The object of research, development or design (in Russian) : двойные звёздные системы с B[e] феноменом

The object of research, development or design (in Kazakh) : B[e] феномені бар қос жұлдызды жүйелер

Aim of work (in Russian) : определение фундаментальных параметров двойных систем и изучение их эволюции

Aim of work (in Kazakh) : қос жұлдызды жүйелердің іргелі параметрлерін анықтап, олардың эволюциясын зерттеу

Методы исследования (на русском) : кросс-корреляционный анализ спектров, фотометрические наблюдения, численное моделирование, доплеровская томография и анализ данных астрометрии (Gaia)

Методы исследования (на казахском) : спектрлердің кросс-корреляциялық талдауы, фотометриялық бақылаулар, сандық модельдеу, Доплер томографиясы және астрометриялық деректерді (Gaia) талдау

Obtained results and novelty (in Russian) : – Определены орбитальные периоды ключевых систем — IRAS 07080+0605 (≈24 сут) и HR 4049 (≈428 сут), что подтвердило тесную двойную природу объектов и происхождение их пылевых дисков. – Составлен обобщённый каталог из более чем 50 B[e]-звёзд, включая подтверждённые двойные системы и кандидатов; для ~15 объектов уточнены орбитальные параметры. – С использованием CVLab и данных Gaia определены массы и геометрические параметры систем; для HD 698 выполнена доплеровская томография, выявившая возмущения диска от спутника. – Исследованы четыре репрезентативных объекта (IRAS 07080+0605, HR 4049, HD 698, HD 50138), представляющие различные стадии эволюции и типы аккреционных структур.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : – Негізгі жүйелердің орбиталық периодтары анықталды — IRAS 07080+0605 (≈24 тәулік) және HR 4049 (≈428 тәулік), бұл олардың тығыз қос жұлдызды табиғатын және шаң дискілерінің шығу тегін растады. – 50-ден астам B[e]-жұлдыздарды қамтитын, расталған қос жүйелер мен кандидаттарды біріктіретін жалпыланған каталог жасалды. – Модельдеу және Gaia деректерін пайдалану арқылы жүйелердің массалары мен геометриялық параметрлері анықталды; HD 698 үшін серігінің әсерінен дискідегі бұзылыстарды анықтаған Доплер томографиясы жүргізілді. – Эволюцияның әртүрлі кезеңдерін және аккрециялық құрылымдардың түрлі типтерін көрсететін төрт репрезентативті нысан (IRAS 07080+0605, HR 4049, HD 698, HD 50138) зерттелді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Полученные результаты расширяют понимание процессов обмена массой, формирования и структуры аккреционных дисков, а также роли двойственности в происхождении B[e]-феномена. Это способствует более глубокому пониманию эволюции звёзд и галактик

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : алынған нәтижелер масса алмасу үдерістерін, аккрециялық дискілердің түзілуі мен құрылымын және B[e]-феноменінің пайда болуындағы қос жұлдыздылықтың рөлін тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Бұл жұлдыздар мен галактикалардың эволюциясын жан-жақты түсінуге ықпал етеді.

Level of implementation (in Russian) : Методы и результаты могут быть интегрированы в образовательную программу по специальности «Физика и астрономия» на всех уровнях подготовки в Казахский национальный университет имени аль-Фараби

Level of implementation (in Kazakh) : қолданылған әдістер мен алынған нәтижелер әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті «Физика және астрономия» мамандығы бойынша білім беру бағдарламасына дайындықтың барлық деңгейлерінде енгізілуі мүмкін

Efficiency (in Russian) : нет

Efficiency (in Kazakh) : жоқ

Field of application (in Russian) : астрофизика тесных двойных систем, эволюция звёзд, исследование аккреционных дисков

Field of application (in Kazakh) : тығыз қос жұлдызды жүйелердің астрофизикасы, жұлдыздардың эволюциясы, аккрециялық дискілерді зерттеу