The object of research, development or design (in Russian) : Объекты исследования: золошлаковые отходы Алматы ТЭЦ-2; алюмосиликатные микросферы; углеродсодержащие фракции (технический углерод); железосодержащие и магнитные концентраты; продукты термо- и гидрохимической переработки золошлаков.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу объектілері: Алматының күл-қож қалдықтары ЖЭО-2; алюмосиликатты микросфералар; құрамында көміртегі бар фракциялар (техникалық көміртек); темір құрамды және магнитті концентраттар; күл-қожды термо- және гидрохимиялық қайта өңдеу өнімдері.

Aim of work (in Russian) : Цель программы - разработка технологии и создание опытно-производственной линии по переработке техногенных и золошлаковых отходов тепловых электростанций с получением коммерчески востребованных продуктов, предназначенных для использования в химической, металлургической и строительной отраслях.

Aim of work (in Kazakh) : Бағдарламаның мақсаты: химия, металлургия және құрылыс салаларында пайдалануға арналған коммерциялық сұранысқа ие өнiмдердi ала отырып, жылу электр станцияларының техногендiк және күл-қож қалдықтарын қайта өңдеудің технологияларын әзiрлеу және тәжiрибелiк-өндiрiстiк желiлер құру.

Методы исследования (на русском) : Методы исследования: спектральный анализ; атомно-адсорбционный анализ; химический анализ; определение сорбционных характеристик; определение свойств строительных материалов.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу әдістері: спектралдық талдау; атомды-адсорбциялық талдау; химиялық талдау; сорбциялық сипаттамаларды анықтау; құрылыс материалдарының қасиеттерін анықтау.

Obtained results and novelty (in Russian) : езультаты работы: Разработаны и экспериментально подтверждены технологии комплексной переработки золошлаковых отходов Алматинской ТЭЦ-2 с получением целевых продуктов различного назначения. В лабораторных и укрупнённых условиях получены индивидуальные редкоземельные элементы и их оксиды с чистотой не менее 99,9 %, концентраты РЗЭ и цветных металлов (по 10,0 кг каждого), алюмосиликатные микросферы (10,0 кг), технический углерод (100,0 кг), магнетитовый концентрат (10,0 кг) и гипсовые вяжущие материалы (100,0 кг). Создана и испытана опытная технологическая линия производительностью до 3,0 т золошлаковых отходов в сутки. Разработаны технологические регламенты на производство технического углерода, микросфер, алюмосиликатов, магнетита и редкоземельных концентратов. Выполнено эскизное проектирование промышленного комплекса переработки 300 тыс. т ЗШО в год, проведён расчёт капитальных и эксплуатационных затрат.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жұмыс нәтижелерi: Әртүрлi мақсаттағы мақсатты өнiмдердi ала отырып, Алматы ТЭЦ-2 күл-қож қалдықтарын кешендi қайта өңдеу технологиялары әзiрлендi және эксперименттiк расталды. Зертханалық және ірілендірілген жағдайларда тазалығы кемінде 99,9 % болатын жеке сирек жер элементтері мен олардың оксидтері, сирек жер және түсті металдар концентраттары (әрқайсысы 10,0 кг), алюмосиликатты микросфералар (10,0 кг), техникалық көміртек (100,0 кг), магнетит концентраты (10,0 кг) және гипсті байланыстырғыш материалдар (100,0 кг) алынды. Өнімділігі тәулігіне 3,0 тоннаға дейін күл-қож қалдықтарының (КҚҚ) тәжірибелік технологиялық желісі құрылып, сынақтан өткізілді. Техникалық көміртек, микросфералар, алюмосиликаттар, магнетит және жерде сирек кездесетін концентраттар өндірісіне арналған технологиялық регламенттер әзірленді. Жылына 300 мың тонна күл-қож қалдықтарын қайта өңдеудің өнеркәсіптік кешенін эскиздік жобасы жасалып, күрделі және пайдалану шығындарына есептеу жүргізілді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : степень извлечения редкоземельных элементов -75–85 %; содержание РЗЭ в концентрате - 25–30 %; извлечение железа в магнетитовый продукт - до 80 %, содержание Fe₃O₄ - > 60 %; углерод в техническом концентрате - ≥ 60 %; выход алюмосиликатных микросфер - 1,5–2 % от массы золы; чистота индивидуальных оксидов РЗЭ -не менее 99,9 %; суммарный выход целевых продуктов - 15–20 % от массы перерабатываемых золошлаков.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Сирек жер элементтерін алу дәрежесі 75–85%; концентраттағы сирек жер элементтерінің мөлшері 25–30%; магнетит өніміне темірді алу 80% дейін, Fe₃O₄ мөлшері > 60%; техникалық концентраттағы көміртегі ≥ 60%; алюмосиликатты микросфералардың шығымы күл массасының 1,5–2% құрайды; жеке сирек жер оксидтерінің тазалығы 99,9% кем емес; мақсатты өнімдердің жалпы шығымы өңделген күл мен қож салмағының 15–20% құрайды.

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілмеді

Efficiency (in Russian) : Эффективность программы подтверждается достижением уровня извлечения ценных компонентов 70–85 %, сокращением объёма неиспользуемых отходов на 75–80 %, снижением удельных затрат на переработку до 20–25 тыс. тг/т и повышением доли товарной продукции с высокой добавленной стоимостью до 18–22 % от массы перерабатываемого сырья.

Efficiency (in Kazakh) : Бағдарламаның тиімділігі құнды құрамдастарды 70-85%-ға қайтару көрсеткішіне қол жеткізумен, пайдаланылмаған қалдықтар көлемін 75-80%-ға қысқартумен, қайта өңдеудің өзіндік құнын 20-25 мың теңге/т-ға дейін төмендетумен, жоғары қосылған құны бар тауарлық өнімдер үлесінің өңделген шикізат массасының 18-22%-ға дейін ұлғаюымен расталады.

Field of application (in Russian) : Области применения: химическая промышленность; металлургия и материаловедение; производство строительных материалов; переработка техногенных отходов; экология и охрана окружающей среды; энергетика и углехимия; разработка адсорбентов и катализаторов; производство редкоземельных и цветных металлов.

Field of application (in Kazakh) : Қолдану салалары: химия өнеркәсібі; металлургия және материалтану; құрылыс материалдарын өндірісі; техногендік қалдықтарды қайта өңдеу; экология және қоршаған ортаны қорғау; энергетика және көмір химиясы; адсорбенттер мен катализаторлар әзірлеу; сирек кездесетін және түсті металдар өндірісі.