The object of research, development or design (in Russian) : Объектами исследования послужили отцовские и материнские линии кроссов уток: «Ансар», «Башкирская цветная», «Черри-Велли», «Кызылжарский» и методы и оборудование для определения качества и автоматической сортировки инкубационных и товарных яиц, а также разработки устройства звуковой стимуляции для синхронизации вывода молодняка

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысандары – үйректердің «Ансар», «Башқұрт түсті», «Черри-Вэлли», «Қызылжар» кросстарының аталық және аналық линиялары, сондай-ақ инкубациялық және тауарлық жұмыртқалардың сапасын анықтау мен автоматты сұрыптауға арналған әдістер мен жабдықтар, сонымен қатар балапан шығуын синхрондау үшін дыбыстық стимуляция құрылғысын әзірлеу.

Aim of work (in Russian) : Разработка эффективных способов разведения водоплавающих птиц путем селекционно-технологических методов и информационных технологий.

Aim of work (in Kazakh) : Селекциялық-технологиялық әдістер мен ақпараттық технологияларды қолдану арқылы су құстарының тиімді өсіру тәсілдерін әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : В ходе исследований были использованы экспериментальный, статистический и зоотехнические методы. Работа с птицей осуществлялась методом семейной селекции. Методология исследования включает анализ современных подходов к оценке качества яиц, обзор патентов и научных публикаций в области инкубационных технологий, разработку программного обеспечения для обработки данных, создание и тестирование 3D-моделей компонентов в SolidWorks, разработку алгоритмов классификации, а также настройку прототипов устройств.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу барысында эксперименттік, статистикалық және зоотехникалық әдістер қолданылды. Құстармен жұмыс отбасылық селекция әдісі арқылы жүргізілді. Зерттеу әдіснамасы жұмыртқа сапасын бағалаудың заманауи тәсілдерін талдауды, инкубациялық технологиялар саласындағы патенттер мен ғылыми жарияланымдарға шолуды, деректерді өңдеуге арналған бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеуді, SolidWorks бағдарламасында компоненттердің 3D-модельдерін құрастыру мен сынауды, классификациялау алгоритмдерін жасауды және құрылғы прототиптерін баптауды қамтиды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведен химический состав основных видов кормов использованных в базовых хозяйствах Западного и Северного регионов Казахстана скармливаемых для отцовских и материнских линий кроссов уток. Проведен отбор ремонтного молодняка кроссов и скомплектовано родительское стадо в соотношении - 1:4 (1 селезень на 4 несушки) с учетом установленных параметров селекционируемых признаков. Проведен биологический контроль в процессе инкубирования и изучены продуктивные, биохимические показатели птиц. Разработано мобильное приложение для диагностики заболеваний Новизна. В зоне Северного и Западного Казахстана, будет разработана комплексная селекционная программа для создания новой породы уток, с изучением продуктивных показателей, морфологического, биохимического анализов и инкубационных показателей яиц, а также качества тушек, полученных от разных кроссов.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Батыс және Солтүстік Қазақстан өңірлеріндегі базалық шаруашылықтарда үйректердің аталық және аналық линияларына арналған негізгі жем түрлерінің химиялық құрамы зерттелді. Кросстардың жөндеуші жас үйректері іріктеліп, селекцияланатын белгілердің белгіленген параметрлерін ескере отырып, ата-енелік табын 1:4 (1 селезеньге 4 мекиен) қатынасында қалыптастырылды. Инкубация процесінде биологиялық бақылау жүргізіліп, құстардың өнімділік және биохимиялық көрсеткіштері зерттелді. Үйректер ауруларын диагностикалауға арналған мобильдік қосымша әзірленді. Сонымен қатар, шағын көлемді цифрлық машинаға Қазақстан Республикасының патентін алу үшін 1 (бір) өтінім берілді. Жаңашылдығы. Солтүстік және Батыс Қазақстан аймақтарында жаңа үйрек тұқымын шығару мақсатында кешенді селекциялық бағдарлама әзірленеді. Бағдарлама аясында өнімділік көрсеткіштері, морфологиялық және биохимиялық талдаулар, жұмыртқалардың инкубациялық көрсеткіштері, сондай-ақ әртүрлі кросстардан алынған тұсақтардың сапасы зерттеледі.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Анатомическая разделка тушек показывает морфологическое соотношение отдельных частей. Содержание мышц больше всего имеется в грудной части (87,98–87,22%). Костной ткани больше всего содержится в крыле (35,35–31,37%) и в каркасной части (23,81–22,97%). Масса тушек после убоя колебалась от 2870,3 г (Черри-Вилли) до 3471,6 г (Ансар). В целом, масса тушек коррелирует с предубойной массой, что указывает на стабильность мясной продуктивности кроссов и эффективность кормления.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Тушаларды анатомиялық бөлу олардың морфологиялық бөліктерінің арақатынасын көрсетті. Бұлшықет тіні ең көп мөлшерде төс бөлігінде анықталды (87,98–87,22%). Сүйек тіні негізінен қанатта (35,35–31,37%) және қаңқалық бөлікте (23,81–22,97%) көбірек болды. Союдан кейінгі үйрек тушаларының массасы 2870,3 г («Черри-Велли») мен 3471,6 г («Ансар») аралығында болды. Жалпы алғанда, туша массасы сою алдындағы тірі салмақпен тығыз корреляция көрсетті, бұл кросстардың ет өнімділігінің тұрақтылығын және азықтандыру тиімділігін дәлелдейді.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілмеді

Efficiency (in Russian) : Затраты корма на одну голову были ниже у «Ансар» (5,18 кг против 5,72 кг), а расход на 1 кг прироста живой массы составил 2,00 кг, тогда как у «Башкирской цветной» - 2,20 кг. Разработанная цифровая малогабаритная машина и устройство звуковой стимуляции продемонстрировали высокую эффективность, точность и надёжность. Полученные результаты создают прочную основу для дальнейшей доработки и масштабного внедрения разработанных технологий в практику.

Efficiency (in Kazakh) : «Ансар» кроссындағы бір басқа шаққандағы жем шығыны төмен болды (5,18 кг, ал «Башқұрт түрлі түсті» тұқымында – 5,72 кг), ал тірі салмақтың 1 кг өсуіне жұмсалған жем мөлшері 2,00 кг құрады, бұл көрсеткіш «Башқұрт түрлі түсті» тұқымында 2,20 кг болды. Дамытылған цифрлық шағын өлшемді машина мен дыбыстық ынталандыру құрылғысы жоғары тиімділік, дәлдік және сенімділік көрсетті. Алынған нәтижелер әзірленген технологияларды жетілдіру мен оларды кең көлемде өндіріске енгізу үшін берік негіз қалайды.

Field of application (in Russian) : Птицеводство, утководство, воспроизводство уток, кормление и содержание

Field of application (in Kazakh) : Құс шаруашылығы, үйрек өсіру, үйректерді көбейту, азықтандыру және күтіп-бағу.