The object of research, development or design (in Russian) : Трансграничная система устойчивого туризма в регионе Западного Тянь-Шаня, включающая особо охраняемые природные территории Казахстана, Кыргызстана и Узбекистана, а также механизмы экологического менеджмента, инфраструктуру и формы межгосударственного взаимодействия в сфере экотуризма.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Батыс Тянь-Шань өңіріндегі трансшекаралық тұрақты туризм жүйесі–оған Қазақстан, Қырғызстан және Өзбекстанның ерекше қорғалатын табиғи аумақтары, экологиялық менеджмент тетіктері, инфрақұрылым және экотуризм саласындағы мемлекетаралық өзара іс-қимыл формалары кіреді.

Aim of work (in Russian) : Научное обоснование и разработка модели трансграничного устойчивого туризма для региона Западного Тянь-Шаня на основе DMO-подходов, направленной на гармонизацию природоохранной политики, повышение экологической устойчивости туристской деятельности и укрепление межгосударственного сотрудничества в сфере экотуризма.

Aim of work (in Kazakh) : DMO тәсілдері негізінде Батыс Тянь-Шань өңірі үшін трансшекаралық тұрақты туризм моделін ғылыми тұрғыда негіздеу және әзірлеу. Бұл модель табиғатты қорғау саясатын үйлестіруге, туристік қызметтің экологиялық тұрақтылығын арттыруға және экотуризм саласындағы мемлекетаралық ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған.

Методы исследования (на русском) : В работе применены комплексные научные методы, включая сравнительно-аналитический, системный и структурный анализ, полевые наблюдения и анкетные опросы, проведение экспертных интервью, а также методы экологического мониторинга. Для обработки и интерпретации полученных данных использовались статистические и картографические методы.

Методы исследования (на казахском) : Жұмыста кешенді ғылыми әдістер қолданылды, олардың қатарына салыстырмалы-талдамалық, жүйелік және құрылымдық талдау, далалық бақылау мен анкеталық сауалнама жүргізу, сараптамалық сұхбат алу, сондай-ақ экологиялық мониторинг әдістері кіреді. Сонымен қатар алынған деректерді өңдеу мен интерпретациялау үшін статистикалық және картографиялық тәсілдер пайдаланылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : В результате проведенного исследования получены научно обоснованные данные о состоянии экосистем и туристской инфраструктуры на особо охраняемых природных территориях Казахстана, Кыргызстана и Узбекистана. Проведен анализ рекреационной емкости, антропогенной нагрузки и степени экологической устойчивости туристских маршрутов. Сформирована единая база данных по региону Западного Тянь-Шаня, включенному в Список Всемирного наследия ЮНЕСКО. Научная новизна работы заключается в разработке DMO-ориентированной модели управления трансграничным устойчивым туризмом, основанной на принципах экологического менеджмента и межгосударственного взаимодействия. Модель позволяет учитывать природоохранные, социально-экономические и институциональные особенности региона, а также обеспечивает практические рекомендации по гармонизации природоохранной политики и развитию устойчивого экотуризма.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеу нәтижесінде Қазақстан, Қырғызстан және Өзбекстанның ерекше қорғалатын табиғи аумақтарындағы экожүйелер мен туристік инфрақұрылымның жағдайы туралы ғылыми негізделген деректер алынды. Рекреациялық сыйымдылық, антропогендік жүктеме және туристік бағыттардың экологиялық тұрақтылық деңгейі талданды. ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енгізілген Батыс Тянь-Шань өңірі бойынша бірыңғай деректер базасы қалыптастырылды. Зерттеудің ғылыми жаңашылдығы экологиялық менеджмент пен мемлекетаралық өзара іс-қимыл қағидаттарына негізделген DMO-бағытталған трансшекаралық тұрақты туризмді басқару моделін әзірлеуден көрінеді. Ұсынылған модель өңірдің табиғатты қорғау, әлеуметтік-экономикалық және институционалдық ерекшеліктерін ескере отырып, табиғатты қорғау саясатын үйлестіруге және тұрақты экотуризмді дамытуға бағытталған практикалық ұсынымдарды қамтиды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Исследование охватило трансграничный регион Западного Тянь-Шаня (Казахстан, Кыргызстан, Узбекистан), включающий особо охраняемые природные территории и туристские маршруты. Проведены анкетные опросы, осуществлен экологический мониторинг экосистем и туристской инфраструктуры. По итогам работ разработана DMO-ориентированная модель управления устойчивым туризмом и сформирована единая база данных по природным и социально-экономическим параметрам региона.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Зерттеу Қазақстан, Қырғызстан және Өзбекстан аумақтарын қамтитын Батыс Тянь-Шаньның трансшекаралық өңірінде жүргізілді. Жұмыс барысында ерекше қорғалатын табиғи аумақтар мен туристік бағыттар зерттелді, сауалнамалар жүргізіліп, экожүйелер мен туристік инфрақұрылымның экологиялық мониторингі жүзеге асырылды. Зерттеу нәтижесінде тұрақты туризмді басқарудың DMO-бағытталған моделі әзірленіп, өңірдің табиғи және әлеуметтік-экономикалық параметрлері бойынша бірыңғай деректер базасы қалыптастырылды.

Level of implementation (in Russian) : Результаты исследования будут внедрены в научно-исследовательскую и учебную деятельность. Полученные материалы и методические рекомендации планируется использовать в учебных дисциплинах по экотуризму и управлению устойчивым туризмом, а также в рамках научных проектов по разработке модели трансграничного устойчивого туризма в регионе Западного Тянь-Шаня. Результаты будут адаптированы для практического применения природоохранными организациями, местными исполнительными органами и государственными структурами, ответственными за развитие туризма.

Level of implementation (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері ғылыми-зерттеу және оқу процесіне енгізіледі. Алынған материалдар мен әдістемелік ұсынымдар экотуризм мен тұрақты туризмді басқару бағытындағы оқу пәндерінде, сондай-ақ Батыс Тянь-Шань өңірінде трансшекаралық тұрақты туризм моделін әзірлеу жөніндегі ғылыми жобаларда қолданылатын болады. Нәтижелер табиғатты қорғау ұйымдарының, жергілікті атқарушы органдар мен туризм саласындағы мемлекеттік құрылымдардың практикалық қызметіне бейімделе енгізіледі.

Efficiency (in Russian) : Результаты исследования обладают высокой научной и практической значимостью. Разработанная модель способствует совершенствованию системы экологического менеджмента туризма, повышению эффективности управления особо охраняемыми природными территориями и укреплению межгосударственного сотрудничества в сфере устойчивого туризма. Использование полученных данных и рекомендаций позволит повысить качество туристского планирования, минимизировать антропогенную нагрузку на экосистемы и обеспечить сбалансированное развитие туризма в регионе Западного Тянь-Шаня.

Efficiency (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері жоғары ғылыми және практикалық маңызға ие. Әзірленген модель туризм саласындағы экологиялық менеджмент жүйесін жетілдіруге, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды басқару тиімділігін арттыруға және тұрақты туризм саласындағы мемлекетаралық ынтымақтастықты нығайтуға ықпал етеді. Алынған деректер мен ұсынымдарды пайдалану туристік жоспарлаудың сапасын арттыруға, экожүйелерге түсетін антропогендік жүктемені азайтуға және Батыс Тянь-Шань өңірінде туризмнің теңгерімді дамуын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Результаты исследования могут применяться в деятельности природоохранных организаций, органов государственного управления и местных исполнительных органов, отвечающих за развитие туризма и охрану окружающей среды. Разработанные материалы и рекомендации используются в образовательных программах по направлению «Туризм», при подготовке специалистов в сфере устойчивого и экотуризма, а также в научных проектах, направленных на развитие трансграничного сотрудничества в регионе Западного Тянь-Шаня.

Field of application (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері туризмді дамыту және қоршаған ортаны қорғау саласына жауапты табиғатты қорғау ұйымдары, мемлекеттік басқару органдары мен жергілікті атқарушы органдардың қызметінде қолданылады. Әзірленген материалдар мен ұсынымдар «Туризм» білім беру бағдарламалары аясында тұрақты және экотуризм саласы мамандарын даярлау барысында, сондай-ақ Батыс Тянь-Шань өңірінде трансшекаралық ынтымақтастықты дамытуға бағытталған ғылыми жобаларда пайдаланылады.