The object of research, development or design (in Russian) : Поголовье адайской и кустанайской породы лошадей.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Адай және Қостанай тұқымды жылқылары

Aim of work (in Russian) : Сохранение генофонда кустанайской породы и совершенствование существующих приёмов управления генетическими ресурсами адайских и кустанайских лошадей

Aim of work (in Kazakh) : Қостанай тұқымының тектік қорын сақтау және адай мен қостанай жылқыларының генетикалық ресурстарын басқарудың қолданыстағы әдістерін жетілдіру

Методы исследования (на русском) : В исследовании применены методы популяционной генетики, биометрического анализа, BLUP-моделирования, нейросетевого прогнозирования и зоотехнической селекции.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу барысында популяциялық генетика, биометриялық талдау, BLUP-модельдеу, нейрожелілік болжау және зоотехниялық селекция әдістері қолданылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Получены данные о фенотипических и генетических параметрах популяций, разработаны программные решения для оценки племенной ценности лошадей и валидации генетических маркеров. Впервые в отечественной практике предложен комплексный подход к управлению генетическими ресурсами адайской и кустанайской пород лошадей, объединяющий методы популяционной генетики, геномного анализа и искусственного интеллекта.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Фенотиптік және генетикалық параметрлер бойынша деректер алынды, жылқылардың асыл тұқымдық құндылығын бағалау және генетикалық маркерлерді валидациялау үшін бағдарламалық шешімдер әзірленді. Отандық тәжірибеде алғаш рет адай және қостанай тұқымдарының генетикалық ресурстарын басқаруға популяциялық генетика, геномдық талдау және жасанды интеллект әдістерін біріктіретін кешенді тәсіл ұсынылды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Анализ ожидаемых результатов позволит более широко развивать цифровые технологии в животноводческом секторе страны, что в десятки раз облегчит труд специалистов и в разы повысит производительность труда. Кроме этого, ожидаемые результаты внедрения селекционно-технологических разработок позволят более широко планировать и развивать в разрезе пород, научные исследования, связанные с технологией содержания и кормления, классической зоотехнии, молекулярной генетики, а также производством органической продукции коневодства. По результатам реализации программы, будут выведены новые селекционные достижения лошадей верхового направления, обеспечивающие их вывод на международную арену, тем самым увеличится спрос на племенную продукцию лошадей среди отечественных и зарубежных конезаводчиков. Таким образом, обеспечивается добавленная стоимость на племенных верховых лошадей отечественных пород, что является дополнительным доходом для сельхозтоваропроизводителей, занимающихся разведением адайской и кустанайской лошадей.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Күтілетін нәтижелерді талдау еліміздің мал шаруашылығы саласында цифрлық технологияларды кеңінен дамытуға мүмкіндік береді, бұл мамандардың жұмысын ондаған есе жеңілдетеді және еңбек өнімділігін айтарлықтай арттырады. Сонымен қатар, селекциялық және технологиялық әзірлемелерді енгізудің күтілетін нәтижелері тұқымдар бойынша қоректендіру және азықтандыру технологиясымен, классикалық зоотехниямен, молекулалық генетикамен, сондай-ақ мал шаруашылығымен байланысты ғылыми зерттеулерді кеңінен жоспарлауға және органикалық жылқы шаруашылығы өнімдерін дамытуға мүмкіндік береді. Бағдарламаны іске асыру нәтижесінде жылқы шаруашылығының жаңа селекциялық жетістіктері әзірленіп, олардың халықаралық аренаға шығуын қамтамасыз етеді, сол арқылы отандық және шетелдік жылқы бапкерлері арасында жылқы шаруашылығы өніміне (төліне) сұраныс артады. Осылайша, Адай және Қостанай міністі бағыттағы жылқыларын өсірумен айналысатын ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер үшін қосымша табыс болып табылатын отандық асыл тұқымды жылқыларға қосымша құн салығы қарастырылады.

Level of implementation (in Russian) : Будет определена после полного завершения работ

Level of implementation (in Kazakh) : Жұмыстар толық аяқталғаннан кейін анықталады.

Efficiency (in Russian) : По результатам реализации программы, будут выведены новые селекционные достижения лошадей верхового направления.

Efficiency (in Kazakh) : Бағдарламаны iске асыру нәтижелерi бойынша жылқыларды халықаралық аренаға шығаруды қамтамасыз ететiн мініс бағытындағы жаңа селекциялық жетiстiктер шығарылады.

Field of application (in Russian) : Результаты могут быть использованы в генетической оценке и селекционно-племенной работе с отечественными казахскими породами лошадей, при создании программных комплексов для расчета племенной ценности, а также в научных исследованиях по геномной селекции сельскохозяйственных животных в целом.

Field of application (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері қазақ жылқы тұқымдарын генетикалық бағалау мен селекциялық, асыл тұқымдық жұмыстарда, асыл тұқымдық құндылықты есептеуге арналған бағдарламалық кешендер құруда, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларының геномдық селекциясы бойынша ғылыми зерттеулерде пайдаланылуы мүмкін.