардың флотациялық қасиеттерін жақсарту үшін қолданылады.

Obtained results and novelty (in Russian) : Доказана необходимость введения процесса стабилизации электрохимического состояния дисперсной системы до проведения флотации, контролируемая на основе измерения окислительно-восстановительных потенциалов пульпы. Окислительно-восстановительный потенциал является важным показателем, который отражает соотношение окисленных и восстановленных форм в жидкой фазе пульпы. Этот параметр характеризует преобладающее направление химических процессов в системе, будь то окисление или восстановление. Окислительно-восстановительный потенциал оказывает значительное влияние на ионно-молекулярный состав жидкой фазы, изменяя его за счёт протекания окислительно-восстановительных реакций.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Целлюлозаның тотығу-тотықсыздану потенциалдарын өлшеу негізінде бақыланатын флотация жүргізілгенге дейін дисперсті жүйенің электрохимиялық күйін тұрақтандыру процесін енгізу қажеттілігі дәлелденді. Тотығу-тотықсыздану потенциалы целлюлозаның сұйық фазасындағы тотыққан және тотықсызданған формалардың қатынасын көрсететін маңызды көрсеткіш болып табылады. Бұл параметр тотығу немесе тотықсыздану болсын, жүйедегі химиялық процестердің басым бағытын сипаттайды. Тотығу-тотықсыздану потенциалы сұйық фазаның иондық-молекулалық құрамына айтарлықтай әсер етеді, оны тотығу-тотықсыздану реакцияларының жүруіне байланысты өзгертеді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Максимальная эффективность обогащения наблюдается по свинцу при расходе сернистого натрия около 700 г/т. Эти расходы приняты как оптимальные по расходу Na2S (по активному). Уровень ОВП показывает – 200 мВ. Данный показатель уровня ОВП вполне сопоставима с литературными данными. Поддержание -200 мВ улучшает собираемость сульфидных минералов и снижает воздействие окисленных пленок [11, 12, 13, 14, 15, 16, 17]. Оптимальные значения окислительно-восстановительного потенциала (ОВП) при флотации окисленных руд могут варьироваться в зависимости от минерального состава руды и применяемых реагентов.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Байытудың максималды тиімділігі натрий сульфатының шығыны шамамен 700 г/т болған кезде қорғасынмен байқалады. ЖПД деңгейі – 200 мВ. ЖЖОКБҰ деңгейінің бұл көрсеткіші әдеби деректермен салыстыруға болады. -200 мВ сақтау сульфидті минералдардың жиналуын жақсартады және тотыққан пленкалардың әсерін азайтады[11, 12, 13, 14, 15, 16, 17]. Тотыққан кендерді флотациялау кезінде тотығу-тотықсыздану потенциалының (ОВП) оңтайлы мәндері кеннің минералды құрамына және қолданылатын реагенттерге байланысты өзгеруі мүмкін.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілген жоқ

Efficiency (in Russian) : Результаты данного исследования обладают существенной научной и практической значимостью. Они углубляют понимание электрохимических факторов (в частности, уровня окислительно-восстановительно потенциала), влияющих на эффективность флотации труднообогатимых окисленных полиметаллических руд, и могут послужить основой для разработки более эффективных технологий

Efficiency (in Kazakh) : Бұл зерттеудің нәтижелері айтарлықтай ғылыми және практикалық маңыздылыққа ие. Олар байытылуы қиын тотыққан полиметалл кендерінің флотация тиімділігіне әсер ететін электрохимиялық факторларды (атап айтқанда тотығу-тотықсыздану потенциалының деңгейін) түсінуді тереңдетеді және осындай күрделі шикізатты өңдеудің тиімдірек технологияларын әзірлеуге негіз бола алады.

Field of application (in Russian) : Практическая реализация предложенных подходов позволит повысить полноту извлечения ценных металлов и общую экономическую эффективность обогащения.

Field of application (in Kazakh) : Ұсынылған тәсілдерді практикалық іске асыру бағалы металдарды алудың толықтығын және байытудың жалпы экономикалық тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.