The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования является процесс рассеяния нейтронов на движущихся ядрах, описываемый потенциалом Юкавы

The object of research, development or design (in Kazakh) : Юкава потенциалымен сипатталатын қозғалыстағы ядролардағы нейтрондардың шашырау процесі.

Aim of work (in Russian) : Цель проекта – рассчитать влияние возможных «пятых» сил природы на нейтронно-оптические явления и ее применение как к уже существующим данным, так и к предполагаемым будущим нейтронным экспериментам.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты-табиғатта мүмкін болатын "бесінші" күштің нейтрондық-оптикалық құбылыстарға әсерін есептеу және оның бұрыннан бар деректерге, болашақ нейтрондық эксперименттерде қолданылуын талдау.

Методы исследования (на русском) : Методы, используемые в решении задачи основаны на нерелятивистской теории рассеяния применительно ко многим системам частиц. Для когерентных взаимодействий можно определить так называемый «нейтронный оптический потенциал» и связанный с ним нейтронный показатель преломления, во многом схожий с концепциями фотонной оптики, когда оптический потенциал нейтрона прямо пропорционален амплитуде рассеяния нейтронов.

Методы исследования (на казахском) : Жоба тапсырмаларын шешуде қолданылатын әдістер көптеген бөлшекті жүйелерге қолданылатын релятивистік емес шашырау теориясына негізделген. Когерентті өзара әсерлесу үшін "нейтрондық оптикалық потенциалды" және фотондық оптика концепциясына бағынатын нейтрондық сыну көрсеткішін анықтауға болады. Біздің жағдайда нейтронның оптикалық потенциалы нейтрондардың шашырау амплитудасына тура пропорционал.

Obtained results and novelty (in Russian) : В рамках исследования был проведен анализ взаимодействия нейтронов с веществом с использованием степенных потенциалов. Были выполнены расчеты амплитуды рассеяния в приближении Борна для различных значений n (n=3, 4, 5, 6, 7). Анализировано влияние степенной зависимости потенциала на характеристики рассеяния нейтронов, а также даны оценки по ограничениям n, накладываемые физическими условиями применимости модели. Было проведено сопоставление полученных результатов с существующими экспериментальными данными, что позволило определить диапазон возможных значений n, при котором такие потенциалы могут использоваться для описания взаимодействий нейтронов с веществом. Дальнейшие расчеты направлены на уточнение границ допустимых значений n и анализ возможных отклонений от стандартных взаимодействий. В ходе выполнения работы проведён анализ и обобщение материалов, посвящённых ограничениям на степенные потенциалы в рамках нейтронной оптики. Проводятся расчёты и формируется материал для публикации, в которой рассматриваются некоторые аспекты наложения ограничений на параметры степенных потенциалов.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеу аясында нейтрондардың затпен өзара әсерлесуі дәрежелік потенциалдарды пайдалана отырып талданды. n-нің әртүрлі мәндері үшін (n = 3, 4, 5, 6, 7) Борн жуықтауында шашырау амплитудасы есептелінді.Потенциалдың дәрежелік тәуелділігінің нейтрондардың шашырау сипаттамаларына әсері талданды, сондай-ақ модельдің қолданылу мүмкіндігінің физикалық шарттарымен белгіленген n-нің мәндеріне қойылатын шектеулерге баға берілді. Алынған нәтижелер бүгінгі күнде белгілі эксперименттік деректермен салыстырылып, нейтрондардың затпен өзара әсерлесуін сипаттау үшін мұндай потенциалдарды қолдануға болатын n мәндерінің диапазоны анықталды. Келесі есептеулер n параметрінің рұқсат етілген мәндерінің шекараларын нақтылауға және стандартты өзара әсерлесулерден мүмкін болатын ауытқуларды талдауға бағытталған. Жұмыс барысында нейтрондық оптика аясындағы дәрежелік потенциалдарға қойылатын шектеулерге арналған материалдарға талдау мен жалпылау жргізілді. Қазіргі уақытта есептеулер жүргізіліп, дәрежелік потенциал параметрлеріне шектеулер қоюдың кейбір аспектілері қарастырылатын ғылыми мақалаға арналған материал дайындалуда.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : -

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : -

Level of implementation (in Russian) : Результаты исследования экзотического взаимодействия нейтронов с веществом с использованием потенциала Юкавы, находятся на стадии теоретического анализа. В настоящее время рассмотренные методы и теоретические подходы могут послужить основой для достижения основной цели научного исследования для описания взаимодействия нейтронов с веществом в случае степенных потенциалов.

Level of implementation (in Kazakh) : Юкава потенциалын қолдана отырып, нейтрондардың затпен экзотикалық әсерлесуін зерттеу нәтижелері теориялық талдау сатысында. Қазіргі уақытта қарастырылған әдістер мен теориялық тәсілдер дәрежелік потенциалдар жағдайында нейтрондардың затпен әсерлесуін сипаттау үшін ғылыми зерттеудің негізгі мақсатына жетуге негіз бола алады.

Efficiency (in Russian) : Достижения в данной области дают толчок для развития исследований в области нейтронной оптики. Нейтронная оптика изучает взаимодействие нейтронов с веществом по аналогии с взаимодействием света с оптическими средами. Современные исследования включают изучение нейтронных интерферометров, дифракции нейтронов, поляризационных эффектов и новых подходов к визуализации структурных свойств материалов. Это направление также важно для исследования фундаментальных взаимодействий и поиска экзотических физических явлений, таких как скрытые силы или отклонения от стандартных теорий

Efficiency (in Kazakh) : Осы саладағы жетістіктер нейтрондық оптика саласындағы зерттеулерді дамытуға серпін береді. Нейтрондық оптика нейтрондардың затпен әсерлесуін жарықтың оптикалық ортамен әсерлесуіне ұқсас түрде зерттейді. Заманауи зерттеулерге нейтрондық интерферометрлерді, нейтрондардың дифракциясын, поляризациялық әсерлерді және материалдардың құрылымдық қасиеттерін бейнелеудің жаңа тәсілдерін зерттеу жатады. Бұл бағыт іргелі өзара әсерлесулерді зерттеу және жасырын күштер немесе стандартты теориялардан ауытқулары сияқты экзотикалық физикалық құбылыстарды іздеу үшін де маңызды

Field of application (in Russian) : Теоретическая физика, астрофизика и ядерная астрофизика, физика экстремальных состояний вещества, физика нейтронных звезд и сверхплотных космических объектов, физика космоса.

Field of application (in Kazakh) : Теориялық физика, астрофизика және ядролық астрофизика, заттың экстремалды күйлерінің физикасы, нейтронды жұлдыздар мен ультра тығыз ғарыш объектілерінің физикасы, ғарыш физикасы