The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования является финансовая система Казахстана и её институциональная среда, включая финансовые институты, их устойчивость и адаптацию к макроэкономическим, политическим и цифровым процессам.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу объектісі - Қазақстанның қаржы жүйесі және оның институционалдық ортасы, оның ішінде қаржы институттары, олардың тұрақтылығы және макроэкономикалық, саяси және цифрлық процестерге бейімделуі болып табылады.

Aim of work (in Russian) : Цель исследования – комплексное исследование влияния макроэкономических, политических и цифровых процессов на финансовую устойчивость Казахстана и выработка на этой основе конкретных рекомендаций, механизмов и ключевых направлений стабилизации регулирования финансовых институтов в условиях глобальной нестабильности экономики.

Aim of work (in Kazakh) : Зерттеудің мақсаты – макроэкономикалық, саяси және цифрлық процестердің Қазақстанның қаржылық тұрақтылығына әсерін кешенді зерттеу және осы негізде экономиканың жаһандық тұрақсыздығы жағдайында қаржы институттарын реттеуді тұрақтандырудың нақты ұсынымдарын, тетіктері мен негізгі бағыттарын әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : В исследовании использовались методы главных компонент (PCA – Principal Component Analysis) и панельная регрессионная модель с фиксированными эффектами (fixed effects model). Применение PCA позволило учесть вклад каждой переменной в дисперсию выборки и снизить уровень мультиколлинеарности, что обеспечило объективность при формировании интегрального индекса. Использование модели с фиксированными эффектами дало возможность контролировать неизменные во времени характеристики и учитывать динамику внутренних факторов, минимизируя влияние скрытых переменных. Такой подход обеспечил построение достоверной модели оценки уровня финансовой устойчивости, основанной на макроэкономических, политических и цифровых показателях

Методы исследования (на казахском) : Зерттеуде негізгі компоненттік әдістер (PCA – Principal Component Analysis) және тұрақты эффектілері бар панельдік регрессиялық модель (бекітілген эффекттер моделі) қолданылды. PCA қолдану әр айнымалының үлгінің дисперсиясына қосқан үлесін ескеруге және интегралды индексті қалыптастыру кезінде объективтілікті қамтамасыз ететін мультиколлинеарлық деңгейін төмендетуге мүмкіндік берді. Бекітілген эффект моделін қолдану уақыт бойынша өзгермейтін сипаттамаларды бақылауға және жасырын айнымалылардың әсерін азайту арқылы ішкі факторлардың динамикасын ескеруге мүмкіндік берді. Бұл тәсіл макроэкономикалық, саяси және цифрлық көрсеткіштерге негізделген қаржылық тұрақтылық деңгейін бағалаудың сенімді моделін құруды қамтамасыз етті

Obtained results and novelty (in Russian) : Результаты исследования и их новизна (2023-2025гг.): разработаны и обоснованы комплексные подходы к анализу влияния макроэкономических, политических и цифровых процессов на финансовую устойчивость Казахстана; впервые интегрированы данные факторы в единую модель оценки устойчивости финансовой системы; предложена авторская методика количественного и экспертного анализа взаимосвязей между цифровизацией, инновационными процессами и финансовой стабильностью; сформирована национальная концептуальная модель стабилизации регулирования финансовых институтов на принципах ESG; обогащена теоретико-методологическая база экономической науки положениями о синергетическом воздействии цифровых и институциональных факторов на устойчивость финансового сектора; разработаны инструменты сценарного прогнозирования до 2050 года; подготовлена дорожная карта стратегических направлений повышения финансовой устойчивости и эффективности регулирования в условиях глобальной экономической нестабильности.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері және олардың жаңалығы (2023-2025жж.): макроэкономикалық, саяси және цифрлық процестердің Қазақстанның қаржылық тұрақтылығына әсерін талдаудың кешенді тәсілдері әзірленді және негізделді; алғаш рет осы факторлар қаржы жүйесінің тұрақтылығын бағалаудың бірыңғай моделіне интеграцияланды; цифрландыру, инновациялық процестер мен қаржылық тұрақтылық арасындағы өзара байланыстарды сандық және сараптамалық талдаудың авторлық әдістемесі ұсынылды; ESG қағидаттарында қаржы институттарын реттеуді тұрақтандырудың ұлттық тұжырымдамалық моделі қалыптастырылды; экономикалық ғылымның теориялық-әдіснамалық базасы цифрлық және институционалдық факторлардың қаржы секторының тұрақтылығына синергетикалық әсері туралы ережелермен байытылды; 2050 жылға дейін сценарийлік болжау құралдары әзірленді; жаһандық экономикалық тұрақсыздық жағдайында қаржылық тұрақтылық пен реттеу тиімділігін арттырудың стратегиялық бағыттарының жол картасы дайындалды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Степень апробации. опубликовано 17 научных работ общим объемом около 15 печатных листов. Из них: в журналах, включенных в базу данных Scopus – 3 научные статьи, в изданиях, рекомендованных КОКНВО МНВО РК – 7 научных статей, а также в материалах международных и отечественных научных конференций - 7 статей, получено 1 авторское свидетельство.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Апробация дәрежесі. Зерттеудің нәтижелері бойынша жалпы көлемі шамамен 15 баспа табақ болатын 17 ғылыми еңбек дайындалып, жарияланды. Оның ішінде: Scopus базасында – 3 ғылыми мақала, ҚР ҒЖБМ ҒЖБССҚК ұсынған отандық басылымдарда – 7 ғылыми мақала, сондай-ақ халықаралық және отандық ғылыми конференциялардың материалдарында – 7 мақала жарық көрді, 1 авторлық куәлік алынды.

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : Разработаны и обоснованы комплексные подходы к анализу влияния макроэкономических, политических и цифровых процессов на финансовую устойчивость Казахстана; впервые интегрированы данные факторы в единую модель оценки устойчивости финансовой системы; предложена авторская методика количественного и экспертного анализа взаимосвязей между цифровизацией, инновационными процессами и финансовой стабильностью; сформирована национальная концептуальная модель стабилизации регулирования финансовых институтов на принципах ESG; обогащена теоретико-методологическая база экономической науки положениями о синергетическом воздействии цифровых и институциональных факторов на устойчивость финансового сектора; разработаны инструменты сценарного прогнозирования до 2050 года; подготовлена дорожная карта стратегических направлений повышения финансовой устойчивости и эффективности регулирования в условиях глобальной экономической нестабильности.

Efficiency (in Kazakh) : Макроэкономикалық, саяси және цифрлық процестердің Қазақстанның қаржылық тұрақтылығына әсерін талдаудың кешенді тәсілдері әзірленді және негізделді; алғаш рет осы факторлар қаржы жүйесінің тұрақтылығын бағалаудың бірыңғай моделіне интеграцияланды; цифрландыру, инновациялық процестер мен қаржылық тұрақтылық арасындағы өзара байланыстарды сандық және сараптамалық талдаудың авторлық әдістемесі ұсынылды; ESG қағидаттарында қаржы институттарын реттеуді тұрақтандырудың ұлттық тұжырымдамалық моделі қалыптастырылды; экономикалық ғылымның теориялық-әдіснамалық базасы цифрлық және институционалдық факторлардың қаржы секторының тұрақтылығына синергетикалық әсері туралы ережелермен байытылды; 2050 жылға дейін сценарийлік болжау құралдары әзірленді; жаһандық экономикалық тұрақсыздық жағдайында қаржылық тұрақтылық пен реттеу тиімділігін арттырудың стратегиялық бағыттарының жол картасы дайындалды.

Field of application (in Russian) : Потенциальные потребители: МФ РК, НБ РК и Агентством финансового мониторинга, агентством по регулированию и развитию финансового рынка, МНВО РК, банками и финансовыми институтами второго уровня, организациями высшего образования и науки, научными работниками, докторантами, магистрантами, исследователями, экспертами и другими заинтересованными сторонами.

Field of application (in Kazakh) : Әлеуетті тұтынушылар: Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі мен қаржылық мониторинг агенттігі, қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі, Ғылым және жоғары білім министрлігі, екінші деңгейлі банктер мен қаржылық институттар, жоғары білім және ғылым ұйымдары, ғылыми қызметкерлер, докторанттар, магистранттар, зерттеушілер, сарапшылар және басқа да мүдделі тараптар болып табылады.