The object of research, development or design (in Russian) : астрофизический компактный объект, черная дыра

The object of research, development or design (in Kazakh) : астрофизикалық ықшам объект, қара құрдым

Aim of work (in Russian) : Аналитическое описание и численное моделирование гравитационных явлений вокруг квадрупольных голых сингулярностей, а также сравнение результатов моделирования с астрономическими данными для выявления уникальных особенностей этих объектов.

Aim of work (in Kazakh) : Квадрупольді жалаңаш ерекшеліктердің айналасындағы гравитациялық құбылыстарды аналитикалық сипаттау және сандық модельдеу, сондай-ақ осы объектілердің бірегей ерекшеліктерін анықтау үшін модельдеу нәтижелерін астрономиялық деректермен салыстыру.

Методы исследования (на русском) : Проект использует аналитические методы, численные вычисления, метод обратной трассировки лучей и моделирование гравитационного линзирования для оценки свойств гравитационных полей и их влияния на траектории света.

Методы исследования (на казахском) : Жоба гравитациялық өрістердің қасиеттері мен олардың жарық траекторияларына әсерін бағалау үшін аналитикалық әдістерді, сандық есептеулерді, кері сәуле трассировкасы әдісін және гравитациялық линзирлеу моделін қолданады.

Obtained results and novelty (in Russian) : Получены новые аналитические зависимости, описывающие радиационный поток и светимость аккреционных дисков в поле квадрупольной сингулярности. Установлено влияние квадрупольного параметра на форму теней и энергетические характеристики дисков. Дополнительно уточнены параметры инфляции в модели газа Чаплыгина. Полученные результаты расширяют теоретические представления в области гравитации и космологии и обладают элементами научной новизны.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Квадрупольды сингулярлық өрісіндегі аккрециялық дискінің радиациялық ағыны мен жарықтылығын сипаттайтын жаңа аналитикалық тәуелділіктер алынды. Квадруполь параметрінің көлеңке пішіні мен энергия сипаттамаларына әсері анықталды. Сонымен қатар, Чаплыгин газы моделінде инфляция параметрлері нақтыланды. Бұл нәтижелер гравитация мен космологиядағы теориялық түсініктерді кеңейтіп, жаңа модельдік тәсілдерді ұсынды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В ходе выполнения задания были получены новые аналитические зависимости, описывающие распределение радиационного потока и спектральной светимости аккреционного диска в поле квадрупольной голой сингулярности. Проведено сравнение с метриками Шварцшильда и Керра, что позволило выявить влияние квадрупольного параметра на наблюдаемые характеристики. Результаты имеют теоретическую и прикладную значимость для моделирования астрофизических процессов вблизи компактных объектов и могут использоваться при интерпретации данных наблюдений EHT и GRAVITY. Дополнительно разработанная модель инфляционного этапа с использованием газа Чаплыгина расширяет методологическую базу проекта. Полученные результаты опубликованы в международных рецензируемых изданиях, что подтверждает научную и практическую ценность выполненных исследований.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Тапсырманы орындау барысында квадрупольды голая сингулярлық өрісіндегі аккрециялық дискінің радиациялық ағыны мен спектралдық жарықтылығының таралуын сипаттайтын жаңа аналитикалық тәуелділіктер алынды. Бұл нәтижелер Шварцшильд және Керр метрикаларымен салыстырылып, квадрупольдық параметрдің бақылауға болатын сипаттамаларға әсері анықталды. Зерттеу нәтижелері ықшам астрофизикалық объектілер маңындағы процестерді модельдеуде теориялық және қолданбалы тұрғыдан маңызды. Олар EHT және GRAVITY бақылау деректерін түсіндіруде пайдаланылуы мүмкін. Қосымша бағыт ретінде Чаплыгин газы негізіндегі инфляциялық кезең моделі жасалып, жобаның әдістемелік базасы кеңейтілді. Алынған нәтижелер халықаралық рецензияланған басылымдарда жарияланып, зерттеудің ғылыми және практикалық құндылығын растады.

Level of implementation (in Russian) : Работа имеет фундаментальный характер и направлена на развитие теории гравитационных полей квадрупольных сингулярностей и аккреционных дисков. Полученные результаты используются в учебно-научной деятельности и служат основой для дальнейших прикладных исследований в области релятивистской астрофизики.

Level of implementation (in Kazakh) : Жұмыс фундаментальды сипатта болып, квадрупольды сингулярлықтар мен аккрециялық дисктердің гравитациялық өрісін зерттеуге бағытталған. Алынған нәтижелер оқу және ғылыми зерттеу үдерісінде пайдаланылып, болашақ қолданбалы зерттеулерге негіз болады.

Efficiency (in Russian) : Результаты исследования расширили представления о гравитационных полях и аккреционных процессах у компактных объектов. Разработанные методы повышают точность моделирования и используются в учебно-научной работе.

Efficiency (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері гравитациялық өрістер мен аккрециялық процестерді терең түсінуге мүмкіндік берді. Әдістемелік тәсілдер модельдеудің дәлдігін арттырып, оқу және ғылыми жұмыстарда қолданылады.

Field of application (in Russian) : Результаты могут использоваться при моделировании гравитационных полей компактных объектов и анализе данных наблюдений EHT и GRAVITY, а также в учебно-научной работе по астрофизике.

Field of application (in Kazakh) : Нәтижелер ықшам объектілердің гравитациялық өрістерін модельдеуде және EHT, GRAVITY деректерін талдауда, сондай-ақ оқу және ғылыми жұмыстарда қолданылады.