The object of research, development or design (in Russian) : Простейшие атомы и молекулы, для которых энергии переходов и поправки, могут быть посчитаны с очень высокой точностью. Экзотические атомы и молекулы, молекулярные ионы водорода H2+, HD+, а также их изотопические варианты с ядром трития: HT+, DT+ и T2+

The object of research, development or design (in Kazakh) : Өтпелі энергиялар мен түзетулерді өте жоғары дәлдікпен есептеуге болатын қарапайым атомдар мен молекулалар. Экзотикалық атомдар мен молекулалар, молекулалық сутегі иондары H2+, HD+, сондай-ақ олардың тритий ядросы бар изотоптық нұсқалары: HT+, DT+ және T2+

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является разработка вариационного метода для трехчастичных квантовомеханических систем с произвольным значением квантового углового момента, основанного на представлении уравнения Шредингера в симметрии Брейта-Хиллерааса в сфероидальных координатах, также проведение высокоточных расчетов энергий.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты белгілі бір кванттық бұрыштық моменті бар үш бөлшекті кванттық-механикалық жүйе үшін вариациялық әдісті Брейт-Хиллераас симметриясындағы Шредингер теңдеуін сфероидты координаттарда бейнелеуге негізделе отырып әзірлеу, сондай-ақ энергияны жоғары дәлдікте есептеу.

Методы исследования (на русском) : Вариационные методы для решения стационарного уравнения Шредингера, теория возмущений для вычисления релятивистских поправок и сдвигов сверхтонкой структуры, также метод обратной итераций. Основным теоретическим методом при вычислении энергий переходов для рассматриваемых в проекте физических систем является эффективная квантовая теория: «нерелятивистская квантовая электродинамика» (NRQED).

Методы исследования (на казахском) : Шредингер теңдеуін шешу үшін вариациялық әдісті, релятивистік түзетулер мен аса нәзік түзілістің ығысуын есептеу үшін пертурбация теориясын, сондай-ақ кері итерация әдісін қолдану жоспарланады. Жобада қарастырылатын физикалық жүйелер үшін ауысу энергияларын есептеуде қоданылатын негізгі теориялық әдіс эффективті кванттық теория: «релятивистік емес кванттық электродинамика» (NRQED) болып табылады.

Obtained results and novelty (in Russian) : 1. Получены данные о магнитных дипольных переходах в молекулярном ионе Н2+ для широкого диапазона ν и L, квантовых чисел колебательного и полного орбитального момента. 2. Разработаны комплексы программ для выполнения расчетов поправок на языке Fortran-90, также универсального метода для решения квантовой задачи трех тел с кулоновским взаимодействием. 3. Изучена статическая дипольная поляризуемость метастабильных состояний в каонных атомах гелия. 4. Проведены расчеты релятивистских и радиационных поправок (КЭД) поправок высших порядков два последних изотопических варианта молекулярных ионов водорода: DT+ и T2+, для которых высокоточные расчёты ещё не проводились. Мы получили нерелятивистские решения уравнения Шрёдингера для широкого диапазона колебательных состояний вплоть до максимально возможного колебательного состояния 1sσg, обладающие спектроскопической точностью. 5. В результате исследования опубликована две статьи входящих в базу данных Web of Science: Physical Review A и Few-Body systems

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 1. H2+ молекулалық ионындағы магниттік дипольдық ауысулар туралы деректер ν және L кең диапазонында, тербеліс пен толық орбиталық импульстің кванттық сандары үшін алынды. 2. Фортран-90-де түзетулерді есептеу үшін бағдарламалық пакеттер, сондай-ақ кулондық өзара әрекеттесу арқылы кванттық үш дене есебін шешудің әмбебап әдісі әзірленді. 3. Каондық гелий атомдарындағы метатұрақты күйлердің статикалық дипольдік поляризациялануы зерттелді. 4.Жоғары ретті релятивистік және радиациялық түзетулердің (QED) есептеулері молекулалық сутегі иондарының соңғы екі изотоптық нұсқалары үшін жүргізілді: DT+ және T2+, олар үшін жоғары дәлдіктегі есептеулер әлі жүргізілмеген. Біз спектроскопиялық дәлдікпен мүмкін болатын ең жоғары тербеліс күйі 1sσg дейінгі тербеліс күйлерінің кең ауқымы үшін Шредингер теңдеуінің релятивистік емес шешімдерін алдық. 5. Зерттеу нәтижесінде Web of Science дерекқорына енгізілген екі мақала жарияланды: Physical Review A және Few-Body

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Достижения в области фундаментальных исследований по теоретической физике повысит престиж ученых РК на международном уровне, так же повысит уровень фундаментальной науки в целом. Научные исследования в этом направлений будут способствовать к подготовке высококвалифицированных специалистов в области теоретической физики, так же внесут огромный вклад в развитие метрологии, астрохимии, космической индустрии.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Теориялық физикадағы іргелі зерттеулер саласындағы жетістіктер Қазақстан Республикасы ғалымдарының халықаралық деңгейдегі беделін арттырады, сонымен қатар жалпы іргелі ғылымның деңгейін арттырады. Осы бағыттағы ғылыми зерттеу жұмыстары Қазақстанда теориялық физика саласының жоғары білікті мамандарын даярлауға; метрологияның, ғарыш саласының, астрохимияның және экологияның дамуына үлес қосады.

Level of implementation (in Russian) : не предусмотрено

Level of implementation (in Kazakh) : қарастырылмаған

Efficiency (in Russian) : Полученные результаты будут иметь существенное влияние на развитие метрологии для улучшения физических фундаментальных констант, астрохимии, космической индустрии. В частности, для создания атомных часов, которые используются для космической навигационной системы, которые в свою очередь могут дать большую точность параметров для определения астрохимических характеристик веществ, а также передвижение автомобилей в автоматическом режиме по спутниковой связи, что в свою очередь являются научными и технологическими нуждами.

Efficiency (in Kazakh) : Алынған нәтижелер іргелі физикалық тұрақтылардың мәндерінің дәлдігін жетілдіру үшін метрологияның дамуына, астрохимия мен ғарыш индустриясына әсер етеді. Атап айтқанда, ғарыштық барлау жүйесінде қолданылатын атомдық сағат жасау, ал бұл заттардың астрохимиялық сипаттамаларын анықтау параметрлерінің жоғары дәлдігін береді, сонымен қатар, ғылыми-техникалық қажеттіліктердің бірі болып табылатын спутниктік байланыс арқылы автоматты режимде автокөліктердің қозғалысын анықтау.

Field of application (in Russian) : Рабочая группа CODATA по фундаментальным константам. Её цель состоит в том, чтобы периодически публиковать международно принятый набор значений фундаментальных физических констант. Международные научно-исследовательские центры по прецизионной спектроскопии.

Field of application (in Kazakh) : Іргелі физикалық тұрақтылар бойынша CODATA жұмыс тобы. Оның мақсаты - негізгі физикалық тұрақтылар үшін халықаралық деңгейде қабылданған мәндер жинағын мерзімді түрде жариялау. Дәл спектроскопия бойынша халықаралық ғылыми-зерттеу орталықтары.