Inventory number IRN Number of state registration
0225РК00075 AP19576325-OT-25 0123РК00158
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Заключительный Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 1
International publications: 3 Publications Web of science: 3 Publications Scopus: 4
Number of books Appendicies Sources
1 2 20
Total number of pages Patents Illustrations
78 0 0
Amount of funding Code of the program Table
25000000 AP19576325 0
Name of work
Алгоритмическая сложность представлений алгебраических структур
Report title
Type of work Source of funding The product offerred for implementation
Fundamental Метод, способ
Report authors
Калмурзаев Биржан Сеилханович , Баженов Николай Алексеевич , Исахов Асылбек Абдиашимович , Рақымжанқызы Фариза , Әліш Дарын Бақытұлы , Нұрланбек Диас Дәуренұлы , Асқарбекқызы Ақнұр , Искаков Алибек Масгутович ,
0
0
4
1
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
АО «Казахстанско-Британский технический университет»
Abbreviated name of the service recipient АО "КБТУ"
Abstract

Объектом исследования являются структуры относительно вычислимой сводимости состоящих из вычислимых представлении алгебраических структур таких как различных линейных порядков, предпорядков, булевых алгебрах и т.д.

Зерттеу объектісі әр түрлі сызықтың реттер, жартыреттер, буль алгебралары және т.б. секілді алгебралық құрылымдардың есептелімді кескіндерінен тұратын есептелімді көшірулерге қатысты құрылымдар болып табылады

Цель работы – исследование проблемы того, насколько алгоритмически сложными могут быть представления алгебраических структур. Данную проблема изучалась посредством исследования различных алгоритмических сводимостей, используемых в современной теории вычислимости: вычислимой сводимости на структурах и вычислимых по Тьюрингу вложений на классах структур.

Жобаның максаты – алгебралық құрылымдардың кескіндері қаншалықты алгоритмдік күрделі бола алатындығын зерттеу болып табылады. Бұл мәселені есептелімділік теориясында қолданылатын әр түрлі алгоритмдің көшірулер арқылы зерттелді: құрылымдардағы есептелімді қөшірулер және құрылымдар кластарында есептелімді Тьюринг енгізу.

Основные инструменты наших исследований - методы теории вычислимости, теории нумераций и теории конструктивных моделей, в том числе теорема Клини о рекурсии и ее обобщения, а также так называемый “метод приоритета”.

Біздің басты құралдарымыз есептелімділік теориясы, нөмірлеу теориясынан және конструктивті моделдер теориясынан алынған, олардың арасында рекурсия туралы Клини теоремасы мен оның жалпылаулары, сондай-ақ, «приоритет әдісі» деп аталатын маңызды инструменттер қолданылды.

В результате исследований построены примеры несравнимых пар позитивных линейных предпорядков, не имеющих ни супремумов ни инфимумов, проверена определимость для естественных множеств позитивных линейных предпорядков. Доказано, что класс DF является универсальным относительно вычислимых по Тьюрингу вложений, т.е. любой другой класс вычислимых структур сводится к классу DF посредством вычислимого по Тьюрингу вложения. Для рекурсивных порядков, изоморфных фиксированному линейному порядку, построены примеры несравнимых пар, имеющих и не имеющих супремум. Также получен результат, свидетельствующий о том, что (с точки зрения спектров степеней) класс булевых алгебр с выделенными автоморфизмами существенно богаче, чем класс булевых алгебр. Установлено, что структура примитивно рекурсивных отношений эквивалентности и примитивно рекурсивных линейных предпорядков формульно определима в структуре примитивно рекурсивных предпорядков.

Зерттеу нәтижелерінде супремумдары және инфимумдары табылмайтын салыстырымсыз позитив сызықтық жартыреттердің жұптарының мысалдары құрылды, позитив сызықтық жартыреттердің іргелі жиындарының анықталымдылығы тексерілді. Есептелімді Тьюринг енгізуге қатысты DF класы универсал болатындығы дәлелденді, яғни кез келген есептелімді құрылым есептелімді Тьюринг енгізуге қарысты DF класына қөшіріледі. Берілген сызықтық ретке изоморф рекурсив реттер үшін супремумдары табылатын және табылмайтын жұптардың мысалдары құрылды. Белгіліенген автоморфизмімен буль алгебралары класы (дәрежелер спекеті тұрғысынан) буль алгебралар класына қарағанда айтарлықтай бай болатындығын көрсететін нәтиже алынды. Примитив рекурсив жартыреттер құрылымында примитив рекурсив эквиваленттік қатынастар және примитив рекурсив сызықтық реттер анықталымдығы көрсетілді.

Результаты исследований были доложены на международных конференциях «Мальцевские чтения 2023», «Мальцевские чтения 2024» «The Fifth Workshop on Digitalization and Computable Models». По результатам исследовании опубликована 6 статьи в рейтинговых журналах, одна статья в отечественном журнале рекомендованной КОКСНВО.

Жоба нәтижелері «Мальцевские чтения 2023», «Мальцевские чтения 2024» «The Fifth Workshop on Digitalization and Computable Models» атты халықаралық конференцияларда баяндалды. Зерттеу нәтижелері бойынша рейтингтік журналдарда 6 мақала, КОКСНВО ұсынылған журналдарда бір мақала жариаланды.

Внедрение не предусмотрено.

Ендіру қарастырылмаған.

Так как внедрение не предусмотрено, эффективность не оцениваем.

Ендіру қарастырылмағандықтан, біз тиімділігін бағаламаймыз.

Все полученные результаты являются новыми и найдут приложения в теории вычислимых структур, в теоретической информатике и в теории алгоритмов.

Алынған барлық нәтижелер жаңа және болашақта мәліметтер базасының әртүрлі математикалық модельдерін құруда қолданыла алады.

UDC indices
510.5, 510.535, 510.598
International classifier codes
27.03.45;
Readiness of the development for implementation
Key words in Russian
вычислимая сводимость; позитивный линейный предпорядок; вычислимые по Тьюрингу вложения; примитивно рекурсивный предпорядок; примитивно рекурсивная сводимость;
Key words in Kazakh
есептелімді көшіру; позитив сызықтық жартырет; Тьюринг есептелімді енгізулер; примитив рекурсив жартырет; примитив рекурсив көшіру;
Head of the organization Габдуллин Маратбек Тулепбергенович PhD / Профессор
Head of work Калмурзаев Биржан Сеилханович Доктор PhD / Доцент
Native executive in charge